Morgunblaðið - 29.09.2022, Síða 35

MINNINGAR 35
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 29. SEPTEMBER 2022
ing þín og takk fyrir allar góðu
samverustundirnar.
Eyvindur Ölnir og Arnaldur
Sölvi Kristjánssynir.
Frænkan mín kæra fallin er frá,
fyrirmynd kvenna sem rétt vilja fá.
Kraftmikil ætíð með kjarkaða lund
kona með vilja að opna öll sund.
Aldrei of seint auðnu að fá,
aldrei of seint réttlæti’ að ná.
Kærleikur hennar til kvenna var skýr,
kjarki þær fyllti er dagur reis nýr.
Gæfusöm var hún og gleðina bar,
glóðina kveikti, því sjálfstraust var svar.
Vængjaðar lyftu sér vegsemdar til,
þetta er „veröld sem ég vil“.
(SGS)
Guð blessi minningu Sigríðar
Th. Erlendsdóttur.
Sigríður Th.
Guðmundsdóttir.
Sigga, Lóa og Rúna. Þrjár
systur á Barónsstígnum, fæddar
á 4. áratug síðustu aldar. Þegar
amma Jó kallaði á þær var það
alltaf í þessari röð jafnvel þótt
hún ætlaði bara að kalla á
mömmu okkar, Rúnu.
Sigga frænka sagðist hafa
horft í gegnum skráargatið á
svefnherbergishurðinni þegar
mamma og tvíburabróðir hennar,
Óli, fæddust. Æ síðan var hún
kletturinn í lífi mömmu.
Við systkinin nutum einnig
góðs af, enda leit hún á okkur sem
sín börn og við litum á hana sem
mömmu númer tvö. Sigga var
hafsjór af fróðleik, gat rakið ættir
fólks langt aftur og aldrei kom
maður að tómum kofunum hjá
henni.
Þegar Sigga frænka var á
miðjum aldri, búin að ala upp
börnin sín fjögur og koma þeim til
manns, skellti hún sér í nám í
sagnfræði og þar var hún sann-
arlega á heimavelli. Hún lagði
áherslu á kvennasögu og gaf síðar
út bókina Veröld sem ég vil: Saga
Kvenréttindafélags Íslands 1907-
1992, sem er merk heimild um
efnið. Þá kenndi hún sagnfræði
við Háskóla Íslands um árabil.
Þessi störf hennar komu þó
ekki í veg fyrir að á heimili Siggu
á Bergstaðastrætinu komu jafnan
saman í hádeginu þær systur og
oft og tíðum þeirra afkomendur.
Þannig var þetta í áratugi, alltaf
var öruggt að hægt væri að fá
kaffi og brauð í hádeginu hjá
Siggu á Bergstaðastrætinu. Þar
var skeggrætt um mál líðandi
stundar og þau brotin til mergjar!
Sigga frænka hafði ríka rétt-
lætiskennd og lagði gott til allra
mála. Hún tamdi sér að sjá það
góða og fallega frekar en að ein-
blína á hið neikvæða. Fyrir okkur
sem erum yngri er mikils virði að
upplifa það hve þær systur voru
samrýndar og stóðu saman í
gegnum lífið. Sigga vildi hafa
fólkið sitt í kringum sig og börnin
hennar og barnabörn búa flest í
Þingholtunum og samgangurinn
alltaf mikill. Þær systur töluðu
einnig saman í síma á hverjum
degi, aldrei sjaldnar en tvisvar og
stundum oft á dag. Alltaf var
haldið upp á afmæli og ekki bara
stórafmæli. Frænkurnar komu
saman í veislum og gerðu sér
glaðan dag. Þá var mikið hlegið
og mikið sungið enda kunnu þær
þá list vel.
Alltaf var stutt í brosið hjá
henni Siggu og hún hafði frábær-
an húmor.
