Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.11.1986, Blaðsíða 50

Tímarit Máls og menningar - 01.11.1986, Blaðsíða 50
Tímarit Máls og menningar Þetta minnir óneitanlega á suma mannfræðinga 19. aldar sem litu á „innfædda" sem börn með vanþróaða vitsmuni og tilfinningar en sem smám saman „yxu upp“ í siðmenningu. Macfarlane sýnir vel við hvern vanda er að etja þegar reynt er að rekja þróun bernskunnar út frá tölulegum gögnum eða leifum sem eiga rót að rekja til opinberrar stjórnsýslu. Hér á eftir verður rætt um hvernig þessi túlkunarvandi horfir við þegar reynt er að meta hann út frá sjónarhorni hinna sögulegu gerenda sjálfra. V Túlkun Shorters og Stones á uppeldisvenjum í vestanverðri Evrópu á margt sammerkt með mati embættismanna sem vitnað var til að framan eftir skýrslum þeirra. Þetta er eflaust ekki tilviljun þar sem hinir fyrrnefndu, einkum Shorter, nota mest slík sönnunargögn. (Stone byggir að vísu talsvert á sjálfsævisögum en Macfarlane færir rök að því að víða gæti hlutdrægni í meðhöndlun hans á þeim. (Macfarlane 1979:115-16)) Vissulega er hér um samtímaheimildir að ræða en þær sýna hugmyndafræðilegan skilning á uppeldisvenjum almennings. Þegar Shorter og Stone nota þessar heimildir til að túlka lýðfræðileg gögn í ljósi hugarfarssögu, hneigjast þeir til að meta þau út frá sinni eigin samtíð (presentistic tendency) — eins og virðist raunar innbyggt í skýringarlíkan kenningarinnar sem sýnir alla þróun stefna í átt til nútíma (modernization theory). Enginn þrætir fyrir að rannsóknir í lýðfræði og fjölskyldusögu hafa varpað skýru ljósi á hinar breytilegu félagsaðstæður bernskunnar fyrr á tíð; en á síðustu árum hefur mönnum orðið starsýnt á takmarkanir tölfræðilegra aðferða, ekki síst þegar fjallað er um hugarfarssögu. Af þessum sökum hafa ýmsir sagnfræðingar tekið að nýta sér upp á síðkastið aðferðir mannfræð- innar. Um þetta segir David I. Kertzer m. a.: Um leið og sagnfræðingar hafa í vaxandi mæli farið að fást við félagssögu sem beinir athygli að ólæsum og óskrifandi almúganum, hafa þeir rekið sig á vanda sem mannfræðingar hafa glímt alllengi við, þ. e. sambandið milli frásagna þeirra af lífi fólks og táknkerfisins sem mótar skilning þessa fólks á eigin umhverfi... margir mannfræðingar og sagnfræðingar hafa leitað leiða er geri kleift að láta fólkið, sem verið er að rannsaka, tala fyrir sig sjálft með nokkrum hætti í stað þess að því sé raðað snyrtilega á bekk til krufningar eftir fyrirframgerðum forskriftum. (Kertzer 1984:203—4) 448
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.