Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Umsagnir um bækur
ORÐ
Um nýraunstei
Það er háttur hverrar kynslóðar að segja
að sú sem fór næst á undan hafi verið all-
heimsk. Og hún bregst náttúrlega ó-
kvæða við. Svoleiðis er lífið. En lífið er
ófræðilegt, í aðalatriðum. Það á bók-
menntasagan hins vegar ekki að vera, í
aðalatriðum.
Þess vegna verð ég steinhissa í hvert
skipti sem ég sé ólíka höfunda áttunda
áratugarins spyrta saman og kallaða „ný-
raunsæishöfunda" eða „nýraunsæja hóp-
inn". Hvaða skilningur er þá lagður í
hugtakið „raunsæi". Og hvað var „nýtt"
við þetta raunsæi og þar með frábrugðið
„gamla raunsæinu"?
Fyrir rúmum hundrað árum hófst á
Norðurlöndum það sem kallast á norsku
„det moderne gjennombrudd" þ.e. tíma-
bilið þegar „nútíminn" ruddi sér til
rúms, bæði í vísindum og listum. Tals-
menn nútímans í bókmenntunum, með
Georg Brandes í broddi fylkingar, gagn-
rýndu þjóðfélagið harkalega og vildu
breyta því, afhjúpa samfélagslegar lygar,
segja sannleikann. Brandes var á því að
„raunsæið" hentaði nútímamönnum
best til að fást við samtíma sinn og það
„raunsæi" sem hann bað um var meira
en yfirborðsleg veruleikaeftirlíking.
Stefnuskrá Brandes var ekki minna póli-
tísk en fagurfræðileg,  „raunsæi"  hans
var gagnrýnið raunsæi, það átti að fara
undir yfirborðið og afhjúpa hin raun-
verulegu samfélagsmein. Raunsæiskrafa
hatis var lituð af natúralismanum þó að
hann væri andsnúinn honum. Margir
höfundar fylktu sér undir þetta merki en
það kom á engan hátt í veg fyrir að þeir
væru formlega leitandi bæði í meðferð
máls og tilraunum með nýjar frásagnar-
aðferðir.
Það má skemmta sér við að bera sam-
an raunsæishugtök uppreisnarkynslóð-
anna 1870 og 1970. Á báðum tímabilun-
um ríkti ákveðin trú á að bókmenntirnar
gætu verið „baráttutæki" og hefðu sam-
félagslegu hlutverki að gegna. Á áttunda
áratugi tuttustu aldarinnar átti líka að
afhjúpa þjóðfélagslygar í bók-
menntunum og segja sannleikann um
samfélagið og gerð þess. Flestir voru á
því að til þess væri „raunsæi" miklu
betur fallið en módernismi. En rithöf-
undarnir mynduðu engan „hóp" og það
var enginn Georg Brandes. Mönnum
bar alls ekki saman um hvað væri „raun-
sæi" og þar af leiðandi ekki hvað væri
ekki raunsæi. Það var talað um „sósíal-
ískt raunsæi" og „gróteskt raunsæi" og
„furðusagnaraunsæi" og guð má vita
hvað.
Áttundi áratugurinn var tími nýrra
fjölmiðla og fjölmiðlunar á íslandi og
það ríkti formlegt eirðarleysi meðal
listamanna;  höfundar eins  og Ólafur
512
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 401
Blašsķša 401
Blašsķša 402
Blašsķša 402
Blašsķša 403
Blašsķša 403
Blašsķša 404
Blašsķša 404
Blašsķša 405
Blašsķša 405
Blašsķša 406
Blašsķša 406
Blašsķša 407
Blašsķša 407
Blašsķša 408
Blašsķša 408
Blašsķša 409
Blašsķša 409
Blašsķša 410
Blašsķša 410
Blašsķša 411
Blašsķša 411
Blašsķša 412
Blašsķša 412
Blašsķša 413
Blašsķša 413
Blašsķša 414
Blašsķša 414
Blašsķša 415
Blašsķša 415
Blašsķša 416
Blašsķša 416
Blašsķša 417
Blašsķša 417
Blašsķša 418
Blašsķša 418
Blašsķša 419
Blašsķša 419
Blašsķša 420
Blašsķša 420
Blašsķša 421
