Morgunblaðið - 09.05.1971, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 09.05.1971, Blaðsíða 16
16 MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 9. MAÍ 1971 Legkrabbamein hegðar sér allt öðru- vísi en við höf um álitið Segir dr. Per Kolstad, yf irlæknir við Radiumhospitalet í Osló Hér voru nýlega gestkomandi dr. Per Kolstad, yfirlæknír við Radiurnhospitalet í Osló, ásamt konu sinni. Dvöldust þau hér í boði Krabbameinsfélags Reykja- víkur og Norrœna hússins, en þar bjuggu þau í gestaherbergj- um þess. Flutti yíirlæknírinn nokkra íyrirlestra fyrir lækna á sjúkra húsum og læknastúdenta, bæði í Norræna húsinu og víðar. Kann hafði þessar fréttir af færa blaðamanni Morgunblaðs- ins, er hann fann þau hjón að máli. Fjöldarannsóknir þær, sem hafa verið framkvæmdar hafa gefið góða raun. Hjá ykkur hafa konur mætt vel í fyrstu rannsókn, eða 83%. 1 aðra skoð- un segir hins vegar frú Alma Þórarinsson, læknir, að aðeins Tæknifræðingar Bi,ABINU hefur borizt eftír- farandi frá Tæknifræðingra- félagi fslands: Tæknifræðimgafélag ístlands 6s(k- ar eftir, að leiðrétt verði mds- sögm, sern kernur fraim í frétt af Koekuim skipasmníðasitöðmni í Morgumblaði'nu 6. maí sL, varð- amdi náansiferil Sigurðar Ingva- sonar yfirfeekmifræðimgs Kock- uim skipasrnáðajsrtöðvarinmar. 1 fréttinmi segir, að Sigurður haifi útskrifazt verkfræðingur írá Tækmiháskólanurn í Kaup mannahöfn árið 1951. Þetta er eWti rétt. Það samma er, að Sig- urður lauk prófi árið 1951 frá Helsdnigör Skibstekmikuim sern „Irngemiör í skipsteknik" sern heitir á islenzku skipatækni- fræðingur. Helsingðr tæknifræðiskólinn er talinn eimm sá frenrusti í simni röð í Evrópu og þótit víðar væri letMað. Inmigömguskillyrði í þann sikólla, seim og aðra tækmitfræði- skoQia í Damimörku, hafa verið þau, að viðkornandi hafi lokið sveinsiprófi í ákveðnuim iðn- greinurn. Sigurður lauk sveinisprófi i skipasrniði hjá Skipasrníðastöð- inmi Dröfn í Hafnairfirðí, áður em hann hóf náim í tækniíræði. Á árimu 1952 gerðist Sigurður félagi í samtökurn danskra tæknifræðimga „Ingeniör-Samm- emstotnigen" og hefur verið það sdðan. Tæknifræðimgafélagi Islands er kunnugt urn, að Sigurður Irtgvason er þekktur í skipa- smiðaiðnaðS. viða um lönd fyrir afrek sím á sviði skipabyggimga, em hamm hefur m. a. hammað mörg skip með umtaisverðum árangri og skipulaglt einföldun framleiðsiu 250.000 tonna olíu- skiipa, sem Kocfcum skipasmniíða- stöðim smiðar þar nú, en þar stjómiar Sigurður Ingvaaon yfir- tæknifræðingur fjöflda verk- og tæknifræðimga i sitörfum að smíði stórra og smárra skipa. Með þökk fyrir birtimigu. Tæknifræðingafélag íslands. Cötun og endurgöfun Tek að mér götun og endurgötun fyrir fyrirtæki og stofnanir. Upplýsingar daglega milli klukkan 9—12. INGA ÓSKARSDÓTTIR, Ljósheimum 18. simr 30628. NILSOL sólglernugu 1971 Hin heimsþekktu ítö.sku Nilsol sólgleraugu eru komin i miklu úrvali. - TÍZKU-SÓLGLERAUGU 1971 - - POLARIZED-SÓLGLERAUGU - - KLASSISK-SÓLGLERAUGU - NILSOL-tízkugleraugun 1971 hafa farið sigurför um Italíu og Vestur-Evrópu í