Morgunblaðið - 10.11.1974, Blaðsíða 34

34
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 10. NÓVEMBER 1974
Jóhanna Sigurðar-
dóttir Vestmannaeyj■
um — Vinarkveðja
Fædd 9. septcmber 1880.
Dáin 20. október 1974.
Talið er, að íslendingar hafi
ýms þjóðareinkenni, sem mótast
hafi öld af öld. Harðlynd náttúra,
fátækt og fámenni í stóru og tor-
færu landi hlutu að skapa hér
harðgert, þolgott og nægjusamt
fólk, sem undi hag sínum og naut
oft í ríkum mæli þeirra fábreyttu
lífsgæða, sem féllu í skaut þess
fyrir elju og erfiði langra daga.
Við, sem höfum aldur til,
munum nokkuð til horfins tíma
og af samtölum við þetta há-
aldraða fólk, sem lifði og starfaði
á þessum tíma. Þetta fólk er
ímynd sögunnar.
Eg ætla að minnast hér vinkonu
minnar, sem er nýlátin 94 ára
gömul, Jóhönnu Sigurðardóttur,
er var ættuð frá Hlíð í Eyjafjalla-
sveit. Hún var fagur fulltrúi
þeirrar kynslóðar, sem þraukað
hafði og þolað harða lifsbaráttu
íslensks strjálbýlis með hlýjum
huga og eljusömum höndum við
húsmóðurstörf fyrst í Eyjafjalla-
sveit og síðan í Vestmannaeyjum
um aldarfjórðung. Jóhanna hafði
hreinan og hýran svip og hlaut í
vöggugjöf bestu eiginleika íslend-
inga, hreina guðstrú, kjark og
áræði, þrautseigju og góða greind.
Henni tókst vel að ávaxta þessa
eiginleíka.
Allir, sem kynntust Jóhönnu,
báru virðingu fyrir henni, til
hennar þótti gott að leita og sækja
styrk þegar erfiðleikar sóttu að og
gerðu tilveruna dapurlega. Hún
hafði alltaf orð að mæla, sem gaf
trú á lífið.
1914 giftist Jóhanna Sigurbergi
Einarssyni úr sömu sveit. Hófu
þau búskap í Hlíð, æskuheimilr
Jóhönnu. Þetta varð stutt sambúð
því Sigurbergur andaðist eftir 2
ár af slysförum. Þau eignuðust 2
börn, Vilborgu og Eyþór. Jóhanna
hélt áfram búskap í tvö ár, þá tók
Jónas bróðir hennar við jörðinni,
en Jóhgnna varð bústýra hjá hon-
um næstu 10 ár.
1928 fluttist Jóhanna til Vest-
mannaeyja, var hún þá búin að
eignast dóttur með Ólafi Ólafs-
syni, kaupmanni í Eyjum, og
fluttist til hans. Hófu þau búskap
á Sólheimum þar í bæ, þau urðu
lífsförunautar.
Ólafur andaðist 8. apríl 1956.
Sigurbjörg dóttir þeirra gerðist
síðar kaupkona í Eyjum, hún er
gift Magnúsi Kristjánssyni verzl-
unarstjóra. Þær mæðgur Jóhanna
og Sigurbjörg voru saman alla tíð
og var mjög kært með þeim. Þá
hafði Jóhanna mikið ástríki á
börnum Sigurbjargar og Vilborg-
ar, dætra sinna. Á heimili Sigur-
bjargar leið Jóhönnu eins vel og
best var á kosið.
Börn Jóhönnu, Vilborg og Ey-
þór, ólust upp í Eyjafjallasveit, en
fluttust síðar til Eyja. Vilborg er
gift Guðna Runólfssyni, ættuðum
úr Mýrdal, þau búa nú á Selfossi.
Eyþór fluttist til móður sinnar og
hafði þar heimili til dánardægurs,
hann andaðist fyrir tveimur
árum. Börn Jóhönnu reyndust
henni með afbrigðum vel, og var
mjög ánægjulegt að sjá hve þau
báru gömlu konuna á höndum
sér. Jóhanna sagði þeim, sem
þetta ritar, að báðir tengdasynirn-
ir væru sér eins og best væri á
kosið. Jóhanna hélt andlegri
heilsu til hinstu stundar, og fylgd-
ist með ótrúlega mörgu og var
lærdómsríkt að ræða við hana.