Sigga missti Hjalta Geir,
manninn sinn, eftir tæplega 70
ára hjónaband fyrir tveimur ár-
um og missirinn var mikill. Sam-
rýndari hjón eru vandfundin og
þau nutu þess að vera saman alla
tíð. Eftir að Hjalti Geir féll frá
tóku börn Siggu og barnabörn
svo sannarlega utan um hana og
hún var rík að eiga þau öll að. Þar
uppskar hún vissulega eins og
hún sáði, enda betri mamma og
amma vandfundin. Sigga sagði
gjarnan: Maðurinn fæðist einn og
hann deyr einn. Sigga var þó ekki
ein. Hún fékk að fara eins og hún
vildi, heima hjá sér á Bergstaða-
strætinu, nýbúin að borða uppá-
haldsmatinn sinn með báðum
dætrum sínum.
Sigga, Lóa og Rúna, systurnar
á Barónsstígnum, sem voru svo
nánar og hver annarri kær. Nú
tökum við utan um mömmu sem
er ein eftir og trúum því að þær
eigi eftir að hittast aftur í betri
heimi.
Okkar hjartans samúðarkveðj-
ur sendum við börnum Siggu,
tengdabörnum, barnabörnum og
barnabarnabörnum og biðjum
Guð að blessa hennar góðu minn-
ingu.
Ólafur, Guðrún Sesselja og
Jóhanna Vigdís Arnarbörn
(Óli, Budda og Hansa).
Kynni okkar Sigríðar Theo-
dóru Erlendsdóttur á unglingsár-
unum urðu snemma að vináttu
sem átti eftir að verða órofa og
ævilöng. Þessa vináttu höfum við
ræktað með gagnkvæmu trausti,
einlægni og umhyggju í tæpa átta
áratugi. Vinabönd verða vart
traustari. Ég kveð því kæra vin-
konu með sárum söknuði.
Ævi og vinátta okkar Sigríðar
er skemmtilega samofin þjóðlíf-
inu. Árið sem við fæddumst
minntist þjóðin þess á Þingvöllum
að þúsund ár voru frá stofnun Al-
þingis hins forna. Fjórtán árum
síðar, þegar við Sigríður urðum
vinkonur, kom þjóðin aftur saman
á Þingvöllum, þá til að stofna lýð-
veldi.
Á þeim árum skiptist Reykja-
vík enn í Vestur- og Austurbæ
eftir ósýnilegum læk sem rennur
undir Lækjargötu. Sigríður kom
úr Austurbænum, af Baróns-
stígnum, en ég af Ásvallagötunni
vestast í Vesturbænum. Leiðir
okkar lágu svo saman við þennan
ósýnilega læk, í Gagnfræðaskól-
anum við Vonarstræti. Báðar
höfðum við tekið stefnuna yfir
lækinn á Menntaskólann í
Reykjavík.
Í Menntaskólanum fórum við í
máladeild og lentum í fyrsta
stelpubekknum í þessu þá óneit-
anlega karlavígi. Við, þessar fáu
stelpur við skólann, létum til okk-
ar taka, stofnuðum málfunda-
kvenfélagið Aþenu, stóðum fyrir
dansæfingu og buðum strákunum
á ballið. Þar vorum það við stelp-
urnar sem buðum upp strákun-
um, ekki öfugt. Þetta voru góðir
tímar. Við vorum ungar og stað-
ráðnar í því að mennta okkur,
óþreyjufullar að fá að bæta heim-
inn: ungar stúlkur á þröskuldi
fullorðinsáranna, í bæ sem vildi
verða borg. Heimsstríði var að
ljúka, en handan við hornið beið
vor um alla veröld.
Á menntaskólaárunum varð
ljóst að við Sigríður áttum sam-
leið. Við vorum samstiga í heimi
hugmyndanna, höfðum báðar
áhuga á sagnfræði og heilluðumst
af franskri tungu og menningu.
En staða íslenskra kvenna og
kvenréttindabarátta voru þó þau
málefni sem á okkur brunnu og
rædd voru í þaula, hvenær sem
færi gafst. Í þeim efnum lét vin-
konan mín kæra ekki sitt eftir
liggja. Hún lauk BA- og MA-próf-
um í sagnfræði og stundaði merk-
ar rannsóknir varðandi atvinnu-
þátttöku reykvískra kvenna. Með
kennslu sinni og rannsóknum
lagði hún grunn að kvennasögu
og gerði hana að íslenskri fræði-
grein. Mikið dáðist ég að henni
þegar út kom gagnmerk bók
hennar, Veröld sem ég vil, um
sögu íslenskrar kvenréttindabar-
áttu.
