Heilsuvernd - 01.03.1991, Blaðsíða 44

framan sterkar Ijósaperur og undir
stjórn leikstjóra. í blekkingunni felst
listin að skapa hina fullkomnu
sjónhverfingu, takmarkið er að láta
mann gleyma sér og verða hluti af
myndinni. Þessi tilbúni heimur
skemmtunar og dægrastyttingar er
einnig nýttur til auglýsinga eða í
áróðursskyni beinlínis til þess að
stýra hugsunum fólks.
Ekki væri ástæða til að vera í
uppnámi yfir þessu ef fólk væri sér
þess meðvitað að hér er einungis
um sjónhverfingar að ræða en í
mínu starfi sem kennari verð ég
vitni að því að veruleiki krakkanna
er gegnsýrður af hugmyndum sem
eru framleiddar í myndverum. Þau
hafa ekki þjálfun í að sjá í gegnum
þlekkingarvefinn og gera þannig
greinarmun á alvöru og þeim
skáldskap sem umlykur þau.
Ef auglýsingar segðu
sannleikann mætti ímynda
sér að texti við þessa yrði
eitthvað á þessa leið: „Það
kostar aðeins 75.000 kr. á
ári að reykja pakka á dag.
Þú sleppur við að fara til
útlanda f ár". Eða: „ Láttu
ekki Ijúga að þér, sígarettan
er besta siálfsmorðstækið.
Seinvirk en örugg!
Árlega deyja um 100 manns
á íslandi af völdum
tóbaks".
okkur grein fyrir því að
kvikmyndin hefur þessa
möguleika og að hún er notuð
til þess að pranga inn á okkur
ýmsum hlutum og
hugmyndum?
AÐ LESA ÚR KLÆÐNAÐI
ATH! að næstu 2 síður vixluðust. Lesendur eru
beðnir velvirðingar á þessum mistökum.
Unglingum er eðlilegt að
skapa sér ímynd með
hjálp ýmissa „verkfæra"
eins og klæðnaði,
merkjum, keðjum og
jafnvel húðflúri. Flest eru
þessi verkfæri saklaus í
eðli sfnu og tilheyra
einungis vissu tímabili í
lífi einstaklingsins en
sum þeirra eru skaðleg og
vanabindandi. Það er á
ábyrgð uppalenda að
aðstoða unglfnginn við að
greina á milli.
SÍGARETTAN ER
VERKFÆRI
Helsta fórnarlamb áróðurs er
unglingurinn. Hann er að
byggja upp og þroska
EÐLI KVIKMYNDARINNAR ER
BLEKKING
Hver hefur ekki komist í uppnám
við að horfa á kvikmynd? Tárast
eða jafnvel kúgast? Hver hefur ekki
staðið sjálfan sig að því að vilja
breyta söguþræði kvikmyndar?
Vilja að hún endi vel, að vondu
karlarnir fái fyrir ferðina? Þorum
við að viðurkenna að stundum tekst
kvikmyndinni að blekkja okkur
algjörlega? Þorum við að
viðurkenna að við þiggjum
mikinn hluta menningar
okkar úr heimi kvik-
myndanna? Höfum við gert
Inn í samtöl mín við unglingana í
skólunum fléttum við þátt sem kalla
má sjálfskönnun. Við komumst þá
að raun um að það mynstur, sem
merkja má af fatavali og hegðun
unglinganna, er í samræmi við
almennar humyndir samfélagsins
um hvað sé í tísku og hvað úrelt.
Flestir falla að ríkjandi hugmyndum
hópsins í þessum efnum (sem
hverjir ætli stjórni?). Þannig má lesa
ýmislegt af klæðnaði og útliti
unglingsins eins og t.d. stöðu
foreldra í samfélaginu, skapgerð
viðkomandi, hvort hann sé
sjálfstæður og svo hvort hann
tilheyri þeim hópi sem farinn er að
fikta við að reykja. Táknkerfi þetta
er mjög staðlað og auðvelt að nota.
Með því kemur unglingurinn
ýmsum boðum til skila og með því
má lesa hvaða hugmyndir
viðkomandi hefur um lífið og
tilveruna.
Að vera í hópnum sem fiktar
við að reykja og notar
sígarettuna sem hluta af útliti
sínu getur verið skilaboð
unglingsins um að hann
tilheyri hópi sem er ekki
borgaralega hlýðinn heldur
þorir að ógna hugmyndum
sem ríkja í umhverfi hans.
Einnig má túlka það sem
öryggisleysi og ósjálfstæði
eða m.ö.o. aumingjaskap.