Helgarpósturinn - 27.03.1986, Blaðsíða 8

Helgarpósturinn - 27.03.1986, Blaðsíða 8
BÖÐVAR BRAGASON LÖGREGLUSTJÓRISTAÐFESTIR, AÐ SVOKÖLLUÐUINNRA ÖRYGG HJÁ EMBÆTTILÖGREGLUSTJÓRA OG ÚTLENDINGAEFTIRLITS STARFA MENN, SEM AFLA leftir G. Pétur Matthíassonl Að undanförnu hafa svo kölluð „innri öryggismál" mikid verið til umrœðu, og er ástæðan sú ad utan- ríkisráðherra, Matthías Á. Mathie- sen, lagði fram í ríkisstjórninni til- lögu um samþykkt varðandi „innra óryggi" þjóðarinnar. Með þesssu er átt við bœði viðbúnað gegn hryðju- verkum öfgamanna og þvísem kall- að er ólógmœt upplýsingastarfsemi og heitir á íslensku njósnir. Utanríkisráðherra segir „að tíma- bært sé að efla sérstaklega viðbún- að gegn hverskyns starfsemi er mið- að því að grafa undan óryggi og sjálfstæði landsins innanfrá" eða svo er eftir honum haft í Morgun- blaðinu. Utanríkisráðherra leggur til að stofnuð verði sérstök deild inn- an lögreglunnar til að sinna fram- kvœmd þessara mála. Lögreglu- stjóri, Böövar Bragason, segir aftur á móti að þessum málum hafi verið sinnt innan lögreglunnar í áratugi og að þetta sé ekkert nýtt mál. Þrátt fyrir það er látið í það skína að hér á landi hafi aldrei verið fylgst með mónnum. Pannig virðist utanríkis- ráðherra ekki hafa kynnt sér málið hjá samráðherra sínum Jóni Helga- syni dómsmálaráðherra. Spurning- in er ekki hvort hér sé starfrœkt leyniþjónusta eða ekki heldur hvernig eigi að starfrœkja hana. Varðbergs- fundurinn Fundur var haldinn um þessi mál, ekki á Alþingi heldur á Hótel Sögu, að tilhlutan Varðbergs og Samtaka um vestræna samvinnu. Þetta hefur verið gagnrýnt talsvert því þar var rætt um innri öryggismál íslands af utanríkisráðherra, starfsmanni dómsmálaráðuneytisins Ólafi Walt- er Stefánssyni, blaðamanni Morgun- blaðsins Guðmundi Magnússyni og þingmönnunum Haraldi Ólafssyni (B) og Eiði Guðnasyni (A). Einnig sátu fundinn starfsmenn bandaríska sendiráðsins en starfsmenn sendi- ráða aðildarríkja Atlantshafsbanda- lagsins hafa heimild til að sækja fundi þessara félaga. Þegar Eiður og Haraldur gagnrýndu veru þeirra á fundinum svaraði einn starfsmanna bandaríska sendiráðsins því til að þeir væru á fundinum í góðri trú sem gestir fundarboðenda, sam- kvæmt því sem segir í frétt Morgun- blaðsins af fundinum. Aðrir fjölmiðl- ar virðast ekki hafa verið á fundin- Ganga íslenskir leyniþjónustumenn inn og út um þessar dyr? Fyrirspurn á Alþingi Vegna þessa hefur Steingrímur J Sigfússon þingmaður Alþýðubanda- lagsins (en fulltrúa þess flokks var ekki boðið á Varðbergsfundinn) lagt fram fyrirspurn til utanríkisráð- herra. Þar spyr hann hvort eigi að koma á fót leyniþjónustu, hverju sæti að slíkar hugmyndir skuli vera reifaðar á fundi hjá Varðbergi áður en þær eru kynntar á Alþingi, einn- ig spyr hann ráðherra hvort hann telji eðlilegt að um þessi mál sé rætt í áheyrn erlendra sendiráðsstarfs- manna. Ekki er útlit fyrir að ráð- herra svari fyrirspurninni fyrr en eftir páskaleyfi þingmanna. En sam- kvæmt því sem Matthías sagði í samtali við Helgarpóstinn þá þykir honum ekki óeðlilegt að málið var rætt fyrst á Varðbergsfundi en vísar á dómsmálaráðuneytið í sambandi við hvort hér eigi að koma á fót leyniþjónustu. Hann vildi ekki út- skýra hvað hann ætti við með orða- laginu „ólögmæt upplýsingastarf- semi", sagði að það lægi í augum uppi. Áhyggjur vinstri manna Þeir sem mestar áhyggjur hafa af þessu máli eru vinstrisinnað fólk, þeir sem í daglegu tali eru kallaðir „kommar". Líklegt er að innan þess hóps telji menn að hægt sé að finna íslenska „treholta" en vinstri menn eru ekki óvanir því að með þeim sé fylgst effir því sem heimildarmenn blaðsins segja. Þeir segja t.d. að starfsmenn bandaríska sendiráðsins taki myndir af og skrái fólk sem tek- ur