Morgunblaðið - 24.02.2022, Blaðsíða 31

31
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 24. FEBRÚAR 2022
Undanfarnar vikur
hafa Reykvíkingar
kynnst getuleysi borg-
aryfirvalda gagnvart
því grunnhlutverki að
tryggja að fólk komist
með góðu móti til og frá
heimilum sínum.
Snjóað hefur með
hléum í tvær vikur en
gott ráðrúm gefist til
hreinsunar á milli.
Mesti snjórinn féll í upphafi síðustu
viku og að morgni 15. febrúar mældist
27 cm jafnfallinn snjór við Veður-
stofuna. Þrjú ár voru þá síðan meiri
snjór hafði fallið í Reykjavík. Árið
2017 féll næstum tvöfalt meiri snær á
einni nóttu eða 51 cm. Þá mældist
snjódýptin 44 cm árið 2015.
Nyrsta höfuðborg heims
Í nyrstu höfuðborg jarðar ætti tuga
sentimetra snjódýpt ekki að koma á
óvart. Allra síst yfirstjórn borgar-
innar, sem ber ábyrgð á snjóruðningi
gatna, gangstétta, göngu- og hjól-
reiðastíga. Snjór virðist þó koma
sjálfum borgarstjóranum í opna
skjöldu miðað við það ófremdar-
ástand, sem ríkt hefur í rúma viku í
mörgum húsagötum og á gang-
stéttum.
Nú ætlast enginn til þess að í mikilli
ofankomu sé hvert einasta snjókorn
hreinsað jafnóðum af öllum götum og
gangstéttum borgarinnar. Áhersla er
lögð á að halda stofnbrautum og
strætisvagnaleiðum
opnum og síðan svoköll-
uðum tengigötum eftir
því sem unnt er. Í mik-
illi ofankomu hefur
ruðningur í húsagötum
oft mætt afgangi í örfáa
daga á meðan verið er
að ná tökum á ástand-
inu. Þegar forgangs-
leiðir hafa verið tryggð-
ar ætti að vera hægt að
ganga rösklega til
verks í húsagötum.
Ég hef rætt við aðila sem hafa
mikla þekkingu og áratuga reynslu af
snjóhreinsun í borginni. Er það álit
þeirra að miðað við það snjómagn,
sem við var að eiga í borginni í síð-
ustu viku, hefðu 2-3 dagar átt að
duga til að ná tökum á ástandinu ef
vel hefði verið staðið að stjórnun og
skipulagi snjóhreinsunar. Sem var
því miður ekki raunin.
Frammistöðuleysi borgarinnar við
snjóhreinsun hefur að undanförnu
verið helsta umræðuefni á samfélags-
síðum íbúasamtaka, ekki síst í efri
hverfum. Mörgum varð ekki að þeirri
ósk sinni að húsagötur og göngustíg-
ar yrðu skafin og hreinsuð þegar tek-
ist hafði að tryggja færð á
stofnbrautum og strætóleiðum. Viku
eftir að snjókoman var sem mest var
enn kvartað yfir því að snjóruðnings-
tæki hefðu ekki sést í fjölda húsa-
gatna
Ekki kjarnorkuvísindi
Snjóhreinsunarfræðin eru í sjálfu
sér ekki flókin. Það skiptir meginmáli
að setja sem mestan kraft í verkið á
meðan snjórinn er nýfallinn því þá er
hann yfirleitt auðruddur og meðfæri-
legur. Eftir því sem lengri tími líður
frá snjókomu verður erfiðara að eiga
við hjarnið, sérstaklega ef tíðin er
rysjótt eins og hún er gjarnan í
Reykjavík. Þá blotnar fönnin og frýs
til skiptis og verður erfið viðureignar
eins og margir þekkja. Þetta er ná-
kvæmlega það sem hefur víða gerst í
Reykjavík undanfarna viku. Vegna
óstjórnar og seinna viðbragða hefur
snjónum verið leyft að safnast upp í
húsagötum þar sem hann hefur þjapp-
ast saman, frosið og harðnað. Á milli
djúpra hjólfara myndast harðir klaka-
hryggir, sem skemma undirvagna bíla,
ekki síst smábifreiða. Lágir rafmagns-
bílar eru í sérstakri hættu að þessu
leyti þar sem hin stóra rafhlaða undir
bílnum er oft illa varin, Akkilesarhæll.
Alvarlegar athugasemdir
starfsmanna
Skýrlega skal tekið fram að hér er
ekki verið að gagnrýna frammistöðu
almennra starfsmanna borgarinnar
eða verktaka hennar. Þeir hafa sinnt
snjóruðningi vel við erfiðar aðstæður
en eru of fáir og vanbúnir tækjum.
