Morgunblaðið - 23.09.1967, Blaðsíða 13

Morgunblaðið - 23.09.1967, Blaðsíða 13
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 23. SEPT. 1967 13 Ólatur Sigurðsson skrifar um: KVIKMYNDAHÖSAEIGENDUR ÞANN fimmta ágúst síðastliðinn sendi stjórn Félags kvikmynda- húsaeigenda frá sér grein. Grein þessi er athyglisverð fyrir það, að hún lýsir meiri rembingi og og dónaskap en almennt er um blaðagreianr. Grein þeirra er í þrennu lagi. Fyrst eru almennar skammir um kvikmyndagagnrýnendur Morgunblaðsins. Næsti þáttiur er árás á tvo unga menn, sem hafa skrifað um kvi'kmyndir í Morg- unblaðið undir yfirskriftinni „Hornaugað". Þriðji þátturinn og sá athyglisverðasti eru ávitur lil ritstjóra Morgunblaðsins, sem að dómi kvikmyndahúsaeigenda eru ekki starfi sínu vaxnir. Við skulum fyrst athuga þriðja þáttinn. Þeir segja: „Ritstjórar dagblaðanna verða að hafa í huga, að meðan þessir svonefndu „gagnrýnendur" fá að stunda iðju sína á þann hátt, sem þeir hafa gert að undan- förnu, brjóta þeir frumreglu þess starfs, sem þeir hafa tekið að sér" .......,Með sleggju- dómum sínum gera þeir almenn- ingi einmitt erfiðara fyrix að þessu leyti, og um leið slæva þeir dómgreind almennings og smekk .... ". Eftir svo stór orð, skyldi mað- ur ætla að kvikmyndahúsaeig- endum væri í mun að slæva ekki dómgreind og smekk og gera fólki valið sem léttast. Við skulium athuga hvað þessir sár- fræðingar í hlutleysi og smekk- vísi skrifa sjálfir í auglýsingum sínum, sem þeir ætla til leið- beiningar almenningi: Tónabíó: „Mjög vel gerð og hörkuspennandi". Stjörnubió: „Frábær ný am- erísk úrvalskvikmynd". Háskólabíó: „Bráðskemmtileg ný bandarísk litkvikmynd". Hafnarbíó: „Afbragðs fjörug og skemmtileg", Háskólabíó: „Heimsfræg amer- ísk ævintýramynd". Austurbæjarbíó: „Hörkuspenn andi og mjög viðburðarík". Nýja Bíó: „Bráðskemmtileg og hörkuspennandi". Laugarásbíó: „Kvikmyndin sem alhxr heimurinn talar um í dag". Bæjarbíó: „Frönsk úrvals- kvikmynd". Kópavogsbíó: „Spennandi og athyglisverð lýsing á lífinu í stórborg". Þannig lýsa kvikmyndahúsa-' eigendur þeim kvi'kmyndum, sem þeir eru að sýna núna. Þetta eru mennirnir, sem ekki vilja slæva smekk almennings. Þetta skrifa mennirnir, sem segja að kvikmyndagagnrýnend- um „beri skylda til að leiðbeina lesendum heiðarlega í kvik- myndavali". Það er sannarlega erfitt að velja á milli svo ágætra kvik- mynda og hér eru á boðstólum. Er það merkileg tilviljun að svona margar afburðakvik- myndir skuli sýndar hér í einu? Svarið er því miður neikvætt. Þetta eru aðeins kvikmynda- húsaeigendur að „leiðbeina heið- arlega í kvikmyndavali". Þeir geta svo sjálfir valið um, hvort þeir vilja heldur afsaka þetta skrum með því að þeir hafi ekki vitað betur, eða lýsa sig óheiðar- lega í leiðbeiningum lesenda. Ég get fyrir mitt leyti fallizt á, að auglýsendur fegri vöru sýna. En hægt er að nefna hundruð dæma, þegar kvik- myndahúsaeigendur hafa fegrað vöru sína umfram það, sem hægt er að forsvara. Ekki aðeins í þetta sinn, heldur um áratuga skeið. „Enginn ritstjóri mundi vilja leggja nafn sitt við margt af því, sem