Helgarpósturinn - 27.03.1986, Blaðsíða 7

Helgarpósturinn - 27.03.1986, Blaðsíða 7
>£•£*.• Einhverjir vilja sparka mér efrir Friðrik Þót Guomundsson myndir: Árni Bjomason Endrum ogeins koma upp grimmíleg átók innan Alþýdubandalagsins og nú síöast hrikti í stoðunum í kjölfar kjarasamninganna, þegar Guömundur J. Guðmundsson skeytti skapi ~ sínu á Þjóðoiljanum fyrir „siðlaus" skrif. Einkum beindi Guðmundur spjótum sínum aö Ósk-^ ari Guðmundssyni, ritstjómarfulltrúaPjóðviljans og kallaði skrif hans „sundurlaust rugl".l dag er Óskar Guðmundsson íyfirheyrslu hjáHP um þessi mál og önnur innanhússoandamál Allaballa. í hardordri grein í Þjóðviljanum á dðg- unum kallar Guðmundur J. Guðmunds- son skrif þín „sundurlaust rugl". Hvað finnst þér um þennan dóm — er eitthvað til í honum? „Svona skrif vitna nátttírulega aldrei utn neitt annað en höfund þeirra. Maður sem kaliar einhver skrif „sundurlaust rugl" án þess að færa fyrir því rök er ekki beínlínis trúverðugur. Þannig að þessu vísar maður til föðurhúsanna." Er þá þessi dómur ástæðulaus með ðllu aö þínu mati eða er skýringin ein- faldlega sú að þú hefur í skrífum þínum ekki verið nógu vínsamlegur við Guð- mund Joð og verkalýðsforystuna? „Það fer náttúrulega ekki á milli mála aö viðhorf verkalýðsforystunnar, bæði til kjara- mála og annarra þjóðmála og viðhorf þau sem ég túlka í ritstjómarskrifum eru mjög ólík. .¦-¦'•¦¦ ' ¦ Bœði Guðmundur J og Asmundur Stef- ánsson hafa þrástagast á „eiginkonu rit- stjóriiarfulltrúans" í þessari deilu, hversvegna? „Það er oft erfitt að ráða í myrkar rúnir, þeir hafa greinilega engan þokka á skoðun- um og persónum okkar blessaðir. En þetta orðalag þeirra ber dapurlegt vitni um þáfé- lagslegu sýn, sem enn er við lýði, jafnvel meðai þungaviktarmanna í vinstri flokki." Guðinundur nef ni r að eftir kjarasamn- ingana Iiafi eiginkona þín og varafor- maður Alþýðubandalagins gefið þá um- sðgn sem Þjóðviljinn mat mest. Var ein- ungis þar að finna það mat sem ykkur líkaði? „Þetta er nátulrulega alrangt. Ég leitaði ekki til eiginkonu minnar. Áð þessu var stað- ið mjög eðiilega og faglega rétt. Það var ákveðið að spyrja forystumenn í Alþýðu- bandalaginu um viðhorf þeirra til þessara kjarasamninga. Formaður þingflokksins var á ferðalagi og við náðum ekki sambandi við hann, formaður framkvæmdastjómar var út í heimi og náðíst ekki samband við hann af þeim sökum. Formaður Alþýðubandalagsins vildi ekki að tekið yrði sjálfstætt viðtál en vísaði þess í stað til ræðusem hann flutti á Alþingi þann sama dag um kjarasamningana og við gerðum það, birtum efst á blaðsiðu þrjú viðbrögðSvavarsGestssonar. Neðarlega á sömu síðu, í litlum, penum þrí-dálk voru viðhörf varaformanns Alþýðubandaiagsins, Kristinar Á. Óíafsdóttur. Þann sama dag var leitað til forystumanna verkalýðsfélaga víða um land. Þannig að þetta eru bara staðlausir stafir, eins og márgt annað sem hefur verið látið ílakka í þessum skrifum." Fleiri en Guðmundur úr forystusveit Alþýðubandalagsins hafa viðrað óánægju með skrif þín og vinnubrögð á Þjóðviljanum t .d. forseti ÁSÍ. Eru þessar mó tbárur að gerast áþreif anlegar? Verö- ur þér sparkad? „Það er sjálfsagt að einhver öfl í Alþýðu- bandalaginu vilji sparka m'ér. Ég veit að ég er ekki hvers manns hugljúfi, öðru nær. En ég nýt á hinn bóginn líka veivildar