Ung kynntist Sigríður glæsi-
legum pilti sem þá átti heima í
hjarta höfuðstaðarins við Hverf-
isgötuna og þau giftu sig árið
1953. Hinn lánsami var Hjalti
Geir Kristjánsson, húsgagnaarki-
tekt og forstjóri, sem lést fyrir
tveimur árum. Reyndar urðu þau
bæði lánsöm, því hjónaband
þeirra varð einstaklega ástríkt og
farsælt. Þau eignuðust fjögur
börn, sem öll hafa látið að sér
kveða og getið sér gott orð, hvert
á sínu sviði.
Það verður svo ekki minnst á
þau hjónin bæði, að ekki sé getið
um húsið þeirra reisulega, við
Bergstaðastrætið, sem er ein-
stakt í sinni röð. Heimili þeirra,
sem var sérstaklega hlýlegt og
fallegt, endurspeglaði einlæga
gestrisni húsráðenda. Þaðan á ég
dýrmætar minningar um góðra
vina fundi. Við Ástríður, dóttir
mín, vorum þar gestir á gamlárs-
kvöld um langt árabil.
Sigríður var glæsileg í fasi,
glaðsinna og skemmtileg. Hún
var leiftrandi greind og hafði sér-
stakt lag á því að vekja áhuga
okkar samtíðarmanna á hugðar-
efnum sínum. En ekki síst var
hún einstakur vinur, hollráð,
trygglynd og umhyggjusöm.
Stundum finnst mér það hafi
verið í gær sem við Sigríður stig-
um fyrstu sporin á okkar löngu
vinavegferð. Nú lít ég þakklát um
öxl, því það voru auðnuspor.
Vigdís Finnbogadóttir.
Í dag kveðjum við kæra vin-
konu, Sigríði Th. Erlendsdóttur,
andbýling okkar á Bergstaða-
strætinu í rúma sex áratugi.
Bekkjarsystkinin allt frá gagn-
fræðaskólaaldri kveðja líka góðan
félaga, en þau urðu stúdentar frá
MR 1949 í hópi 105 samstúdenta.
Hópurinn hefur haldið vel saman
og hist mánaðarlega allt frá því að
kom að starfslokum hjá þeim. Nú
lifa 16 skólasystkin, og eru oftast
10 sem mæta, njóta lífsins, þakk-
lát fyrir vináttu og heilsu.
Mikil samheldni og vinskapur
hefur verið í hópi skólasystkin-
anna alla tíð og hefur það ekki síst
verið að þakka tryggð Siggu og
rausnarskap hennar og Hjalta
Geirs heitins. Þegar um stór
tímamót var að ræða hjá árgang-
inum buðu þau ýmist til fagnaðar
á sínu fallega heimili á Bergstaða-
strætinu eða í sumarhúsi sínu í
Laugarási í Biskupstungum. Síð-
asta stórhátíð hjá árganginum
var þegar haldið var upp á sjötíu
ára stúdentsafmælið fyrir þrem-
ur árum. Þá buðu þau Sigga og
Hjalti Geir til veislu á Bergstaða-
strætinu, spilað og sungið og
Sigga í essinu sínu í gestgjafa-
hlutverkinu. Þá hefur hópurinn
farið í ferðalög, innanlands og ut-
an. Siggu verður sárt saknað í
bekkjarsystkinahópnum, sem
hittist á kaffitorginu í Neskirkju.
Við Eggert teljum það mikið
happ fyrir okkur og fjölskyldu
okkar að hafa verið andbýlingar
og notið vináttu Siggu og Hjalta
Geirs og fjölskyldu þeirra öll
þessi ár. Við höfum orðið þess að-
njótandi að fagna með þeim á
mörgum gleðistundum og eigum
ógleymanlegar minningar með
þeim. Þeirra er beggja saknað.
Afkomendurnir eru orðnir marg-
ir, fjölskyldan einstaklega sam-
heldin, og það fór ekki milli mála
hvað Sigga mat þau öll mikils.
Við sendum þeim innilegar
samúðarkveðjur.