Gagnrýnin beinist gegn yfirstjórn
Reykjavíkurborgar, sem stendur svo
illa að skipulagi og stjórnun mála-
flokksins að allt fer á annan endann
þegar við er að eiga snjómagn, sem
mörg fordæmi eru um í sögu borg-
arinnar.
Starfsmenn vetrarþjónustu
Reykjavíkurborgar hafa komið á
framfæri alvarlegum athugasemdum
varðandi stjórnun og skipulag vetrar-
þjónustunnar. Nefna þeir m.a. hringl-
andahátt yfirstjórnar, skilningsleysi á
verkefnum þeirra og virðingarleysi í
þeirra garð. Skoða verður slíkar at-
hugasemdir af fullri alvöru og grípa til
úrbóta.
Ekki á að skipta öllu máli þótt
borgin hafi losað sig við flestöll snjó-
ruðningstæki sín og styðjist að
mestu leyti við verktaka. Áður fyrr
leitaði borgin til utanaðkomandi
verktaka til að létta undir með föst-
um starfsmönnum sínum og verk-
tökum þegar snjórinn var sem mest-
ur. Með myndarlegri hjálp voru
afköstin stóraukin og unnið á snjón-
um á meðan hann var enn með-
færilegur. Of fáir utanaðkomandi
verktakar voru fengnir til aðstoðar
nú, mun færri en þörf var á miðað
við aðstæður. Komið hefur fram að
fjöldi verktaka bauð aðstoð sína í
síðustu viku en borgin hafði ekki
áhuga.
Borgarstjóri fer í felur
Dagur B. Eggertsson borg-
arstjóri bregður ekki út af þeim
vana sínum að fara í felur þegar upp
kemur klúður á hans vakt. Í síðustu
viku var engu líkara en hann hefði
grafið sig í fönn. Þess í stað voru
millistjórnendur, sem bera enga
pólitíska ábyrgð, sendir til að svara
fyrir áðurnefnt ófremdarástand.
Sú spurning vaknar hvort slík
frammistaða sé tilviljun. Er hin
arfaslaka snjóhreinsun í húsagötum
Reykjavíkur e.t.v. snjall leikur
borgarstjórans til að þrengja að hin-
um hræðilega fjölskyldubíl?
Eftir Kjartan
Magnússon
» Í nyrstu höfuðborg
heims ætti sæmileg
snjódýpt ekki að koma á
óvart. Hún virðist þó
hafa komið sjálfum
borgarstjóranum alger-
lega í opna skjöldu.
Kjartan Magnússon
Höfundur er varaþingmaður og sæk-
ist eftir 2. sæti í forvali Sjálfstæðis-
flokksins fyrir borgarstjórnarkosn-
ingar.
kjartanmagg@gmail.com
Snjóruðningur í rugli í Reykjavík
Morgunblaðið/G.Sig.
Víða var gripið til þess ráðs að moka
snjó í hrauka í bílastæðum og botn-
löngum í efri byggðum Reykjavíkur
sem veldur því að íbúar komast
hvorki að né frá heimilum sínum.
Kópavogur er sveit-
arfélag í fremstu röð á
Íslandi. Fyrir því er
ástæða, sveitarfélagið
hefur verið vel rekið,
okkur hefur lukkast að
taka skynsamlegar
ákvarðanir auk þess
sem skipulagsmál og
þjónusta hefur verið
framsækin. Lausatök í
fjármálum er slóð sem
Kópavogsbúar vilja ekki feta. Við get-
um lært af dýrkeyptum mistökum í
fjármálastjórn höfuðborgarinnar þar
sem útgjaldavöxtur og skuldasöfnun
stefnir í óefni.
Í Kópavogi er eftirsóknarvert að
búa og starfa enda hefur bæjarfélagið
forskot á höfuðborgina hvort sem litið
er til samgöngumála, almennrar
þjónustu eða leik- og grunnskóla. Um
leið og við virðum það sem vel hefur
verið gert fram til þessa þurfum við
að horfa til framtíðar. Við þurfum að
tryggja að fjárhagur Kópavogs sé
traustur, enda er það forsenda þess
að unnt sé að veita lipra og sveigjan-
lega þjónustu fyrir íbúa og fyrirtæki.
Við þurfum að horfa til framtíðar í
skipulagsmálum sem og í þjónustu
við íbúa, taka mið af því hvernig
íbúaþróun verður, hvaða þjónustu
þarf að veita og þannig má áfram
telja.