þátt í Keflavíkurgöngum, eins láti hægrimenn í Háskóla Islands sendi- ráðinu í té upplýsingar um vinstri' menn í sama skóla o.s.frv. Heimild- armennirnir telja líklegt að þessum upplýsingum sé komið áleiðis til að- ila hér innan lands. Enda sé viður- kennt samstarf NATO-ríkja á þessu sviði. Tilgangur umræðunnar nú virðist því eingöngu vera sá að stofna formlega leyniþjónustu á ís- Iandi. Öryggismál íslands = öryggismál Bandaríkjanna Það er tvennt sem vekur sérstaka „Innri öryggismálum" sinnt f rá 1950 Margvisleg verkef ni og mikiíl árangur orðið Matthías Á. Mathiesen vildi lítið um málið segja þegar HP hafði samband við hann, annað en það sem komið hefði fram í viðtali við Morgunblaðið. Hann lagði áherslu á að vinna þyrfti að þess- um málúm og þuí hefði hann lagt tií að skipuð yrði nefnd. Lítið vœri um málið að segja þar sem það væri á umrœðustigi. Ráðherranum fannst ekkert at- hugavert við það að málið var tek- /ð upp á Varðbergsfundi áður en það kom inrt á Alþingi, algengt vœri að menn rœddu mál sem þeir hefðu áhuga á annars staðar en á Alþingi áður en þau væru lögö fram. Þrátt fyrir að umræðan hefjist í utanríkisráðuneytinu heyra þessi mál undir dómsmálaráðuneytið sem að sögn lögreglustjóra, Böðv- ars Bragasonar, hefur sinnt þéss- um málum undanfarna áratugi ásamt með útlendingaeftirlitinu. Lögreglustjóri sagði að það hefði verið stefna stjórnvalda að ræða þessi mál ekki opinberlega en þar sem menn væru að ræðamálin án þess að gera sér grein fyrir því að „innri öryggismálum" væri og hefði verið sinnt, væri ekki hægt að komast hjá því að upplýsa það. Böðvar Bragáson, Iðgreglustjóri: „Innri öryggismálunum" er sinnt og þeim hef- ur verið sinnt." „Þessi starfsemi er búin að vera í gangi í landinu í áratugi," sagði Böðvar Bragason iögreglustjóri. „Útlendingaeftirlitið er undir minni stjórn og um það eru lög nýjust frá árinu 1965 og eftirlitið er áratuga gamalt fyrirbæri. Ef til vill vegna þess að útlendingaeftir- litið hefur verið hér við þetta emb- ætti hefur þótt hagkvæmt að lög- reglustjóraembættið sinnti því sem má kalla „innri öryggismál" eða eitthvað annað. Það skipulag mála hefur verið við lýði allt frá árinu 1950. Af eðlilegum ástæð- um get ég ekki skýrt frá í hvaða formi þetta hefur verið í gegnum tíðina og ég get ekki heldur skýrt f rá því í hvaða formi þetta er í dag. En ég get einfaldlega sagt að þess- um málaflokki er sínnt. Að sjálf- sögðu undir eftirliti réttra stjórn- vaida sem er dómsmálaráðuneyt- ið. Þannig að það er mikill mis- skilningur ef menn halda að þessi mál hafi verið látin iíggja hjá garði og að þeim sé ekki sinnt. En það var líka ákvörðun stjórnvalda að með þessi má! skyldi fara hljóðlega og svo hefur verið alla tíð. Það getur verið ástæða þess að það komi flatt upp á ýmsa nú að þessi starf- semi sé til í landinu. Þar sem aðrir eru búnir að opna þessa umræðu sé ég ekki aðra leið færa en a.m.k. að svara því hvort þessi starfsemi sé til eða ekki og einsog ég hef sagt þá hefur þessi starfsemi verið í gangi síðan 1950. Þessum málum hefur verið sinnt og það hafa margvísleg verkefni komið upp í gegnum árin og mikill árangur orðið á ýmsum sviðum án þess að hægt sé að skýra nánar frá því," sagði lögreglustjórinn að lok- um. Af þessum ummæium lögreglu- stjóra má skilja að umræðan núna sé röng á tveimur forsendum. f fyrsta lagi sé um innanríkismál að ræða^ miklu frekar en utanríkis- mái. í öðru lagi sé þessum málum sinnt og að þeim hafi verið sinnt. Þess vegna sé umræðan óþörf og geti jafnvel skaðað „innra öryggi" þjóðarinnar. 8 HELGARPÓSTURINN

x

Helgarpósturinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgarpósturinn
https://timarit.is/publication/47

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.