mjög margra iesenda blaðsins og fékk t.d. við þessa orð- sendingu Guðmundar J. Guðmundssonar bæði hvatningar og áeggjanir. Það má líka setja þetta upp á grínaktugan hátt og segja sem svo að ég sé í góðu skjoli þar sem ég er sambýlismaður ahnars manns á lista Alþýðu- bandaiagsins í Reykjavík og nágrenni þess sem er í fjórða sætinu á listanum!" % Líkur benda til þess að nágranni þinn, Össur Skarphéðinsson, komist í borgar- stjórn næsta kjörtímabii. Ætlar Óskar Guómundsson sér sæti hans á Pjóðvilj- amim? > „Ég er hvprki hégómlegur né mjðg metn- aðargjarn. Ég er ekkert viss um að ég vilji vera ritstjóri á Þjóðviljanum. Ég kann ágæt- lega við mig í þeirri stöðu sem ég er í núna, að ððru leyti en því að ég er undirorpinn vinnuþrælkun eins og annað launafólk. Ég geri ekki ráð fyrir því að meiri tími gæfist með því að ég yrði ritstjóri á Þjóðviljanum". Þi'i taladir um ólík viðhorf. Skín ekki út úr ðilu þessu trúnaðarbrestur og djúp gjá milli forystu Alþýðubandalagsins og verkalýðshreyfiugarinnar og Þjóðvilj- ans? „Það er afskaplega þröng skilgreintng á verkalýðshreyfingunni að takmarka hana við skrifstofur verkalýðsfélaga. Ég geri það ekki. Það hefur Þjóðviljinn heldur aldrei gert í sögu sinni." Ritstjórn l'jóðviljans er ákaflega ósátt við kjarasamningana. Hafið þíð ekki misst alla trú á verkalýðsforystunni og um le.ið á þingf lokki Alþýðubandalags- ins, sem iagdi blessun sína yfir samning- ana? „Það væri rétt að svara þessu með annarri spumingu: Hvenær glatar maður trúnni? Ég viöurkenni að fyrir mig persónulega voru kjarasaraningarnir pólitískt áfall, því þeir fólu í sér ýmislegt sem er staðfesting á ástandi sem mér finnst vera óþolandi og ég get hvorki félagslega, pólitískt, tilfinninga- lega né siðferðilega varið með nokkrum hætti. Hvorki fyrir sjálfum mér né öðrum. Þeir sem stóðu 'að þessum samningum hafa náttúrulega sínar skýringar á því hvers vegna þeir gerðu þá og það er og verður að vera þeirra mál að verja þá. Ég vænti þess að þingflokkurinn hafi litið svo á að hann væri að staðfesta ákveðin félagsleg atriði með því að samþykkja þennan frumvarpsbandorm ríkisstjómarinnar, en ekki að leggja blessun sína yfir samningana. Það getur maður ráðið af ýmsu og bendi ég líka á að það var ekki allur þingflokkurinn sem greiddi atkvæði með þessu, Guðrún Helgadóttir gerði það ekki." Stendur þessi trúnaðarbrestur í nánu sambengi viö klofning Alþýðubanda- lagsins í „lýðræðiskynslóð" „verkalýðs- arm", „flokkseigendaarm" og jafnvel fieiri arina? „Allur pólitískur ágreiningur innan flokka á sér náttdrulega rætur, kannski langt aftur í fortíðina. Svona hólfmyndanir eru auðvitað miklar einfaldanir og þó að það hrikti t nú á milli verkalýðsforystu og, ,lýðræðiskynslóð- ar" ef svo má að orði komast, þá er rétt að hafaí huga að á undanförnum áratugum hef- ur samskonar ágréiningur verið uppi milli Þjóðviljans og verkalýðsforystunnar og jafn- vel Alþýðubandalagsins og hennar. Það hef- ur verið ákveðin þróun í verkalýðshreyfing- unni sem rúglar mjög flokkamynstri á Is- landi. Þetta er eina verkalýðshreyfingin í heiminum sem hefur fjölflokkaskipulag, sem að nafninu til er „plúralistísk". Til áhrifa hafa valist menn úr öllum flokkum, t.d. er engin verkaiýðshreyfing til t okkar heims- hluta með svo miklum og sterkum ítökum borgaralegra