Ný og fersk hugsun
Við getum sparað fólki sporin með
því að gera stjórnsýslu og þjónustu
enn skilvirkari með stafrænum lausn-
um þannig að erindi séu afgreidd
hratt og vel. Það á alltaf að vera
markmið sveitarfélaga að þjónusta
íbúa sína í stað þess að leggja þeim
línurnar um það hvernig þeir eigi að
haga lífi sínu. Ég vil að Kópavogur
taki mið af þörfum íbúa en ekki öfugt.
Þess vegna vil ég leggja upp með
framtíðarsýn fyrir Kópavog sem ein-
kennist af framsækni, traustum fjár-
hag og góðri þjónustu við íbúa á öllum
aldri. Ef Kópavogur ætlar að halda
áfram að vera í fremstu röð þarf að
huga að skóla- og leikskólamálum,
æskulýðsstarfi, þjónustu við eldri
borgara, atvinnulífi, samgöngu-
málum og grænum
lausnum í samræmi við
trausta afkomu.
Í þessu eins og öðru
þurfum við nýja og
ferska hugsun. Á sama
tíma er mikilvægt að
stilla gjöldum og álög-
um á fólk og fyrirtæki í
hóf og hafa að leiðarljósi
að draga úr álögum með
minni sóun, forgangs-
raða fjármunum bæj-
arbúa og stuðla að auk-
inni skilvirkni í rekstri.
Með ábyrgum rekstri, hóflegum
álögum og skilvirkri stjórnsýslu eru
tækifæri til að styrkja tekjustofna
bæjarins með því að laða til Kópavogs
öfluga starfsemi fjölbreyttra fyrir-
tækja og fjölga þannig atvinnutæki-
færum fyrir bæjarbúa. Þá mun Há-
skólinn í Reykjavík tengjast
Kópavogi með nýrri Fossvogsbrú á
kjörtímabilinu. Rétt er að nýta það
tækifæri og efla samstarf háskólans
við Kópavogsbæ og fyrirtæki bæj-
arins. Snjöll fyrirtæki sem skapa
verðmæt störf eiga heima í Kópavogi
og það á við um starfsfólk þeirra líka.
Þarf stimpilklukkur?
Kópavogur er leiðandi í skóla-
málum. Við eigum að auka sjálfstæði
skóla enda sýna rannsóknir að aukið
sjálfstæði helst í hendur við betra
nám fyrir nemendur og vaxandi
ánægju starfsfólks. Aukið sjálfstæði
skóla er þó ekki innantómur frasi
heldur þarf að fylgja því eftir í verki.
Samhliða þarf að huga að auknum
sveigjanleika sem nýtist bæði kenn-
urum og vinnustaðnum án þess að
komi niður á menntun nemenda. Það
má til dæmis velta því upp af hverju
við erum með stimpilklukkur í grunn-
skólum Kópavogs. Kennarar, í sam-
ráði við stjórnendur skóla, vita best
hvernig hentugast er að haga deg-
inum eftir að kennsluskyldu lýkur og
við eigum að treysta starfsmönnum
skólanna til að finna bestu útfærsl-
una.
Leikskólar bæjarins eru ein af
grunnstoðunum í samfélaginu, ekki
aðeins sem fyrsta skólastigið heldur
einnig sem þjónusta við börn og for-
eldra. Uppbygging leikskóla þarf að
vera í samræmi við fjölgun íbúa og
við þurfum að finna skilvirkar leiðir
til að leysa mönnunarvanda þeirra,
bæði er varðar faglærða og ófaglærða
starfsmenn.
Gerum gott betra
Fram undan eru áhugaverð upp-
byggingarverkefni í bænum og mik-
ilvægt að samstaða og sátt ríki meðal
bæjarbúa um þær framkvæmdir sem
ráðist er í. Að búa í hverfum Kópa-
vogs á að vera eftirsóknarvert og til
að stuðla að því er mikilvægt að
skipulag hverfanna miði að því að íbú-
ar þeirra geti sótt sem mest af dag-
legri þjónustu í göngufjarlægð frá
heimili sínu. Samhliða því þurfum við
að viðhalda götum og stígum og
tryggja að öll hverfi Kópavogs hafi
burði til að verða enn betri og vist-
vænni. Greiðar samgöngur fyrir fjöl-
breyttan lífsstíl í takt við vaxandi bæ
er lífskjaramál. Við eigum að standa
vörð um hagsmuni bæjarbúa í Kópa-
vogi í samningum við ríkið og önnur
sveitarfélög. Fram undan er mikil
uppbygging samgangna á höfuðborg-
arsvæðinu og þá er mikilvægt að að
sjónarmið okkar Kópavogsbúa, um
ábyrgan rekstur og raunhæfar áætl-
anir, verði í forgrunni.
