Morgunblaðið - 02.12.2021, Blaðsíða 63

MENNING 63
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 2. DESEMBER 2021
Nánari upplýsingar um sýningartíma á sambio.is
TRYGGÐU ÞÉR
MIÐA INNÁ
CHAN MADDEN NANJIANI McHUGH HENRY RIDLOFF
BARRY
KEOGHAN
DON
LEE
WITH KIT
HARINGTON
WITH SALMA
HAYEK
AND ANGELINA
JOLIE
O B S E R V E R E N T E R TA I N M E N T
94%
Frábær ný Fjölskyldumynd frá Disney
sýnd með Íslensku og Ensku tali
S
öngleikja- og lagasmiður-
inn og leikarinn Lin-Man-
uel Miranda stígur nú
fram sem kvikmyndaleik-
stjóri með Tick, tick … Boom!,
fyrstu kvikmynd sinni og eins og
við mátti búast er sú söngleikja-
mynd. Og ekki nóg með það heldur
er hún söngleikjamynd um söng-
leikjahöfund, Jonathan Larson,
sem þekktastur er fyrir að hafa
samið Rent og lést aðeins 35 að
aldri. Fyrir þá sem ekki vita þá
skaust Miranda upp á stjörnuhim-
ininn með margverðlaunuðum
söngleik sínum Hamilton og einnig
söngleiknum In the Heights sem
vinsæl kvikmynd var gerð eftir og
sýnd við mikið lof nú í sumar. Að
semja söngleik er auðvitað allt
annað en að leikstýra kvikmynd
um söngleikjahöfund, eða öllu
heldur kvikmynd sem byggð er á
söngleik um þann höfund, og út-
koman er bæði góð og slæm.
Í stuttu máli segir Tick, tick …
Boom! af listrænni og persónulegri
baráttu Larsons við að klára söng-
leik og fá hann sýndan á Broad-
way. Söngleikur þessi, Superbia,
var aldrei settur á svið en Larson
gerði hann og glímu sína við listina
og lífið að umfjöllunarefni í einleik
sem ber nafn kvikmyndarinnar.
Einleikinn flutti hann á sviði árið
1990 en eftir að hann lést, árið
1996, var söngleiknum breytt í
verk fyrir þrjá leikara. Það er
ástæða fyrir þessum inngangi í
gagnrýninni því án þessarar vitn-
eskju gæti byrjun myndarinnar
ruglað áhorfendur í ríminu, hætt
við að þeir viti ekkert hvað er að
gerast. Það er söngleikur í söng-
leiknum í söngleiknum, skilurðu?
Myndin hefst á flutningi Lars-
ons (Garfield) á einleiknum á sviði.
Segist hann heyra tif í höfði sér,
líkt og þar sé tímasprengja og það-
an kemur forvitnilegt nafn verks-
ins. Larson er svo önnum kafinn
að hann hefur lítinn sem engan
tíma til að sinna kærustu sinni og
besta vini. Á daginn vinnur hann á
kaffiteríu og nýtir svo allar frí-
stundir í að semja lög og texta og
reyna að klára söngleikinn fyrr-
nefnda, Superbia, sem hann vann
að í átta ár. Fram undan er vinnu-
smiðja með sjálfum Steven Sond-
heim og þrýstingurinn því mikill á
Larson. Ekki dregur úr þrýstingn-
um þegar kærastan, sem er dans-
ari, tilkynnir honum að henni hafi
boðist starf úti á landi og að hún
þurfi að flytja frá New York. Vinur
Larsons, Freddy, liggur einnig á
sjúkrahúsi, helsjúkur af alnæmi
sem á eftir að koma oftar við sögu
í myndinni. Í lok hennar er vikið
að söngleiknum sem Larson er
langþekktastur fyrir, Rent, en
hann náði ekki að upplifa miklar
vinsældir hans þar sem hann lést
degi fyrir frumsýningu, ótrúlegt
en satt. Rent sló í gegn og var
sýndur á Broadway samfleytt í 12
ár sem og víða um lönd og þeirra á
meðal Íslandi.
Lærði að syngja
Hinn geðþekki Andrew Garfield
stendur sig afar vel í aðalhlutverk-
inu og hefur greint frá því í við-
tölum að hann hafi ekki kunnað að
syngja áður en hann tók það að
sér. Hann hafi ákveðið að slá til
eftir að Miranda gaf honum heilt
ár til að læra söng og stunda söng-
æfingar. Ekki er annað að sjá og
heyra en að Garfield sé fínasti
söngvari og söngleikjaleikari og
leikaraliðið á heildina litið er gott,
leikurinn bæði einlægur í takt við
efnið.
Larson mun sjálfur hafa kallað
þetta rokksöngleik eða rokksöng-
einleik og ég ætla ekki að fetta
fingur út í þá skilgreiningu, þótt
heldur sé lítið rokk í tónlistinni.
Líkt og í svo mörgum söngleikjum
eru hér hæðir og lægðir, grípandi
og hress lög sem hrífa mann með
sér en á milli þeirra önnur sem eru
svo leiðinleg og langdregin að tím-
inn virðist hreinlega standa í stað.