vor. Heildsðlubirgðir. HARALDUR ARNASON. heildverzlun h.f. 15683, 13265. hafi mætt 35%, og er það ekki gott. Heima í Noregi höfum við að eins rannsakað hluta íbúanna í ýmsum byggðarlögum. Við erum líka fleiri. En það er ekki hægt að koma á fjöldarannsóknum eða skylda fólk til að koma til skoðunar, eins og gert hefur verið með berklarannsóknir, þvi að við getum ekki annað þvi starfi í svo miklurn mæli í rann- sóknarstofnunum okkar. Ef hægt væri að fá allt að 80% fólks til að taka stöðugt þátt í þessum rannsóknum, væri það veL Frú Kolstad. Sannleikurinn er sá, að ef konur kæmu til rannsókna tvisv- ar eða þrisvar á 2ja—3ja ára timabili, og læknar yrðu ekki neins varir hjá þeim í neinni þeirra heimsókna í leitarstöðv- arnar, mættu þær konur gera sér vonir um að sleppa við krabbamein i legi um árabil, kannski i allt að því 10 ár: Þær konur, sem sinna þess- um rannsóknum og sýna sam starfsvilja eru yfirleitt þær, sem tekst að bjarga. Það hefur a.m.k. sýnt sig i Noregi, að þær, sem deyja úr sjúkdómi þessum, eru yfirleitt konur, sem aldrei hafa látið skoða sig. Það hafa læknar lært, að frá því er fyrsta fruman breytist (á frumstigi) þar til krabba- meinið er orðið til, Mður miklu lengri támi, en álitið hefur verið fram að þessu, allt að 10 ár, eftir því er við fáum bezt séð. — Er krabbamein algengara hér en í Noregi? — Hjá ykkur er magakrabbi miklu algengari en i Noregi. Ég áMt, að það eigi sér einhverja rót í mataræði, þar vil ég nefna möguleikana á að saltmeti, súr- matur eða reyktur geti orsak- að þetta ástand að einhverju leyti. Þó er engin vissa fengin fyrir því. Heima höfum við snú- ið okkur meira að ferskmeti, grænmeti og ávöxtum. Og heil- brigðari ag nýrri geymsluhátt- um og varðveizlu á mat en við höfðum áður. — Á krabbamein einhverjar rætur í drykkjuskap? — Segja má, að krabbamein í vélinda eigi sér rætur bæði i reykingum og drykkju, en með magakrabba er ekki hægt að halda neinu slíku frarn, Sem sagt það helzt ekki i hendur, eft ir því, sem við vitum bezt. — En lifrarkrabbi. Hvað er að segja um hann? — Um hann er það að segja, að hann kemur aðallega til af tvennu: Þvi, að lifrin smitist frá öðrum sýktum líffærum, eða þá að hún sýkist vegna sníkjudýra (parasita), og er það algengt á stöðum eins og i Indiandi og í Afríku. TiJ eru þær tegundir krabba- meins, sem lánazt hefur að lækna með lyfjum. Þar á með- al má nefna krabba í leg- köku og hvítblæði. Það fyrr- nefnda er afar fágætt, kannski 4—5 tilfelli í Noregi árlega. En þetta hefur tekizt, og það er full ástæða til að vera von- glaður yfir sliku. Sumum tegundum krabba- meins má halda I skefjum um árabil, eins og sykursýki er haldið í skefjum með insúiínL eða útbreiðsla þess stöðvuð, og hjartasjúklingum er haldið gang andi um skeið með meðulum. Ég nefni þessi tilfelli aðeins vegna þess, að það er vonarneistinn, sem ailtaf ber að gleðjast yfir. — Hafið þið einhverjar fleiri og betri lækningar við þessum sjúkdómi heima i Noregi en við hérna? Áður sendum við ykkur flesta okkar sjúklinga, en með til- komu kóbalt tækisins okkar á þess ekki