Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2002, Blaðsíða 131

Andvari - 01.01.2002, Blaðsíða 131
ANDVARI NIETZSCHE (GRJÓTAÞORPINU 129 1 ætt við Sókrates hinn gríska.8 Um leið er hann hliðstæður ýmsum öðrum sögupersónum Halldórs Laxness. í yngri skáldverkum hans verður þess hátt- ar orðræða æ meira áberandi. í Kristnihaldi undir Jökli tala velflestar persón- ur sögunnar meira og minna í austur og vestur frá upphafi til enda. Því stíl- bragði beitti Halldór Laxness frá æskuárum enda þversagnir, útúrsnúningar °g aulafyndni mikilvægt stfleinkenni hans.9 í sumum tilvikum má hins veg- ar segja að persónan sjálf skapist í andófi sínu gegn orðræðu annarra. Það á við um Snæfríði íslandssól í íslandsklukkunni.10 Organistinn er einnig slík andófspersóna þó að þau Snæfríður séu gjörólík að flestu öðru leyti. Skilja má hina hvössu úttekt á Lúter sem árás á sjálfa kirkjuna, siðferðis- lega grundvallarstofnun hins lúterska samfélags. Ef Lúter er klámkjaftur, hvað er þá kirkjan? Og hvað má þá segja um samfélag þar sem lúterska kirkj- an er helsti talsmaður og vörður siðferðisins? Organistinn bætir raunar ekki Ur skák þegar þau Ugla fara að ræða módemíska mynd á veggnum sem org- anistinn segir að sé hugsanlega fæðing Kleópötru. Uglu dettur strax í hug hin forna drottning Egypta en organistinn svarar: „Nei það er hin kleópatran ... su sem Naflajón fór að hitta hjá Vaterló. Þegar hann sá orustan var töpuð sagði hann ,merde’ og setti upp hvítu hanskana sína og fór að hitta kvenmann í húsi“ (21). Ekki aðeins er Lúter klámkjaftur heldur verða stórviðburðir rnannkynssögunnar að ferðum á hóruhús í munni organistans. Organistinn snýr öllum hefðbundnum gildum í málefnum fjölskyldu og kynlífs á haus. Það kann ekki að virðast mjög róttækt í upphafi 21. aldar, mörgum áratugum eftir að „kynlífsbyltingin“ svokallaða hélt innreið sína. Á hinn bóginn hefur kirkjan haft það nánast að aðalstarfi í mörghundruð ár að skipta sér af kynlífi manna og fjölskyldumálum og margt sem nú þykir gott °g gilt var lengi harðbannað og siðlaust. Þrátt fyrir allar kynlífsbyltingar eru flestir raunar á því enn að fjölskyldan sé hornsteinn þjóðfélagsins, lauslæti annað hvort siðlaust eða varhugavert og hjónabandið nauðsynleg og göfug (ef ekki heilög) stofnun. Um lauslæti segir organistinn hins vegar: Lauslátar konur eru ekki til... Það er hjátrú. Afturámóti eru bæði til kvenmenn sem sofa þrjátíu sinnum hjá einum karlmanni og kvenmenn sem sofa einu sinni hjá þrjátíu karl- mönnum. (27) á dögum er umburðarlyndið ofar öllu. Þeim hefur ótvírætt fjölgað sem fordæma ekki lauslæti og réttlæta það jafnvel, þó að ekki megi vanmeta styrk hinna sem telja fjölskylduna hornstein þjóðfélagsins. Þó að fáir amist við kýnlífi utan hjónabands er á hinn bóginn sjálfsagt heldur algengara að telja e'tthvað athugavert við að eiga þrjátíu rekkjunauta. Organistinn er þó í raun mitn róttækari; orðið „umburðarlyndi“ nær engan veginn að lýsa afstöðu hans. Hann leggur einfaldlega að jöfnu að sofa þrjátíu sinnum hjá einum karlmanni og einu sinni hjá þrjátíu karlmönnum. Samkvæmt því er eiginkona
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.