Blašsķša 421
Blašsķša 422
Blašsķša 422
Blašsķša 423
Blašsķša 423
Blašsķša 424
Blašsķša 424
Blašsķša 425
Blašsķša 425
Blašsķša 426
Blašsķša 426
Blašsķša 427
Blašsķša 427
Blašsķša 428
Blašsķša 428
Blašsķša 429
Blašsķša 429
Blašsķša 430
Blašsķša 430
Blašsķša 431
Blašsķša 431
Blašsķša 432
Blašsķša 432
Blašsķša 433
Blašsķša 433
Blašsķša 434
Blašsķša 434
Blašsķša 435
Blašsķša 435
Blašsķša 436
Blašsķša 436
Blašsķša 437
Blašsķša 437
Blašsķša 438
Blašsķša 438
Blašsķša 439
Blašsķša 439
Blašsķša 440
Blašsķša 440
Blašsķša 441
Blašsķša 441
Blašsķša 442
Blašsķša 442
Blašsķša 443
Blašsķša 443
Blašsķša 444
Blašsķša 444
Blašsķša 445
Blašsķša 445
Blašsķša 446
Blašsķša 446
Blašsķša 447
Blašsķša 447
Blašsķša 448
Blašsķša 448
Blašsķša 449
Blašsķša 449
Blašsķša 450
Blašsķša 450
Blašsķša 451
Blašsķša 451
Blašsķša 452
Blašsķša 452
Blašsķša 453
Blašsķša 453
Blašsķša 454
Blašsķša 454
Blašsķša 455
Blašsķša 455
Blašsķša 456
Blašsķša 456
Blašsķša 457
Blašsķša 457
Blašsķša 458
Blašsķša 458
Blašsķša 459
Blašsķša 459
Blašsķša 460
Blašsķša 460
Blašsķša 461
Blašsķša 461
Blašsķša 462
Blašsķša 462
Blašsķša 463
Blašsķša 463
Blašsķša 464
Blašsķša 464
Blašsķša 465
Blašsķša 465
Blašsķša 466
Blašsķša 466
Blašsķša 467
Blašsķša 467
Blašsķša 468
Blašsķša 468
Blašsķša 469
Blašsķša 469
Blašsķša 470
Blašsķša 470
Blašsķša 471
Blašsķša 471
Blašsķša 472
Blašsķša 472
Blašsķša 473
Blašsķša 473
Blašsķša 474
Blašsķša 474
Blašsķša 475
Blašsķša 475
Blašsķša 476
Blašsķša 476
Blašsķša 477
Blašsķša 477
Blašsķša 478
Blašsķša 478
Blašsķša 479
Blašsķša 479
Blašsķša 480
Blašsķša 480
Blašsķša 481
Blašsķša 481
Blašsķša 482
Blašsķša 482
Blašsķša 483
Blašsķša 483
Blašsķša 484
Blašsķša 484
Blašsķša 485
Blašsķša 485
Blašsķša 486
Blašsķša 486
Blašsķša 487
Blašsķša 487
Blašsķša 488
Blašsķša 488
Blašsķša 489
Blašsķša 489
Blašsķša 490
Blašsķša 490
Blašsķša 491
Blašsķša 491
Blašsķša 492
Blašsķša 492
Blašsķša 493
Blašsķša 493
Blašsķša 494
Blašsķša 494
Blašsķša 495
Blašsķša 495
Blašsķša 496
Blašsķša 496
Blašsķša 497
Blašsķša 497
Blašsķša 498
Blašsķša 498
Blašsķša 499
Blašsķša 499
Blašsķša 500
Blašsķša 500
Blašsķša 501
Blašsķša 501
Blašsķša 502
Blašsķša 502
Blašsķša 503
Blašsķša 503
Blašsķša 504
Blašsķša 504
Blašsķša 505
Blašsķša 505
Blašsķša 506
Blašsķša 506
Blašsķša 507
Blašsķša 507
Blašsķša 508
Blašsķša 508
Blašsķša 509
Blašsķša 509
Blašsķša 510
Blašsķša 510
Blašsķša 511
Blašsķša 511
Blašsķša 512
Blašsķša 512
Blašsķša 513
Blašsķša 513
Blašsķša 514
Blašsķša 514
Blašsķša 515
Blašsķša 515
Blašsķša 516
Blašsķša 516
Blašsķša 517
Blašsķša 517
Blašsķša 518
Blašsķša 518
Blašsķša 519
Blašsķša 519
Blašsķša 520
Blašsķša 520
Blašsķša 521
Blašsķša 521
Blašsķša 522
Blašsķša 522
Blašsķša 523
Blašsķša 523
Blašsķša 524
Blašsķša 524
Blašsķša 525
Blašsķša 525
Blašsķša 526
Blašsķša 526
Blašsķša 527
Blašsķša 527
Blašsķša 528
Blašsķša 528
Blašsķša 529
Blašsķša 529
Blašsķša 530
Blašsķša 530
Blašsķša 531
Blašsķša 531
Blašsķša 532
Blašsķša 532
Blašsķša 533
Blašsķša 533
Blašsķša 534
Blašsķša 534
Blašsķša 535
Blašsķša 535
Blašsķša 536
Blašsķša 536
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV