Ný saga - 01.01.1999, Page 86

Ný saga - 01.01.1999, Page 86
✓ Aðalsteinn Arni Baldursson Erindi liðins tíma IHITA KJARAMÁLAUMRÆÐUNNAR hefur stundum verið haft á orði að tvær þjóðir byggi þetta land, önnur rík en hin fátæk. Það má líka greina á milli þeirra sem eiga sér vísindi og fræði að daglegu viðfangsefni og hinna sem standa utan fræðaheimsins og koma lítt að því starfi sem þar fer fram. Áætla má að viðhorfin séu eftir þessu mismunandi. Fagfólk á sviði sagnfræði og félagsvísinda hlýtur að hafa nokkuð aðra afstöðu til sagna- ritunar en við hin sem frekar komum að sög- unni sem áhugamáli eða jafnvel hreinni neysluvöru í mynd kauptilboða og rað- greiðslna. Það er ef til vill ástæða til þess að spyrja hvort sagan standi okkur svo nærri sem við viljum vera láta. Við erum gjörn á að tala um okkur sem „bókaþjóð“ og skírskotum til sögulegrar arfleifðar. Stundum er líka, því til áréttingar, hampað tilkomumikilli tölfræði um útgefna bókatitla á hvert mannsbarn. Allt segir þetta þó lítið um raunverulegan áhuga almennings á sagnfræði og viðleitni fræði- manna til að halda til haga heimildum um for- tíð okkar og koma henni á framfæri í aðgengi- legu formi bóka og tímarita. Hugsanlega væri frekar ástæða til að spyrja hvort áhugi fólks á íslenskri sögu og sagnfræði hafi ekki farið hraðminnkandi á liðnum árum og hvort sagn- fræðin hafi ekki einangrast sem afkimi innan þjóðmenningarinnar sem viðfangsefni fárra manna. Samkeppni fjölmiðla af öllu tagi um athygli fólks, ekki síst þeirra sem yngri eru, hefur farið stöðugt harðnandi á liðnum árum og framboð af afþreyingu er orðið áberandi. Eitthvað verður undan að láta og frá þessari vægðarlausu samkeppni komast ekki allir sem sigurvegarar. Verður það hlutskipti bók- arinnar og sögunnar að lúta í gras? Getum við ætlað að í þeim nútíma sem við lifum líti fólk til sögunnar sem áhugamáls og uppbyggilegr- ar afþreyingar á sama hátt og forðum? Sjálfsagt hættir okkur til nokkurrar bölsýni þegar við lítum til þeirra aðstæðna sem bókin og sagan eiga nú við að búa. Ég held samt að alls ótímabært sé að lýsa yfir andláti íslenskr- ar sagnfræði og ritmenningar. Þvert á móti sýnist mér mikil gróska vera í íslenskum fræð- um og menningu. Það eru ekki aðeins sagn- fræðingar og annað fagfólk í íslenskum fræða- heimi sem leitast við að tryggja hlut íslenskr- ar sögu og þjóðararfleifðar því almenningur virðist hafa engu minni áhuga en forðum á efni um sögu sína og menningu. Þannig hafa einstaklingar, félagasamtök og fyrirtæki í vax- andi mæli axlað hluta þeirrar ábyrgðar að halda til haga þjóðarsögunni og heimildum um hana. Æviminningar skipa jafnan drjúgan hluta jólalesningarinnar og stórafmæli og önnur tímamót hafa orðið félagasamtökum og fyrirtækjum tilefni til að láta taka saman sögu sína til útgáfu. Það leynist saga í geng- inni ævi og löngu starfi. Almenningur deilir þeim áhuga með fræðimönnum að vilja skoða þá sögu og halda henni til haga. Bilið á milli fræðasamfélagsins og veruleikans þar fyrir utan er ef til vill ekki eins breitt og í fyrstu kann að sýnast og óbrúanlegt er það alls ekki. Ekki verður samt fram hjá því litið að ým- islegt skilur á milli fræðimannsins og leik- mannsins. Fræðimaðurinn þekkir viðfangs- efni sitt, veit hvar bera verður næst niður í rannsóknum, er vel að sér um notkun heim- ilda og býr yfir aðferðum sem gera honum mögulegt að lesa það úl úr gögnum sem okk- ur leikmönnum er hulið. Gjarnan hefur hann það líka í sínu valdi að ákveða hvað ber að rannsaka og skrifa um. Hann er dálítið eins og konungur í ríki sínu. Hlutirnir horfa öðru- 84
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116

x

Ný saga

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Ný saga
https://timarit.is/publication/806

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.