Svo var hún sílesandi og hafði
yndi af bókum, og mest hélt hún
upp á Hallgrím Pétursson og hans
ljóð.
Ólafur Ólafsson kaupmaður,
var einn sá heilsteyptasti og besti
maður, sem ég hefi þakkt. Ungur
leitaði hann því eftir fótfestu til
að byggja líf sitt á. Hann fann
fljótt, að leiðarsteinninn var hin
kristna trú og lífsskoðun. Sam-
hliða fór hann að lesa Biblíuna og
fann þar fegurstu gimsteina allra
gimsteina. Allt, sem viska mann-
anna, dáð og drengskapur eru frá
runnin og byggjast á.
Mér fundust þau Jóhanna og
Ólafur vera mjög lik að eðlisfari.
Þau voru bæði einlægir trúmenn
og mjög samrýnd og er víst, að á
þeirra heimili byrjaði hver nýr
dagur með hjarta í bæn og hönd
að starfi. Það reyndi oft á trúar-
styrk Jóhönnu þar sem hún varð á
bak að sjá tveimur eiginmönnum
og uppkomnum syni, sem henni
var mjög kær. En svo var sálar-
styrkur hennar traustur að hún
lét lítt á sjá. Sálmar Hallgríms
voru henni jafnan mikið leiðar-
OSKAR EGILSSON
— MINNINGARORÐ
Deyr fé, deyja frændr,
deyr sjálfr ið saraa.
En orðstír deyr aldregi,
hveim sér góðan getur.
Hann Óskar vinur okkar er
horfínn. Þegar fregnin barst, að
báturinn væri sokkinn og verið
væri að leita að björgunarbátn-
um, var haldið í vonina og beðið
um að þeir væru á lífi. En slysin
gera ekkí boð á undan sér og
sjórinn hafði heimtað sitt.
Framtíðardraumar og fyrir-
ætlanir orðnar að engu. Hversu
miklar vonir voru ekkí bundnar
við bátinn, sem átti stolt hans og
hug allan og margt átti eftir að
gera, því Óskar var duglegur og
ætlaði sér áfram enda ekki nema
rúmlega tvítugur að aldri.
Já, mikið var búið að tala um

t
Móðir m!n og fósturmóðir,
JÓHANNA LÁRUSDÓTTIR,
verður jarðsungin frá Aðventkirkjunni mánudaginn 1 1
nóvember kl 3 e h
Fyrir hönd vandamanna,
Birgir Thorberg,
Sæunn Þorvaldsdóttir.
þessa veiðiferð sem varð einnig
sú síðasta...
Með þessum fátæklegu orðum
ætlum við ekki að rekja ævisögu
hans, heldur aðeins að þakka
fyrir samverustundirnar og vin-
áttuna, sem aldrei gleymist. Því
Óskar var vinur vina sinna og stóð
við orð sín.
Við biðjum þann, sem öllu ræð-
ur, að halda verndarhendi sinni
yfir litlu dóttur hans og flytjum
aðstandendum hans samúðar-
kveðjur.
Félagar.
Jóhanna Lárusdóttir
— Minningarorð
ljós á hennar löngu lífsleið, ásamt
hjartagróinni guðstrú. Og ekki
brást Jóhönnu styrkurinn örlaga-
nóttina miklu 1 Eyjum, ekki æðru-
orð þótt hún upp væri vakin um
miðja nótt til að koma til Reykja-
víkur í fyrsta skipti á ævinni.
Jóhönnu Sigurðardóttur þótti
ætíð vænt um sína sækubyggð,
Eyjafjallasveitina, og gladdist
yfir öllum framförum þar í sveit.
Fyrir mörgum árum sagði hún við
mig: „Mikið þótti mér vænt um
þegar ég heyrði, að það var Ey-
fellingur, sem smíðaði fallega
krossinn á Landakirkju. Það er
fagur minnisvarði, sem ber völ-
undinum Guðjóni Jónssyni frá
Seljavöllum fagurt vitni.“ Guöjón
vann sitt ævistarf í Eyjum við
mikínn og góðan orðstír.