Ekki vantar heldur tilfinningasem-
ina sem stundum leiðist út í full-
mikla væmni og greinilegt að Mir-
anda kýs heldur matskeið af sykri
en teskeið. En það er auðvitað gott
og blessað fyrir þá sem vilja hafa
sína söngleiki dísæta.
Gallinn við frásögnina er að þeg-
ar sagan virðist ætla að ná flugi er
manni snögglega kippt aftur niður
á jörðina með söngatriðum sem
virðast sum hver ekki þjóna nein-
um tilgangi. En þá má um leið
spyrja hvenær á að vera söngatriði
og hvenær ekki í söngleikjamynd?
Hvenær er tilefni til að bresta í
söng? Er það á mikilvægustu tíma-
punktum sögunnar/myndarinnar
eða mega þau vera hvar sem er,
um hvað sem er, af hvaða tilefni
sem er? Lögin eiga væntanlega að
undirstrika eða efla þær tilfinning-
ar sem bærast innra með persón-
um og gera það vissulega en ég
verð að viðurkenna að ég andvarp-
aði nokkrum sinnum yfir þeim og
leit aðeins of oft á úrið.
Tíminn er gegnumgangandi
þema í verkinu og þá ekki bara í
heitinu. Nefnt hefur verið að sum
laganna hægi á tímanum og tíminn
vann heldur ekki með Larson. Það
tók hann óratíma að semja söng-
leikinn Superbia! sem fór aldrei á
svið. Áhorfendur vita líka að tími
Larsons hér á jörð var stuttur og
það eykur auðvitað tragíkina. Þótt
Larson hafi ekki dáið úr alnæmi
virkar sjúkdómurinn sem fyrirboði
og atriði þar sem besti vinur Lars-
ons, Michael (Robin de Jesus),
segir honum að hann sé smitaður
af HIV er afar átakanlegt og
sannarlega við hæfi þá að þenja
raddböndin, líkt og de Jesus gerir
prýðilega.
Miranda hefur flutt þennan ein-
leik Larsons á sviði og mun vera
mikill aðdáandi söngleikskáldsins.
Það leynir sér ekki því myndin er
augljóslega gerð af metnaði og ein-
lægni. Því er nokkuð leitt hversu
langdregin myndin er í einstaka
atriðum og lögin misjöfn að gæð-
um, þó ekkert sé að flutningnum.
Unnendur söngleikja munu þó fá
sitthvað fyrir sinn snúð og þá ekki
síst aðdáendur Larsons og verka
hans.
Brokkgeng Garfield í Tick, tick … Boom! sem framleidd er af Netflix og
sýnd á veitunni. Myndin á sínar hæðir og lægðir, að mati gagnrýnanda.
Allt fram streymir ... eða ekki
Netflix
Tick, tick … Boom! bbbnn
Leikstjórn: Lin-Manuel Miranda. Hand-
rit: Steven Levenson, byggt á söngleik
Jonathans Larsons. Aðalleikarar: Andr-
ew Garfield, Alexandra Shipp, Robin de
Jesus og Joshua Henry. Bandaríkin,
2021. 115 mín.
HELGI SNÆR
SIGURÐSSON
KVIKMYNDIR
Samsýningin Brenglað, bogið,
bylgjað var opnuð í Skaftfelli á
Seyðisfirði 27. nóvember og stend-
ur hún yfir til 30. janúar. Á henni
má sjá málverk eftir hina ensk-
íslensku Söru Gillies og þrívíð gólf-
verk eftir Ragnheiði Káradóttur.
„Verkin vinna þær hvor í sínu lagi
en eiga það sameiginlegt að sköp-
unarferli beggja einkennist af leik-
gleði auk þess sem þær vinna báðar
út frá innsæi og í samtali við efni-
viðinn sem leiðir þær áfram að
niðurstöðu,“ segir í tilkynningu.
Verk Ragnheiðar gefi mynd af
afmörkuðum, fjarstæðukenndum
heimum og verk Söru búi bæði yfir
persónulegum og landfræðilegum
skírskotunum og í nýlegum verkum
vinni hún við að endurupphugsa lík-
amann, sérstaklega kvenlíkamann.
Brenglað, bogið og
bylgjað í Skaftfelli
Fyrir austan Skaftfell á Seyðisfirði.
Morgunblaðið/Einar Falur
Reykjavíkurborg
stendur fyrir
samkeppni um
ljóslistaverk á
Vetrarhátíð
2022, í samstarfi
við Miðstöð hönn-
unar og arkitekt-
úrs. Verkið felst í
vörpun á staf-
rænu verki á
Hallgrímskirkju
og verður það sýnt 3.-6. febrúar
2022. Skilafrestur í samkeppnina er
4. janúar. Sigurvegari hlýtur eina
milljón króna. Dómnefnd skipa Ólöf
Kristín Sigurðardóttir, for-
stöðumaður Listasafns Reykjavík-
ur, Rebekka Guðmundsdóttir, borg-
arhönnuður og verkefnastjóri hjá
Skipulags- og framkvæmdasviði
Reykjavíkurborgar, og Marcos Zo-
tes, arkitekt Basalt arkitekta AÍ.
Samkeppni um
ljóslistaverk
Ólöf Kristín
Sigurðardóttir