Morgunblaðið - 16.11.2022, Blaðsíða 2

FRÉTTIR
Innlent2
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 16. NÓVEMBER 2022
Ljósmyndir Rutar og Silju
Skipholti 31 • 105 Reykjavík • Sími 568 0150
Opið virka daga 10-17 • www.rut.is • Ljósmyndir Rutar og Silju
Einstök
minning
Morgunblaðið Hádegismóum 2, 110 Reykjavík. Sími 569 1100 Fulltrúar ritstjóra Sigtryggur Sigtryggsson sisi@mbl.is Andrés Magnússon andres@mbl.is Fréttir Guðmundur Sv. Hermannsson ritstjorn@mbl.is Menning Einar Falur Ingólfsson menning@mbl.is
Viðskipti Gísli Freyr Valdórsson vidskipti@mbl.is Íþróttir Víðir Sigurðsson sport@mbl.is mbl.is Jón Pétur Jónsson netfrett@mbl.is SmartlandMarta María Winkel Jónasdóttir smartland@mbl.is Umræðan | Minningar mbl.is/sendagrein Prentun Landsprent ehf.
Fjármála- og efnahagsráðherra hefur
lagt fram frumvarp um breytingu á
ýmsum lögum um skatta og gjöld,
þar á meðal skattaívilnanir á raf-
magns- og vetn-
isbifreiðar. „Í
ákvæði til bráða-
birgða í lögum um
virðisaukaskatt
er kveðið á
um sérstaka
virðisaukaskatts-
ívilnun vegna
innflutnings og
skat tsky ldrar
sölu m.a. á raf-
magns- og vetnisbifreiðum. Ívilnunin
gildir út árið 2023 eða þar til 20.000
bifreiða fjöldamörkum er náð. Þegar
litið er til talna um fjölda innfluttra
rafmagnsbifreiða á síðustu mánuð-
um má leiða að því líkur að gildandi
fjöldamörkum rafmagnsbifreiða verði
náð nálægt miðju ári 2023,“ segir í
frumvarpinu. Er lagt til, til að tryggja
aukinn fyrirsjáanleika, að fjöldatak-
mörkin verði felld niður þannig að
virðisaukaskattsívilnun samkvæmt
ákvæðinu gildi út árið 2023 óháð
fjölda bifreiða sem hennar njóta.
Löng bið og jákvæð lenging
María Jóna Magnúsdóttir fram-
kvæmdastjóri Bílgreinasambands-
ins segir mjög jákvætt að lagt sé upp
með að ívilnanirnar verði út árið 2023.
Þetta muni gera það að verkum að
sala á rafbílunum haldi áfram að
aukast.
„Það er mikil eftirspurn eftir kaup-
um á rafbíl en bið eftir slíkum bíl er
töluvert löng af sumum tegundum
og hefur ástandið í heiminum bæði
aukið bið og hækkað verð tímabundið.
Þannig að þetta auðvitað aðstoðar við
það að fólk geti tekið þessa ákvörðun
í meiri ró. Við sáum fram á að kvót-
inn myndi klárast í júní á næsta ári,“
segir hún og bætir við að það geti
verið jafnlöng bið og eftir einstök-
um tegundum. „Fyrir innflytjendur
ökutækja er mikilvægt að stjórnvöld
gefi svigrúm og fyrirsjáanleika þar
sem pantanir þurfa að liggja fyrir með
margramánaða fyrirvara og þar sem
biðtími þar til varan er tilbúin til af-
hendingar er langur.“
Draga úr verðmun
Í frumvarpinu segir að „gert sé ráð
fyrir að hlutdeild þeirra í innflutn-
ingi fólksbifreiða haldi þrátt fyrir það
áfram að aukast á næsta ári, bæði
hjá heimilum landsins, bílaleigum
og öðrum fyrirtækjum, má áætla að
tekjutap ríkisins vegna brottfellingar
á 20.000 bíla fjöldamörkum gæti
numið 3,8 milljörðum kr.“.
María segir stjórnvöld hafa sett sér
metnaðarfull markmið í loftslags- og
orkuskiptamálum. Þrátt fyrir að Ís-
land sé í öðru sæti í sölu rafbíla á eftir
Noregi eigum við langt í land og í dag
eru rafbílar einungis 5,44% fólksbíla á
skrá eða 15.537. Markmið stjórnvalda
er að 100.000 rafbílar eða vistvæn
ökutæki séu á skrá eftir einungis sjö
ár eða árið 2030. Þaðmun kosta ríkið
ef markmiðum í loftslagsmálum er
ekki náð.
Eruð þið í heildina litið ánægð með
frumvarpið og þær breytingar sem það
kveður á um?
„Það get ég því miður ekki sagt,
tillögur frumvarpsins eru á þá leið
að draga úr verðmun á sparneytn-
um ökutækjum og eyðslufrekum og
veikja mjög þá efnahagslegu hvata til
orkuskipta sem eru innbyggðir í gild-
andi kerfi vörugjalds á ökutæki. Fýsi-
legra verður að kaupa eyðslufrekar
bifreiðar.