þessir „gagnrýnendur" birta í blöðum þeirra ....", segja kvikmyndahúsaeigendur. Nú vill svo til, að állir eru þessir menn ritstjórar útgáfu- starfsemi, sem í daglegu tali nefnist prógröm. Það verður að teljast einkennilegt, að þeir skuli veitast að' ritstjórum, því að þeir tala ekki úr neinu há- sæti. Ég vil ráðleggja fólki að kaupa nokkur prógröm, því að þar er hægt að fá gott kennslu- tæki, til að sýna, hvernig skrif- að orð verður lélegast. Nokkuð eru þau misjöfn, en flest eru bæði villandi uim efni kvik- myndanna og klaufaleg og óvönduð í máli og framsetningu. Tvö sláandi dæmi um skilnings- leysi höfundar prógraniimsins á efni myndarinnar, eru pró- grömmin um tvær síðustu mynd- ir Fellini, sem hér hafa verið sýndar. Eins og þeir segja sjálfir í grein sinni „verður vitanlega hver þeirra að opinbera snilld sína á sinn sérstæða hátt, eða ætti kannske að tala um „stíl"?". Kvikmyndahúsaeigendur segja ennfremur: „Erlendir gagnrýn- endur telja yfirleitt að þeir hafi skyldum að gegna — þeir bera þá virðiingu fyrir aknenningi, í blöðum sínum og sjálfum sér, að þeir leitast við að rita af alvöru og sanngirni, svo að almenning- ur geti treyst dómum þeirra". Um okkur íslenzka gagnrýn- endur segja þeir:: „Gagnrýnin hef.ur síðan oft verið með slík- um endemum, að húxi hefur í senn verið til skammar fyrir þá, sem hafa samið hana, og rit- stjóra þá, er hafa látið rúm heim ilt til birtingar á slíkum rit- smíðum". Finnst ykkur líklegt, lesendur góðir, að ritstjórarnir séu niður- dregnir, þegar þeir komast að því, að eigendur kvikmynda- húsa telja þá verða sér til skammar oft í viku? En yfir hverju hafa kvik- myndahúsin að kvarta? Ég hef gert samanburð á gagnrýni í ís- lenzkum blöðum og erlendu tímaritumum Saturday Reviw og Time, sem bæði eru talin hafa mjög vandaða gagnrýni og í nokkrum tilfellum hef ég fund- ið gagnrýni til samanburðar úr New York Times. Útkoman er sú að í lang flestum tilfellum geíum við kvikmyndum svipaða dóma og þessir erlendu menn. Þar sem okkur ekki ber saman við þá, er það venjulega fyrir það, að við hrósum kvikmynd- um, sem þeir fordæma. Rétt er geta þess, að þessi samanburður nær ekki eingöngu yfir gagn- rýnendur Morgunblaðsins, held- ur einnig annarra blaða í Reykja vík. Svo ég nefni dæmi um þetta, skrifaði ég í vetur mikið hrós um kvikmyndina Triple X (Saga Eddie Chapman), en fyriir fáum vikum er gagnrýni um myndina í Time, þar sem hún er rifin niður og sögð bæði leiðinleg og langdregin. Hvor þessara tveggja greina er líkleg til að gleðja hjarta kvikmyndahúsaeigenda? Það er ekki alveg víst að þeir yrðu eins ánægðir með erlenda kvikmyndagagnrýni, ef hún væri birt hér á landL Kvikmyndahúsaeigendur segja ennfremur: „Sannleikurinn er sá, að það er allt of títt, að menn gerast „gagnrýnendur", til þess eins að geta fengið aðgöngumiða að fcvikmyndahúsum endur- gjaldslaust". Þeir hafa mikla trú á þeirri sælu, sem þeir bjóða gestum ef þeir halda að nokkur maður fari yfir hundrað sinnum á ári í kvikmyndahús, af því einu, að hann þarf ekki að borga miðann. Þeir halda bersýnilega líka, að við