að þurfa? — Ég segi ekki, að við eig- um nein betri tæki, en kóbalt tækið ykkar, en við eigum kannski fleiri tæki, þannig að einbeita megi sér betur að hverj um einstökum stað eftir legu meinsins. — Hvað er framundan i krabbameinslækningum? — Við höfum lifað undur skurðlækninganna, en þau komu til gegn þessum vágesti. Byggingarlóð fyrir einbýlishús til sölu. Lóðin er við Sæbraut á Seltjarnarnesi (sjávargata mót suðri). Grunnur fljóttekinn. Upplýsingar í síma 16290 eftir hádegi. Erlendur Patursson í dag klukkan 16: FÆREYJAR— HVERT STEFNIR í STJÓRNMÁLUM? Allir velkomnir. Vinsamlega mætið stundvíslega. NORRÍNAHÖSID POHJOIAN TAIO NORDBsBHUS Dr. med. Per Kolstad. Við höfum séð geislana, röntgen og radium og síðan kóbalt, eða hávolta eða milljónvoltalækning ar. Nú líka iyfin. Ég veit ekki, hvort nokkurntíma verður lækn að krabbamein án þess að beita skurðlækningum, þær verða sennilega alltaf framkvæmd ar með, en það verður sennilega ekki nein stórbreyting á þess- ubi lækningum næstu 30—40 ár- in, þó margt geti gerzt og ég geri ráð fyrir að árlega verði fundin upp ný ráð til lækninga. En við verðum líka að gera okkur grein fyrir þvi í krabba- meinslækningum, að sumir sjúkl ingar koma svo seint til lækn- is, að voniítið er fyrir þá að bjargast. Og það er þetta, sem við viljum fyrirbyggja með fjöldarannsóknunum: að finna meinið, áður en það kemst á það stig, að það verði ólæknandi. Með fjöldarannsóknunum leit- um við upprýsinga, og reynum að fækka tilfellum og dauðsfðll um. 1 dag erum við raunsærrí en áður, og gerum okkur ljóst, að krabbameinstilfelium fækkar kannski ekki eins og við höfð- um vænzt og að krabbameinið hegðar sér ekki eins og við álit- um í upphafi. Dauðsföllunum fækkar, það er vlst . . . og þró- un krabbans tekur lengri tíma, en við álitum i fyrstu. — Hvaða konur eru það, sem fá helzt legkrabba? — Það eru þær konur, sem gifta sig ungar, eiga mörg börn, byrja að hafa samfarir óvenju ungar. Þar með meina ég yngri en 18—20 ára. Sem sagt frá 14—15 ára aldri. Konur, sem búa við erfiðari lífskjör. Og einnig minna hreinlæti. — Erum við Norðurlandabú- ar þá ekki ofariega á listanum, eins og siðgæði okkar hefur ver ið úthúðað? — Nei, svo er ekki. Hvorki Norðmenn né Islendingar eru ofarlega. Svíar eru hærri og Danir einnig. En mest ber á þessu í fátækari löndum, þar sem fól'kið er verr upplýst, s.s. í Puerto Rico, Chile, Indlandi, svo að nokkuð sé nefnt. TJm Iungnakrabbann vil ég segja þetta. Hann helzt alveg í hendur við reykingarnar. Heima í Noregi er dauðatalan há og hærri er hún i Finnlandi. Það kemur til af því að Finnar reykja sigaretturnar úr sérstök um munnstykkjum, sem gerir þeim það kleift að mergsjúga allt eitur úr sigarettunni. Og enn einu sinni vil ég segja þetta, varðandi fjöddarannsókn- irnar: Heima i Noregi rannsök- uðum við hluta íbúanna í Öst- DoicL Af 100.000 íbúum sem komu til skoðunar voru u.þ.b. 35 sjúkir. Það er ekki há tala, en af þeim, sem ekki komu er ómögulegt um að segja, hvt margir voru sjúkir.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.