Einnig er lagt til í frumvarpinu
að draga úr mun sem er á rekstrar-
kostnaði sparneytinna ökutækja og
eyðslufrekari og veikja mjög þá efna-
hagslegu hvata sem eru innbyggðir í
kerfi bifreiðagjalds. Fýsilegra verður
að reka eyðslufrekar bifreiðar. Þetta
sýnir að það er þörf á að í stjórnarráð-
inu liggi fyrir áætlun um aðgerðir í
skattamálum sem taka tillit til bæði
loftslags- og orkuskiptamarkmiða
og tekjumarkmiða, a.m.k. til loka
árs 2030.“
lVirðisaukaskattsívilnun á rafmagnsbílum í gildi út næsta ár óháð fjöldalTekjutap ríkisins gæti
numið 3,8 milljörðuml5,44% fólksbíla á skrá rafbílarlFýsilegra að kaupa eyðslufrekar bifreiðar
Fella niður fjöldamörk rafbíla
Urður Egilsdóttir
urdur@mbl.is
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Bílafloti Í dag eru 5,44% fólksbíla á
skrá hér á landi rafbílar.
„Við þurfum að leita sífellt nýrra
leiða til að efla íslenskuna og vekja
áhuga ungmenna á mikilvægi menn-
ingararfsins. Stjórnvöld reka fjölbreytt
verkefni í því skyni og stefnan er al-
veg skýr,“ segir Lilja Alfreðsdóttir
menningar- og viðskiptaráðherra. Á
ábyrgðarsviði hennar í ríkisstjórn er
allt sem viðvíkur íslensku máli, sem
verður sérstaklega í deiglunni í dag,
16. nóvember, sem erDagur íslenskrar
tungu.
Framhaldmála er svo að ámorgun,
fimmtudag, verður kynnt þjóðargjöf;
það er 550 eintök af heildarútgáfu Ís-
lendingasagnanna til mennta-, menn-
ingar- og heilbrigðisstofnana. Þarna
eru sögurnar allar í fimm binda út-
gáfu Sögu-forlags, sem komút í tilefni
af 100 ára afmæli fullveldis Íslands
árið 2018. Þjóðargjöfin er styrkt af
fjölmörgum fyrirtækjum, en þannig
mátti koma þessu máli í kring, sem
Lilja Alfreðsdóttir segir hafa verið
mjög mikilvægt.
„Sagnaarfurinn þarf að vera að-
gengilegri. Mikilvægt er að útbúa
kynningarefni þar sem meitluð viska
og spakmæli fornra rita, til dæmis
Hávamála, er sett fram aðgengilega.
Til að fylgja tækniþróun hafa stjórn-
völd líka stutt við ýmis verkefni á sviði
máltækni sem eru mjög mikilvæg til
eflingar íslenskumáli í stafrænni ver-
öld,“ segir Lilja og heldur áfram:
„Á síðustu árumhefur á Íslandi sest
að fólk víða að úr veröldinni sem á ræt-
ur sínar í öðrumenningarumhverfi en
hér er. Við þurfum að ná til þess hóps
og kynna því fólki íslensktmál og bók-
menntir. Miðað við reynslu annarra
þjóða gætum við vel náð til annarrar
kynslóðar nýrra íbúa landsins. Leiðin
þarna, eins og í svomörgu öðru, liggur
í gegn um skólana.“ sbs@mbl.is
lDagur íslenskrar tungulÍslendingasögur settar í öndvegi
lArfurinn sé aðgengilegrilMáltæknil Ná til nýrra íbúa
Þjóðargjöf afhent á morgun
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Menning Lilja Alfreðsdóttir ráð-
herra með Íslendingasögurnar.
Tökur hófust á Áramótaskaupinu í gær
Tilbúin ef
upp koma
skandalar
„Ég hef góða tilfinningu fyrir
þessu Skaupi enda valinn maður
í hverju rúmi, landslið leikara,“
segir Sigurjón Kjartansson, fram-
leiðandi, einn höfunda og leikari í
Áramótaskaupi Sjónvarpsins, en
tökur hófust á því í gær.
Það var góður andi yfir hópnum
þegar Morgunblaðið kom við í Út-
varpshúsinu við Efstaleiti í gær.
Sigurjón var í sminki hjá Rögnu
Fossberg og Dóra Jóhannsdóttir
leikstjóri fór yfir stöðuna áður
en tökur á fyrsta atriðinu hófust.
Sigurjón fékkst til að upplýsa
að hann leikur embættismann í
umræddu atriði en meira fékkst
ekki upp úr honum að sinni.
„Við verðum á fullu í tökum
næstu rúmu vikuna eða svo og
gerum ráð fyrir að klára þetta í
desember. Það er þó alltaf gert
ráð fyrir því að einhver skandall
gerist rétt fyrir jól svo við höldum
fólki á tánum. Ef svo fer brestur á
með skyndigríni,“ segir Sigurjón.
hdm@mbl.is
Morgunblaðið/Eggert
María Jóna
Magnúsdóttir