gagnrýnendur þegjium yfir þeirri þjónustu, sem stundum er boðin gestum, af því að við sjá- um hana ekki. Þá þyrftum við að vera sviptir minnst fjórum af fimm skilningarvitum, sjón, ilman, heyxn og tilfinningu, Það fer ekki framhjá okkur gagnrýnendum þegar gólf eru svo skítug og fuil af rusli, að varla er hægt að drepa niður fæti. Við tökum eftir því, þegar daun leggur úr snyrtiherbergj- um, svo varla er vært þar inni, fyrir utan þrengslin, sem þar eru oft. Við verðum líka varir við það, þegar allir skjálfa af kulda eða sitja í svitabaði vegna lé- legrar loftræstingar. Við tökum eftir því, þegar við komum út af sýningum með bakverk, vegna lélegra sæta. Við sjéum einnig að verðlag á sælgæti og gosdrykkjum er oft einkenni- lega mikið hærra hjá þeim en öðrum. Við veitum því athygli, þegar sýningar eru sundiurslitn- ar. Við heyrum ólætin í ungling- um á sunnudagssýningum, sem venjulega er ekki reynt að stöðva. Við höfum öll skilningar- vit. En samt nefnum við þetta ekki. Hversvegna ek'ki? Vegna þess, að við viljum ekki bregða fæti fyrir rekstur kvikmynda- húsanna. Þessar aðstæður, sem ég hef nefnt hér að framan, eiga sem betur fer ekki við alla, og aldrei allir við þann sama. En margt af þeim mætti leiðrétta. Eftir dónaskap kvikmyndahúsa- eigenda, hvarflar það vafalaust að öllum kvikmyndagagnirýnend um hvof t þeir séu ekki að bregð- ast skyldum sínum, með foví að vara ekki fólk við þessum hlut- um. Kvikmyndahúsin standa nú frammi fyrir hættu, sem ógnar tilveru þeirra. Tilkoma sjón- varps í öðrum löndum hefur leitt af sér dauða fjölda tovikmynda- húsa, sumstaðar helmingi þeirra. Við skulum vona að svo fari ekki hér. En á meðan hætta vofir yfir, er skynsamlegra að leita bandamanna en að stofna til óvinskapar. Grein kvikmyndahúsaeigenda er ekki þannig, að hún geti tal- izt ádeila. Hún er bein áxás á tvo hópa manna, sem mest geta gert 'til að hjálpa kvikmynda- húsunum á erfiðum tírraum, rit- stjóra og gagnrýnendur. Eig- endur kvikmyndahúsa ættu að vita, að þeir hafa meiri þörf fyrir blöðin, en blöðin hafa fyrir þL Að lokum vil ég minnast lítil- lega á ýmsa aðra, sem hafa skrif- að greinar um okkux gagnrýn- endur að undanförnu. Þeir hafa yfirleitt verið undrandi á því, að við skulum hafa aðrar skoð- anir en þeir sjálfir. Þeim er vel- komið að hafa sínar skoðanir, en við viijum líka hafa okkar, og tel ég ekki ástæðu til að svara þeim frekar. Ólafur Sigurðsson. Hef flutt lögfræðiskrifstofu mína aS Hafnargötu 57, Keflavík. Sími 2660. JÓN EINAR JAKOBSSON, héraðsdómslögmaður. Bókfærslu og vélritunar- skólinu hefst í byrjun október. Kennt í fámennum flokkum. Innritun fer fram á Vatnsstíg 3, 3. hæð daglega. Til viðtals einnig í síma 22583, til kl. 7 eftir hádegi og í síma 18643 eftir kl. 7. SIGURBERGUR ÁRNASON. MÍMIR Skólaskírteini afgreidd í dag kl. 1—4 e.h. að Brautarholti 4. Kennsla fullorðinna hefst á mánudag. Kennsla í barna- og unglingaflokkum hefst 2. október. Málaskólinn IMímir Brautarholti 4 — Sími 10004. nANssisór.r jí Jífm INNRITUN ER HAFIN SÍMI 140 81

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.