Mímir - 01.05.1972, Blaðsíða 49

hún sé fáráðlingur. Siggi, bróðir Kjartans og
fulltrúi verkalýðsins, er litlu skárri. I sögunni
eru alls engar fullburða manneskjur. Að vísu
játa ég, með semingi þó, að slíkar manneskj-
ur eru ekki á hverju strái í islenzku þjóðlífi,
a. m. k. ekki á Stór-Reykjavíkursvæðinu, þar
sem flestir virðast meira eða minna andlega
bæklaðir, en þær eru þó til. Kannski þær lifi
og hrærist í betritíðinni, sem höfundur boðar í
lok bókar sinnar, og sem þá væntanlega rennur
upp í G. & K., öðrum hluta.
Við bíður og sjáum hvað setur.
Aðalpersónur eru Kjartan og Gunnar. Kjart-
an er eina mannveran í bókinni, sem tekur ein-
hverri þróun, þó smávægileg sé. Hann er farinn
að eygja örlitla glætu í lokin, eða réttara sagt
okkur grunar, að hann muni eygja glæm ein-
hvers staðar í miðri næsm bók, t. d. á blað-
síðu 175. Hann og fjölskylda hans em ekki
miklir bógar. „Faðir hans las aldrei bækur;
hann las aðeins Moggann” (bls. 15). Kjartan
sjálfur opnar varla munninn til annars en að
bulla um „andlega fegurð" eða þvílíkt, og hnýt-
ir svo aftan í hvað hann sé nú blankur. Þó vott-
ar fyrir hugsun með viti hjá strák á blaðsíðu
303: „...ég get ekki að því gert, mér finnst
eitthvað sjúklegt ... við þetta allt saman". Þá
hefur Kjartan ekki hrærzt í öðm en skepnu-
skap og svínaríi á 300 blaðsíðum og aðeins
rúmar 20 blaðsíður eftir. Bragð er að þá barnið
finnur.
Hann er í 5. bekk M. R., og félagar hans, í
hæsta lagi 20, þeir, sem smnda andlega planið,
ekki beysnir. Þeir þykjast hafa lesið feikn af
bókum, en í raun og veru lesa þeir aðeins kili
og utan á kápur. Fjórar línur eftir Ezra Pound,
og þar með höfðu þeir lesið allan Ezra Pound,
enda ekki „flóknari en Afi minn fór á honum
Rauð".
Aðalpersóna sögunnar virðist mér vera
Gunnar Pétursson, Tómassonar í Thomsens
Magasíni. Höfundur vandar sig langmest við
hann. Hann er það, sem á alþýðumáli heitir
rakin skepna. Hann gefur skýringu á ófétis-
náttúm sinni á blaðsíðum 303—308. Þá sál-
fræði þurfa menn endilega að lesa. Hann les
kynstrin öll, en aðeins til að geta endursagt
söguþráðinn öllum, sem nenna að hlusta. „En
Gógól vel á minnzt. Veiztu hvernig hann varð
brjálaður?" (bls. 36). Og þó: „Heimurinn er
ekki heilbrigður nema í bókum". Gagninu, sem
hann þrátt fyrir allt hefur haft af bókunum,
lýsir hann á blaðsíðu 304. Eitt gott má þó segja
um Gunnar. Hann beitir skepnuskap sínum að-
eins gegn þeim, sem em honum sjálfir líkir,
„ættinni".
Gunnar er dularfullur maður í augum ann-
ara persóna sögunnar, en í augum lesandans
er hann ekki dularfullur, nema að einu leyti.
Þessi stúlka í Þýzkalandi, sem skrifar honum
bréfin, um hana vimm við ekkert meira en
sögupersónurnar. Væntanlega skýrist það mál
í síðara bindinu.
Yfirleitt er ekkert dularfullt í sögunni. Höf-
undur gætir þess vel að segja frá öllu eins fljótt
og við verður komið. Ekki er því að leyna, að
mér finnst hann oft full opinskár, hann veitir
jafnvel smndum upplýsingar sínar oftar en einu
sinni, t. d. á blaðsíðum 11 og 14. Kommatal
hans er einnig dálítið þreytandi til lengdar.
Höfundi tekst á margan hátt bemr að lýsa
ýmsum aukapersónum en þeim Gunnari og
Kjartani, t. d. verður lýsing Olafar að teljast
góð. E. t. v. nær hann sér einna bezt á strik í
lýsingunni á 'hjónabandi Ólafar og Pémrs.
Eg skrökvaði áðan. .Hér er einn maður já-
kvæður og viðkunnalegur: Vilhjálmur, sem
sofið hefur 3 nætur hjá Aslaugu, sysmr Gunn-
ars, á Þingvöllum. En hann er í „ættinni", og
ekki sjálfum sér ráðandi, enda gunga.
Sú veröld, sem Vésteinn dregur upp mynd
af, er ekki glæsileg. Hætt er við, að fáir verði
þar til að stöðva mengunina eða vígbúnaðar-
kapphlaupið, né leysa vandamálið varðandi
þennan óskemmtilega þriðja heim. Það er eins
og hver sjái sjálfan sig. En hvað skal segja, nú
er komin vinstri stjórn. Hvað gerist næst hjá
G.&K.?
Eyvindur Eiríksson.
49