Segja má, að Jóhanna Sigurðar-
dóttir gengi úr heilbrigðri kvöld-
vöku ellinnar til hins nýja dags,
elskuð af ástvinum sínum og virt
af samferðarmönnum. Við hjónin
erum þakklát fyrir að hafa kynnst
svo vel þessari ágætu konu og
hennar góða fólki. Og biðjum Jó-
hönnu og ástvinum hennar, sem
eftir lifa, allrar Guðsblessunar.
Friðfinnur Finnsson
frá Oddgeirshólum.
F. 15. maí 1913
D. 3. nóvember 1974
A morgun verður gerð frá Að-
ventkirkjunni í Reykjavik útför
Jóhönnu Lárusdóttur, sem féll i
valinn eftir langt og strangt
dauðastríð, háð af þeim viljastyrk
og æðruleysi sem var hennar ann-
að eðli. Lífið hafði sjaldan leikið
við hana, og hún hafði snemma
lært að taka þvi, sem að höndum
bar, með stillingu og jafnaðar-
geði, en fullri reisn. Ekkert harð-
ræði virtist fá bugað viljaþrek
hennar eða brugðið skugga á þá
hlýju og glöðu lund, sem ævinlega
sveipaði hana birtu og yl. Mér er í
barnsminni þegar þessi hjart-
kæra móðursystir varð að liggja
rúmföst og algerlega hreyfingar-
laus í fjögur löng ár vegna berkla
í baki og stóð upp frá þeirri raun
jafnglaðlynd og hjartahlý og hún
hafði jafnan verið, þó vitanlega
færi þessi langa lega illa með
taugakerfi hennar og viðnáms-
þrótt. Hún varðveitti sína björtu
og ylríku lund til hinstu stundar,
og var þó mikið á hana lagt undir
lokin.
Jóhanna Lárusdóttir fæddist að
Efra-Vaðli á Barðaströnd 15. maí
1913, eitt fjórtán barna hjónanna
Jóninu Valgerðar Engilbertsdótt-
ur og Lárusar Mikaels Stefáns-
sonar. Tíu ára gömul varð hún að
fara að heiman vegna ómegðar
foreldra sinna og lenti þá hjá
ágætishjónunum Ingibjörgu
Gestsdóttur og Kristófer
Kristóferssyni á Hvestu, sem
bæði eru á lífi ennþá. Dvaldist
Jóhanna hjá þeim fram til 17 ára
aldurs, en hélt þá til Reykjavíkur
þar sem hún átti heimili til ævi-
loka. Fyrstu árin eftir komuna til
Reykjavíkur dvaldist hún hjá
systur sinni á heimili okkar, en
réðst síðan til Frímanns Einars-
sonar og síðar Lofts Sigurðssonar,
sem báðir voru aðventistar, og
komst þannig í kynni við söfnuð
aðventista, sem hún gekk í.
Snemma hófst barátta hennar við
berklaveikina, sem lagði nokkur
systkini hennar í gröfina, og
dvaldist hún fyrst í Hveragerði
árið 1934 ásamt kornungum
einkasyni sínum, sem fékk einnig
snert af berklum. Síðan lá hún
samfleytt fjögur ár til viðbótar
með stuttu millibili. Hún gekk
einnig undir nýrnaskurð og ýms-
ar hættulegar aðgerðir, en lifði
það allt af. Árið 1940 giftist hún
Birni Gestssyni, sem reynst hafði
henni og Birgi syni hennar mikil
hjálparhella í veikindum hennar,
og bjuggu þau saman rúma tvo
áratugi, en slitu þá samvistir.
Hann lést fyrir tveimur árum hátt
á niræðisaldri.
Þegar Jóhanna stofnaði heimili
1940, gat hún loks tekið til sín
einkasoninn, Birgi Thorberg, og
búið honum fallegt heimili. Hún
tók einnig fósturbarn, Sæunni
Þorvaldsdóttur, sem reynst hefur
fóstru sinni eins og besta dóttir.