Sigríður Dagbjartsdóttir
og Eggert Ásgeirsson.
Leiðir okkar Sigríðar lágu
saman á vettvangi Kvenréttinda-
félags Íslands. Þegar ég tók við
formennsku í félaginu 1992 lá fyr-
ir handrit hennar að sögu félags-
ins, sem hún hafði unnið að um
skeið. Stjórn KRFÍ hafði nokkr-
um árum áður stofnað Söguritun-
arsjóð og fengið Sigríði til að
hefja vinnu við að safna heimild-
um, rannsaka gögn félagsins og
skrifa söguna. Hún bjó þá þegar
að yfirgripsmikilli þekkingu á
kvennasögu Íslands eftir sagn-
fræðinám við Háskóla Íslands.
Þetta sumar var hafist handa
við að undirbúa útgáfu verksins.
Útgáfustjórn var skipuð, Björg
Einarsdóttir rithöfundur var ráð-
in ritstjóri myndefnis væntan-
legrar bókar og Elisabet A.
Cochran tók að sér útlit og hönn-
un. Skemmtilegur tími tók við á
skrifstofu félagsins á efstu hæð
Hallveigarstaða við Túngötu, þar
sem umhverfið og birtan lék við
okkur, en bestur var að sjálfsögðu
félagsskapurinn.
Sigríður gerir í sögunni ítar-
lega grein fyrir aðdraganda að
stofnun KRFÍ og samskiptum við
alþjóðlegu kvenréttindahreyf-
inguna og leitar víða fanga. Þar
var hlutur Bríetar Bjarnhéðins-
dóttur mestur og merkilegt að sjá
hve öflug hún var við að skapa
tengsl og kynna málefni íslenskra
kvenna, ekki einungis á Norður-
löndum, heldur líka meðal tals-
manna kvenréttinda annars stað-
ar í Evrópu og Bandaríkjunum.
Í byrjun tuttugustu aldar voru
Alþjóðlegu kvenréttindasamtök-
in stofnuð, IAW, og í gegnum þau
barst mikil hvatning og áskorun
til íslenskra kvenna að stofna fé-
lag sem berðist fyrir pólitískum
réttindum þeirra. Formaður IAW
lagði ríka áherslu á að Ísland
fengi sjálfstæða og fullgilda aðild
að samtökunum, en yrði ekki aðili
á vegum Danmerkur.
Sigríður tengir vel saman í
sögu sinni kvenfrelsisbaráttuna
og sjálfstæðisbaráttu þjóðarinn-
ar. Hún fer m.a. rækilega yfir
starf félagsins varðandi réttindi
kvenna á vinnumarkaði, málefni
einstæðra mæðra og áhrif á laga-
setningu Alþingis og fjallar um
þau fjölbreyttu viðfangsefni, sem
voru á borði félagsins eftir að
kosningarétturinn var fenginn.
Veröld sem ég vil – saga Kven-
réttindafélags Íslands 1907-1992
kom út 1993 og ber Sigríði gott
vitni. Það var bæði ánægjulegt og
lærdómsríkt að vinna með henni
að þessu verkefni. Sigríður var
skemmtileg, ljúf í viðmóti en
ákveðin. Hún hafði góða nærveru.
Hjalti Geir Kristjánsson, eig-
inmaður Sigríðar, hafði mikinn
áhuga á verkefninu og studdi
okkur með ráðum og dáð. Nú eru
þau bæði horfin á braut og við
Geir minnumst þeirra með virð-
ingu og þakklæti fyrir góð kynni.
Við sendum fjölskyldunni einlæg-
ar samúðarkveðjur.
Blessuð sé minning Sigríðar
Th. Erlendsdóttur.
Inga Jóna Þórðardóttir.
Sigríður Theodóra Erlends-
dóttir. Hljómfagurt nafn sem
hæfði einstakri hamingjukonu.
Hamingjuna skóp hún sjálf
með því að vera sjálfri sér trú og
óhrædd að feta eigin leiðir. Hún
var fjölskyldumanneskja og hefði
óhikað sagt eins og Bríet Bjarn-
héðinsdóttir að hennar mesta
hamingja í lífinu væri góður eig-
inmaður og börnin. Sigga og
Hjalti Geir fallegasta parið, sam-
hent og jafningjar í einu og öllu,
börnin og barnabörnin augastein-
arnir hennar.
