Morgunblaðið - 02.12.2021, Blaðsíða 24

24 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 2. DESEMBER 2021
Bílamerkingar
Vel merktur bíll er besta auglýsingin.
Tökum að okkur allt frá litlum merkingum
að heilpökkuðum bílum.
Xprentehf. | Sundaborg3 |104Reykjavík |7772700|xprent@xprent.is
www.xprent.is
Skipholti 3 – Sími 552 0775 – erna.is – Erum við símann kl. 12-17 virka daga
Silfurmunir og skartgripir síðan 1924
ERNA
GULL- OG SILFURSMIÐJA
Hönnuður
Ragnhildur Sif Reynisdóttir
Verð kr. 22.500
Hönnuður
Ösp Ásgeirsdóttir
Verð kr. 8.500
Jólaskeiðin &
jól bj lla a an
2021
Frí heim-
sending
VIÐTAL
Atli Steinn Guðmundsson
atlisteinn@mbl.is
„Ég byrjaði að safna upplýsingum
um sjúklinga sem voru skornir
upp við nýrnakrabbameini hér á
Haukeland, við tókum blóðprufur
úr þessum sjúklingum áður en þeir
voru skornir upp. Þegar ég var bú-
in að skrá í nokkur ár ákváðum við
að greina þessar blóðprufur og
reyna að finna út hvort það væru
einhver efni í blóðinu, sem gæfu til
kynna hvaða sjúklingar ættu á
hættu að deyja og hverjir ættu á
hættu að fá meinvörp,“ segir Gígja
Guðbrandsdóttir, þvagfæra-
skurðlæknir við Háskólann í Berg-
en í Noregi og auk þess kunnur jú-
dómeistari á árum áður, í samtali
við Morgunblaðið, en Gígja hefur
nýlokið við að verja doktorsritgerð
sína um cytókín í nýrnafrumu-
krabbameini, Cytokines in Renal
Cell Carcinoma eins og ritgerðin
heitir þar sem henni hlotnaðist
ekki ómerkari aðalandmælandi en
dr. Tómas Guðbjartsson, prófessor
og yfirskurðlæknir á skurðdeild
Landspítalans.
Flutti til Noregs 2009
Gígja lauk prófi í læknisfræði
frá Háskóla Íslands, skyldu-
bundnu kandídatsári auk þess að
starfa í tvö ár á skurðdeild Land-
spítalans. „Ég ætlaði mér að verða
skurðlæknir og þá verður maður
að fara í nám til útlanda. Noregur
varð fyrir valinu og ég sótti bæði
um stöður í Ósló og hér í Bergen
og fékk stöðuna í Bergen. Ég flutti
þá hingað út árið 2009 með dóttur
minni og þáverandi kærastanum
mínum og barnsföður og hélt
áfram í skurðlæknanáminu. Svo
tók ég þessa doktorsgráðu með-
fram því, svo á þessum tíma sem
ég hef verið hér hef ég lokið al-
mennum skurðlækningum, þvag-
færaskurðlækningum og dokt-
orsgráðu,“ segir Gígja með svo
afslappaðri mælsku að allar þessar
gráður hljóma eins og bréfaskóla-
próf í fluguhnýtingum, þótt hún sé
sérfræðingur í skurðfræðum við
eitt virtasta háskólasjúkrahús
Noregs og með aðra gráðu af
svörtu belti í júdó, 2. dan.
Talið berst að téðum Tómasi,
andmælanda Gígju við dokt-
orsvörnina og einum annálaðasta
lækni Íslands þessa dagana. Ör-
lögin spunnu vef sinn svo að faðir
Tómasar, Guðbjartur Krist-
ófersson, kenndi hvorum tveggju,
Gígju og blaðamanninum, er hér
rekur úr henni garnirnar, efna-
fræði við Menntaskólann í
Reykjavík á öldinni sem leið.
Hvernig kom þessi doktorsvörn þá
til?
„Ég kynntist Tómasi þegar
hann var nýkominn heim úr námi
og ég var í skurðlæknanáminu á
Íslandi. Okkar leiðir lágu saman á
vöktum á Landspítalanum og við
fengum tilfelli sem okkur langaði
að skrifa um, grein sem var birt í
skandinavíska þvagfæra-
skurðlæknablaðinu árið 2008 eða
2009,“ segir Gígja frá og nær með
sínum rómaða sannfæringarkrafti
að hljóma eins og velflestir les-
endur Morgunblaðsins sofi með
málgagn skandinavískra þvag-
færaskurðlækna á náttborðinu,
enda sönn fræðikona.