Hér hef ég talið upp nokkur af
þeim verkefnum sem blasa við í
Kópavogi þótt ekki sé um tæmandi
lista að ræða. Fólkið í Kópavogi setur
markið hátt og það eiga kjörnir
fulltrúar líka að gera. Kópavogur hef-
ur allar burði til að sækja enn frekar
fram. Við stöndum framarlega á
mörgum sviðum, en það er alltaf
hægt að gera enn betur. Framtíðin er
í Kópavogi og við göngum inn í hana
full af bjartsýni.
Eftir Ásdísi
Kristjánsdóttur » Það á alltaf að vera
markmið sveitarfé-
laga að þjónusta íbúa
sína í stað þess að leggja
þeim línurnar um það
hvernig þeir eigi að
haga lífi sínu.
Ásdís Kristjánsdóttir
Höfundur býður sig fram í 1. sæti
í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins
í Kópavogi.
asdiskristjans78@gmail.com
Framtíðin er í Kópavogi
Leikskólavandinn er
þekkt stærð í Reykja-
vík. Árið 2017 voru
rúm 800 börn á bið-
lista eftir leikskóla-
plássi. Fjórum árum
síðar er fjöldi barna á
biðlistum enn um 800.
Yfir 16 ára tímabil
hefur Samfylking lof-
að öllum börnum leik-
skólavist við 12-18
mánaða aldur. Meðalaldur barna
við innritun á borgarrekna leik-
skóla er hins vegar töluvert
hærri. Illa gengur að stytta bið-
lista, illa gengur að manna leik-
skóla og illa gengur að brúa bilið
milli fæðingarorlofs og leikskóla.
Komið að borginni
að brúa bilið
Fjölskyldur eru í vanda – en
atvinnurekendur verða ekki síður
fyrir áhrifum af úrræðaleysinu.
Mörgum reynist erfitt að endur-
heimta starfsfólk að loknu fæð-
ingarorlofi. Foreldrar eru gjarn-
an lengur frá vinnu en vilji og
efni standa til – vegna skorts á
leikskólavist og daggæslu í kjöl-
far barneigna. Ríkisstjórnin hef-
ur tryggt lengra fæðingarorlof,
nágrannasveitarfélögin bjóða
yngri börnum leikskólavist – nú
er komið að borginni að brúa bil-
ið.
Margvíslegar lausnir
Vandann má nálgast með
margvíslegum lausnum. Bilið
mætti brúa með eflingu dagfor-
eldrastéttar – og fjölgun leik-
skólarýma – en það mætti jafn-
framt brúa með nýjum leiðum
sem þekkjast víða erlendis.
Ég vil kanna möguleikann á
stuðningi borgar við stærri
vinnustaði að opna daggæslu fyr-
ir börn starfsmanna. Borgin
sýndi þannig frumkvæði að sam-
tali við fjölskyldur og atvinnulíf
um nýjar lausnir á viðvarandi
vanda. Aðgerðin
myndi gagnast fjöl-
skyldum jafnt sem
atvinnurekendum.
Foreldrar ættu auð-
veldara með að kom-
ast aftur á vinnu-
markað í kjölfar
barneigna – og at-
vinnurekendur gætu
endurheimt starfsfólk
fyrr úr orlofi, standi
vilji til þess.
Samhliða mætti
hækka niðurgreiðslur til dagfor-
eldra með börnum 12 mánaða og
eldri, svo greitt sé sama gjald fyr-
ir barn á leikskóla og barn hjá
dagforeldri. Þannig mætti mæta
þeim fjölskyldum sem ekki hafa
fengið leikskólapláss fyrir börnin
sín við 12 mánaða aldur og
tryggja aukið valfrelsi foreldra um
ólíka kosti.
Mikilvægt jafnréttismál
Borgin þarf að bjóða trausta og
áreiðanlega daggæslu eða leik-
skólavist strax í kjölfar fæðing-
arorlofs. Leysa þarf manneklu-
vanda leikskólanna og draga úr
brottfalli dagforeldra. Jafnframt
þarf að styðja við sjálfstætt starf-
andi leikskóla sem svarað hafa eft-
irspurn sem borgin hefur ekki
getað mætt. Tryggja þarf fram-
sækna leikskólaþjónustu í borg-
inni, öfluga daggæslu og úrval val-
kosta – það er mikilvægt
jafnréttismál.
Eftir Hildi
Björnsdóttur
» Foreldrar eru gjarn-
an lengur frá vinnu
en vilji og efni standa til
– vegna skorts á leik-
skólavist og daggæslu
í kjölfar barneigna.
Hildur Björnsdóttir
Höfundur gefur kost á sér til að leiða
framboðslista Sjálfstæðisflokks fyrir
borgarstjórnarkosningar.
hildurb@reykjavik.is
Leikskólaþjónusta
sem virkar