Hún var orðin meira en fertug
þegar hún hóf háskólanám og lét
að sér kveða svo um munaði.
Gerðist brautryðjandi í kvenna-
sögurannsóknum, ritaði grund-
vallarrit og skildi eftir sig djúp
spor í íslenskri sagnfræði. Fannst
hún eiga formæðrum sínum skuld
að gjalda‘ eins og hún sagði í við-
tali. Hún var fyrst til að kenna
námskeið í kvennasögu við Há-
skóla Íslands og hafði mótandi
áhrif á nýja kynslóð sagnfræð-
inga sem sýndi þakklæti í verki
með glæsilegu afmælisriti þegar
hún var sjötug.
Lífsverkið hennar er ríkulegt,
hvert sem litið er. En mestu
skiptir hvílíka persónu hún hafði
að geyma. Sigga og Hjalti Geir
voru vinir tengdafólksins míns –
og urðu þar með vinir mínir. En
svo kynntist ég þeim báðum á
mínum eigin forsendum og
hreifst af þeim. Við tvær unnum
t.d. saman í úthlutunarnefnd rit-
höfunda um þriggja ára skeið og
betri samstarfskonu var ekki
hægt að hugsa sér, samviskusöm
og heiðarleg, réttsýn og úrræða-
góð, skemmtileg og snjöll. Það
var engin lognmolla á þeim fund-
um.
Í júní áttum við töfrandi stund
með henni og fjölskyldunni hjá
Jóhönnu Vigdísi. Sól skein í heiði
SJÁ SÍÐU 36
Elskulegur sonur minn, faðir, tengdafaðir,
afi og vinur,
GUÐNI RÚNAR ÞÓRISSON
múrari,
varð bráðkvaddur föstudaginn
23. september. Útförin fer fram frá
Seljakirkju miðvikudaginn 5. október klukkan 13.
Guðrún Bjarnadóttir
Ríkharð Óskar Guðnason Valdís Unnarsdóttir
Svandís Birta Ríkharðsdóttir
Svandís Ríkharðsdóttir
Elskuleg móðir okkar, tengdamóðir
og amma,
GUÐNÝ ÞORGEIRSDÓTTIR,
til heimilis í Norðurbrún 1,
lést á lungnadeild Landspítala Fossvogi
24. september.
Útför fer fram í kyrrþey að ósk hinnar látnu.
Dadda Árný Eiðsdóttir
Harpa Eiðsdóttir
Elín Eiðsdóttir Einar Jónasson
Hafsteinn Kröyer Eiðsson Ágústa Arndal Eyþórsdóttir
og barnabörn
Ástkær eiginkona mín, móðir okkar,
tengdamóðir, amma og langamma,
MARSIBIL JÓNSDÓTTIR,
Bella,
lést á líknardeildinni í Kópavogi
20. september.
Útförin fer fram í kyrrþey að ósk hinnar látnu.
Ferdinand Þórir Ferdinandsson
Jón Friðrik Ferdinandsson Halisa Mekonen
Magnea Guðný Ferdinandsd.
Róbert Örvar Ferdinandsson Guðrún Finnborg Þórðardóttir
Ingibjörg Kr. Ferdinandsd. Gauti Laxdal
barnabörn og barnabarnabörn
Harpa Heimisdóttir
s. 842 0204
Brynja Gunnarsdóttir
s. 821 2045
Kirkjulundur 19 | 210 Garðabær
s. 842 0204 | www.harpautfor.is
Ástkær móðir mín, tengdamóðir,
amma og langamma,
GÍGJA JÓHANNSDÓTTIR
fiðluleikari,
lést á Landspítalanum mánudaginn
19. september.
Útför hennar fer fram frá Bústaðakirkju fimmtudaginn
6. október klukkan 13.
Jóhann F. Valdimarsson Íris Björk Viðarsdóttir
Valdimar Viktor Jóhannsson Ragnhildur Hauksdóttir
Viðar Snær Jóhannsson
Gígja Björk Jóhannsdóttir
Þóra Björk Valdimarsdóttir