Birgir er málarameistari, en Sæ-
unn hjúkrunarkona. Þau eru
bæði gift, og voru barnabörn
Jóhönnu orðin sex talsins þegar
hún féll frá.
Ég lifði í návist þessarar elsku-
legu frænku öll mín bernskuár og
raunar lengur, þó við sæjumst
ekki nema endrum og eins. Hún
bjó yfir því óskilgreinda segul-
magni, sem ósjálfrátt dró mig að
henni, ekki síst þegar eitthvað
bjátaði á. Hún átti þann sálar-
styrk og hlýju, sem nægði til að
draga úr sviða annarra og veita
þeim nýja lífsvon. Ég held ég hafi
sjaldan kynnst manneskju með
jafnsterkan lífsvilja og Jóhanna
bjó yfir, því eftir öllum venjuleg-
um lögmálum hefði hún fyrir
löngu átt að vera búin að kikna
undir þeim byrðum, sem lífið
lagði á hana. Ég er þakklátur
fyrir að hafa átt þessa sterku og
gjafmildu frænku að alla mína
ævi og votta syni hennar, fóstur-
dóttur, barnabörnum og öðrum
nánum aðstandendum samúð
mína við fráfall hennar, þó mér sé
ljóst, að úr því sem komið var,
varð dauáinn besta lausnin.
Blessuð sé minning góðrar og
göfugrar konu.
Sigurður A. Magnúfcson
Eyvind Brems Islandi
— Minningarorð
Ungur maður í fjarlægu landi
hlakkar til sumars. Hann ætlar
ásamt unnustu sinni til íslands að
heimsæja föður sinn, sem hann
ekki hefur séð um nokkurt skeið.
Sumarið kemur bjart og fagurt,
svo menn muna vart annað eins.
Það verða fagnaðarfundir með
feðgunum og dagarnir líða hver
öðrum ánægjulegri. Aðeins einu
sinni áður hefur sonurinn komið
til íslands, og þá til svo skammrar
dvalar, að ekki leyfði að litast
væri um.
Loksins nú er tími til að skoða
landið, sem faðirinn hefur sagt
honum frá, og kynnast af eigin
raun þjóðinni, sem þar býr, og þar

t
Alúðarþakkir fyrir auðsýnda samúð og vinarhug við andlát og útför
móður okkar, tengdamóður, ömmu cg langömmu,
SIGURLILJU SIGURÐARDÓTTUR,
Fífilgötu 3, Vestmannaeyjum,
Elías Eyvindsson,
Laufey Eyvindsdóttir,
Guðfinna Eyvindsdóttir,
Þórarinn Eyvindsson,
Lynn Eyvindsson,
Guðlaugur Stefánsson,
Karl Jónsson,
barnabörn og barnabarnabörn.
t
Þökkum innllega auðsýnda samúð og vinarhug við andlát og jarðarför
eiginmanns mins, föður okkar, stjúpföður, tengdaföður og afa,
GUNNLAUGS JÓNSSONAR
vélstjóra,
Grenivöllum 16, Akureyri.
Álfhildur Guðmundsdóttir,
Ásdís Gunnlaugsdóttir.
Páll Gunnlaugsson.
Margrét Jóhannsdóttir,
Guðmundur Guðmundsson,
og barnabörn.
Sigurjón Jóhannsson,
Stella Einarsdóttir,
Gunnar Valur Guðbrandsson.
Kristln Þórðardóttir
sem hann sjálfur á nokkrar ræt-
ur. Nokkra daga er dvalið á æsku-
slóðum föðurins, i Skagafirði, sem
skartar sínu fegursta skrúði. Ilm-
ur úr grasi, lækjarniður og blámi
fjalla bætast í þann sjóð minn-
inga, sem eiga að ylja þegar heim
er komið. Engan grunar skýr á
lofti.
Kveðjurnar eru hlýjar og inni-
legar. Utan er haldið, heim til
Danmerkur. Enn líða dagar og
haustið kemur með litskrúð á
lyngi og runnum. Enn einu sinni
Framhald á bls. 23