flokka. Verkalýðsforystan gerði fyrir um 20 árum samkomulag um að ekki yrði efnt til kosninga innan verkalýðs- félaga. Slík verkalýðsforysta er ekki mjög trúverðug endurspeglun á þeirri félaglegu gerjun sem á sér stað hverju sinni. Ég iít svo á að skipulagið í verkalýðshreyf- ingunni sé niðurnjörfað. En þetta hefur ekki neitt með einstaka menn í verkalýðshreyf- ingunni að gera, heldur er hér um félagslegt vandamál að ræða. Ég heid að enginn póli- tískur flokkur geti gert kröfu til þess að verkalýðshreyfingin hlýði honum, né heldur geti verkalýðshreyfingin gert kröfu tii þess að einhver stjórnmálaflokkur hlýði henni. Flokkar þurfa ekki endilega að vera það sama og fólk. Skrifstofur verkalýðsfélaga þurfa heldur ekki að vera það sama og fólk. Það er alltof algengt að það verður til pólitík sem kannski örfáir menn hafa búið til frá mjög þröngu sjónarhorni, sem ekki hefur verið rædd opinskátfog opinberlega í þessu þjóðfélagi og það á t.d. við um þessa kjara- samninga." Þröstur Ólafsson, guðfaðir kjarasamn- inganna, virðist einnig vera að búa til „nýsköpunarstjórn" A-flokkanna og Sjáifstæðisflokksins. Hvernig leggst þetta í þig og ykkur á Þjóöv iljanum? „Ég get ekki talað fyrir aðra en sjálfan mig. Mér líst afar illa á þessa hugmynd. Hann tal- ar um þetta sem framhald af kjarasamning- unum. Ég er ansi hræddur um að það hefðu komið fleiri ályktantr frá verkalýðsfélögum en komu ef menn hefðu vitað að það væri stjómarmynstur sem verið væri að greiða at- kvæði um. Það sem gert var meðkjarasamn- ingunum er ekkert sem ég hef áhuga á að framlengja eða staðfesta með pólitískum hættt." Þrös tur nefndi í þessu sambandi kosn- ingabandalag A-flokkanna. Hvernig túlkar þú slíka tiIIÖgu? „Maður skoðar svona yfirlýsingar alltaf í ljósi annarra yfirlýsinga. Mér þykir dálítið merkilegt að formaður Alþýðuflokksins, Jón Baldvin Hannibalsson, sagði fyrst eftir að hann var kjörinn að hann vildi gjarnan fá tvo nafngreinda menn úr Alþýðubandaiaginu inn í Alþýðuflokkinn. Síðar meir hafa þessar áherslur hans breyst þannig að að undan- förnu hefur hann sagst vilja fá „verkalýðs- arm" Alþýðubandalagsins tíl samstarfs um að mynda viðreisnarstjórn, sem hann hefur predikað af ofurkappi. Sömuleiðis sagði Þor- steinn Pálsson það sama í útvarpi að hann teldi verkalýðsforystu Alþýðubandalagsins vera fýsilega til stjórnarsamstarfs. Maður veltir því fyrir sér hvort hér sé átt við það sem ýmsir hafa ýjað að, að það sé einhvers konar nýtt módel í uppsiglingu, tilbrigði við viðreisnarstjórn. Þar sem pólitísk forysta Alþýðubandalagsins, ég nefni Ragnar Arn- alds og Svavar Gestsson, hefur hafnað þess ari hugmynd, þá spyr ég á móti; hvaða sam- starf eru menn að tala um? Er verið að tala um að stofnaður verði nýr „Verkamanna- flokkur"? Er það þessi hugmynd sem menn eru að burðast með?" Að lokum Óskar, gengur þú meö þing- mann í maganum? „Nei, ég er ekki úr hófi hégómlegur, er ekki þannig manngerð. Ég hef mtkinn áhuga á pólitík og er að vissu leyti metnaðargjarn fyrir mínar hugmyndir, en ég er ekki „egó- fíippari". Ég held mér almennt til hliðar i pólitík að öðru leyti en því að ég skrifa um hana".

x

Helgarpósturinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgarpósturinn
https://timarit.is/publication/47

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.