Úrval - 01.06.1970, Síða 54

Úrval - 01.06.1970, Síða 54
52 ÚRVAL en hefur nám í náttúrufræði. Má og vera, að honum hafi fljótlega fallið betur þær greinar, þar sem þekkingar á náttúrufræði er leitað, en hinar, sem eingöngu hagnýta hana. Og veðurfræðin hefir honum snemma verið, hugstæð, því að í janúar 1919 sendir hann Skírni grein um „Veðurfræðistöð á ís- landi“, þar sem gerð er grein fyrir þekkingu manna í veðurfræði um þær mundir, lýst starfsemi dönsku veðurstofunnar og bent á, hvert gagn geti orðið að starfi samsvar- andi stofnunar á íslandi. En lík- lega hafa honum borizt fréttir um svipað leyti, er ollu því, að hann sneri baki við Kaupmannahöfn. f Bergen hafði fáum árum fyrr hafizt einn merkilegasti og sér- kennilegasti kaflinn í sögu veður- fræðinnar. Maður er nefndur Vil- helm Bjerknes, prófessor í eðlis- fræði við Oslóarháskóla. Hann hafði um allmörg ár fengizt við ýmis vandamál vökvaaflfræðinnar, og komizt á þá skoðun, að gerlegt væri að segja fyrir um veður fram í tím- ann, með því að nota lögmál afl- fræðinnar. Og Bjerknes gerði meira, hann benti einnig á, hvaða kenni- setningar ætti að nota, hvernig ætti að beita þeim, og hvað stærðfræði- búning þyrfti að veita þeim til að gera þær nothæfar. Fræði sín hafði Bjerknes kynnt mönnum víða um lönd, einnig vestanhafs, og orðið vel þekktur fyrir. Árið 1913 bauðst honum mjög góð fræðimannsstaða í Leipzig, og flutti hann þangað ásamt tveimur ungum aðstoðar- mönnum sínum norskum, sem síð- ar urðu þekktir vísindamenn. Vís- indstofnunin í Leipzig fór mjög vel af stað undir stjórn Bjerknes, en stríðið varð henni ofurefli. Hún veslaðist upp, og árið, 1917 hvarf Bjerknes heim til Noregs aftur, ekki til síns fyrra starfs í Osló, heldur að nýstofnuðu prófessorsem- bætti í Bergen. Vera má, að hinum fræga manni hafi fundizt hann vera kominn í hálfgerða útlegð í heima- landi sínu, en hafi svo verið, lét hann það ekki á sig fá, heldur tók ótrauður til starfa. Auk kennara- starfanna skipulagði hann veður- þjónustu fyrir Vestur-Noreg, og fjölgaði veðurstöðvum þar að mikl- um mun. Hér fékk hann og sam- starfsmenn hans tækifæri til að prófa kenningar sínar gamlar og nýjar, reyna við aðstæður veruleik- ans, hvaða gagn þær gátu gert al- þjóð. Árangurinn varð slíkur, að stofnunin varð víðfræg á fáum ár- um, og' til hennar streymdu veður- fræðingar víðs vegar að, bæði vel- þekktir fræðimenn, sem vildu kynna sér hinar nýju aðferðir, en þó ekki síður ungir menn og óþekktir, sem fundu, að þarna var eitthvað nýtt á ferðinni, og vildu bæði læra hið nýja og taka þátt í framförunum. Og enginn mun hafa farið þangað erindisleysu, meðal stúdenta frá Bergen á þessum ár- um er að finna flesta þá menn, sem fremst hafa staðið á sviði veður- fræðinnar á áratugnum frá 1920 til 1950. Líklegt verður að telja, að Jón hafi frétt til Hafnar um hin nýju vísindi í Noregi. Nokkuð er víst, hann yfirgaf háskólann þar og hélt til Noregs árið 1919 til náms í Osló,
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Úrval

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Úrval
https://timarit.is/publication/1841

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.