„Hann stóð sig rosalega vel“
„Tómas er svo rannsóknasinn-
aður að við ákváðum að skrifa
þessa grein saman,“ segir Gígja af
samstarfi þeirra. „Svo skrifaði
hann meðmælabréf með mér þeg-
ar ég var að sækja um stöðu hérna
úti, hann er með doktorsgráðu
sem snýr að nýrnakrabbameini og
er prófessor með reynslu af að
vera andmælandi svo ég hugsaði
með mér að gaman væri að loka
hringnum hjá okkur með því að
hann væri andmælandi minn þeg-
ar ég kláraði.“
„Og hvernig gekk það?“ spyr
blaðamaður. „Hann stóð sig rosa-
lega vel,“ svarar Gígja án þess að
hugsa sig um í sekúndu. „Ég var
nú aðallega að spyrja hvernig þú
hefðir staðið þig,“ játar blaðamað-
ur og brestur á með hlátrasköllum
á báðum endum símtalsins. „Ég
held að ég hafi staðið mig ágæt-
lega líka,“ segir Gígja, „ég fæ að
vita þemað tveimur vikum áður og
held svo 45 mínútna framsögu um
það. Þá eru 15 mínútur af spurn-
ingum, svo klukkutíma pása og
svo fékk ég hálftíma til að kynna
þessar fjórar rannsóknir sem ég
hef gert og svo svaraði ég spurn-
ingum í tvo tíma og kortér minnir
mig,“ segir Gígja af doktorsvörn
sem óvíst er að venjulegt fólk hefði
lifað af miðað við lýsinguna.
Alltaf með vindinn í fangið
Þrátt fyrir að blaðamaður sitji
uppi í rúmi með kaffibolla sundlar
hann við lýsinguna af vörn þessari
og reynir að breyta um umræðu-
efni. Finnst Gígju ekki rigna full-
mikið í Bergen, hinu forna vígi
Hansakaupmanna?
„Jú, hérna rignir oft marga daga
í röð en sjaldnast allan daginn, en
hér blæs ekki eins mikið og á Ís-
landi svo rigningin kemur beint
niður. Ég man þegar maður var að
hjóla í og úr skóla, fyrst Hagaskóla
og svo MR, þá var maður alltaf
með vindinn í fangið, sama hvort
þú varst að fara í skólann eða
heim,“ segir læknirinn og hlær
dátt, en Gígja sleit barnsskónum á
Seilugranda.
Nú býr hún hins vegar í úthverf-
inu Åsane í Bergen, maður er
svona kortér að keyra niður í bæ.
Ég bý í alveg yndislegu hverfi,
þetta er svona raðhúsahverfi,
ósköp notalegt,“ segir Gígja, en
sambýlismaður hennar er dr. Bjørn
Nedrebø, yfirlæknir meltingar-
færaskurðdeildar Haukeland-
sjúkrahússins. „Við kynntumst í
vinnunni,“ segir Gígja og hlær dill-
andi hlátri.
Gígja fann sig ekki í júdóinu í
Noregi enda halda nágrannar okk-
ar og frændur lítið upp á íþróttina.
„Ég hleyp og hjóla hérna, stunda
gönguskíði og fer upp á fjöll með
vinkonum og svo er ég þjálfari fyr-
ir bæði börnin mín í handbolta. Ég
á vinkonur hér bæði gegnum hverf-
ið og börnin mín og svo er líka ís-
lenskur hópur hér sem flutti út á
sama tíma svo ég er ansi vinamörg
hér,“ segir læknirinn hressilega og
lætur vel af Íslendingasamfélaginu
í Bergen. „Maður er samt alltaf
flinkari að umgangast Íslend-
ingana í byrjun þegar maður hefur
ekki eignast eins mikið net og eins
marga vini,“ játar skurðlæknirinn.
Sjaldnast fyrirgefa íslenskir les-
endur að fá ekki sína ættfræði svo
við nálgumst endalok spjallsins á
þeim vettvangi, faðir Gígju er Guð-
brandur Gíslason, bókmenntafræð-
ingur og reyndar fyrrverandi skrif-
ari á Morgunblaðinu, og móðir
hennar Steinunn Bjarnadóttir,
starfsmaður Íslandsbanka. „Ég er
skilnaðarbarn svo ég á hálfbróður
og fjórar stjúpsystur,“ útskýrir
doktor Gígja Guðbrandsdóttir að
lokum í líflegu spalli við Morg-
unblaðið, nýbakaður doktor í
nýrnakrabbameinsfræðum, júdó-
meistari og hinn skemmtnasti við-
mælandi.
Með svarta beltið í læknisfræði
- Varði doktorsritgerð sína við Haukeland í Bergen - Kunnur júdómeistari á árum áður - Rign-
ingin í Bergen skárri en í Reykjavík - Duglegri að umgangast Íslendinga í byrjun dvalar erlendis
Norrænir doktorar Gígja Guðbrandsdóttir þvagfæraskurðlæknir ásamt
sambýlismanni sínum, dr. Bjørn Nedrebø, yfirlækni meltingarfæraskurð-
deildar Haukeland-sjúkrahússins. Þau kynntust að sjálfsögðu í vinnunni.
Harai-goshi Gígja skellir Hjördísi Ólafsdóttur með sínu eftirlætisjúdó-
bragði, harai-goshi, á æfingu árið 2001, en Gígja ber gráðuna 2. dan.
Morgunblaðið/Kristinn