Morgunblaðið - 30.11.1978, Blaðsíða 24

Morgunblaðið - 30.11.1978, Blaðsíða 24
24 MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 30. NÓVEMBER 1978 MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 30. NÓVEMBER 1978 25 fMtogttnlrliifrife Utgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Ritstjórnarfulltrúi Fréttastjóri Auglýsingastjóri Ritstjórn og afgreiðsla Auglýsingar hf. Arvakur, Reykjavík. Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Þorbjórn Guðmundsson. Björn Jóhannsson. Baldvin Jónsson Aðalstræti 6, sími 10100. Aðalstræti 6, sími 22480. „Kaupránið” er hið sama nú og f yrr Kauprán" það, sem Alþingi er að fjalla um þessa dagana, þ.e. 8% vísitöluskerðing, sem nemur um 27,5 milljörðum úr vösum launþega, er nákvæmlega sama eðlis og „kauprán" það, sem ríkisstjórn Geirs Hallgríms- sonar beitti sér fyrir á sl. vetri. í báðum tilvikum er um það að ræða, að sú ríkisstjórn, sem situr, kemst að þeirri niðurstöðu, að yfirvofandi vísitöluhækkun launa muni leiða af sér enn meiri verðbólgu. í báðum tilvikum beita ríkisstjórnirnar sér fyrir lagasetningu á Alþingi til þess að koma í veg fyrir, að þessar vísitöluhækkanir nái fram að ganga. í bæði skiptin er um íhlutun löggjafans og ríkisstjórnar að ræða í gildandi kjarasamninga. Eini munurinn er sá, að í „kaupráns“lögum Geirs Hallgríms- sonar var dregið úr skerðingunni hjá lægst launaða fólkinu en í „kaupráns“lögum þeirra Ólafs Jóhannesson- ar, Svavars Gestssonar og Benedikts Gröndals kemur skerðingin að fullu fram gagnvart láglaunafólki. Einn helzti forystumaður Alþýðubandalagsins í Bandalagi háskólamanna, Jón Hannesson, formaður launamálaráðs BHM, er sömu skoðunar og Morgunblaðið hefur hér lýst í þessum efnum. Hann segir í viðtali við Morgunblaðið í gær: „En að því er varðar BHM og ég hygg fleiri samtök, sem ekki eru í aðstöðu'til að hafa áhrif á gang þessara mála, þá er munurinn á þessu kaupráni og því fyrra enginn." Magnús Geirsson, formaður Rafiðnaðarsambands Islands, er sömu skoðunar. Hann segir í viðtali við Morgunblaðið í gær: „Rafiðnaðarmenn gera engan greinarmun á því, hvort kjaraskerðingin kemur frá hægri eða vinstri stjórn, þeir líta sömu augum á aðgerðina, hver sem framkvæmir hana.“ í ályktun sem stjórn BSRB hefur gert er tekið mjög í sama streng. Þar segir: „Vegna framkomins stjórnar- frumvarps um tímabundnar ráðstafanir til viðnáms gegn verðbólgu mótmælir stjórn BSRB því eindregið, að gildandi kjarasamningum sé ennþá breytt með lögum og þannig skertur umsaminn kaupmáttur launa. Stjórnvöld virðast ekki sjá önnur ráð til að draga úr óðaverðbólgunni en minnka kaupmátt launa." Þessar staðreyndir eru undirstrikaðar hér vegna þess, að talsmenn Alþýðubandalagsins og verkalýðsforingjar þess flokks reyna að halda því fram, að það „kauprán", sem þeir nú standa að, sé annars eðlis heldur en sú vísitöluskerðingin, sem framkvæmd var í febrúar. Sú staðhæfing stenzt ekki og enginn þarf að láta sér til hugar koma, að launþegar láti blekkjast af slíkum staðhæfingum. „Kauprán" er hvorki betra né verra eftir því hvort stjórn Verkamannasambands íslands leggur blessun sína yfir það. Eini munurinn er sá, að meðlimir Verkamannasambands íslands fá minna í sinn hlut nú en sl. vetur. Öllum er ljóst, að vísitöluskerðing nú var jafn óhjákvæmileg og hún var í febrúar sl. En þessi skerðing nú hefði ekki þurft að koma til, ef foringjar Alþýðubandalagsins í verkalýðshreyfingunni hefðu hagað sér eins og menn sl. vetur. Það gerðu þeir ekki og hafa því valdið verulegum töfum á því, að verðbólgan náist niður á skikkanlegt stig. En um leið hafa þessir herrar afhjúpað sjálfa sig. Launafólk sér nú, að verkalýðsforingjar Alþýðubandalagsins stjórnast af flokkshagsmunum Alþýðubandalagsins en ekki hagsrfunamálum þess fólks, sem hefur kjörið þá til trúnaðarstarfa fyrir sig. Þessi kaldi veruleiki á eftir að koma enn skýrar í ljós á næstu vikum. Þjóðviljinn ræðst harka- lega á Alþýðuflokkinn í ÞJÓÐVILJANUM í gær er miklu rými varið undir árásir á Alþýðuflokkinn, helsta samstarfsflokk sinn í ríkisstjórn. Eru árásargreinar og fréttir á fimm stöðum í blaðinu og fyrirsagnir á þeim áberandi. \\ ýftuflokksins: ^'“fÍuTbvður Ka »ene a hiálpa ser Alvarlegri aðior en kjararanslogi Mikil launaskerðing f ólst í tillögum Alþýðu- flokk Fyrirsajínirnar í Þjóðviljanum í gær. Á forsíðu er þriggja dálka frétt með yfirfyrirsögninni „Viðbrögð Alþýðuflokksins við atvinnuleysi á Suðurnesjum" og aðalfyrirsögn „Benedikt biður kanann að hjálpa sér“. Með fylgir mynd af Kjartani Olafssyni alþ.m. í ræðustól á Alþingi, en hann hóf umræðurn- ar utan dagskrár á Alþingi um þetta mál. Er í myndatexta haft eftir Kjartani: „Ósæmilegt af utanríkisráðherra í sjálfstæðu þjóðríki að ganga með betlistaf á fund sendiherra Bandaríkjanna í Reykjavík.“ Sjálf fréttin er ávísunarfrétt á umræðurnar í þinginu og viðbrögð Alþýðu- bandalagsins við þeirri ákvörðun Benedikts Gröndal utanríkisráð- herra að kalla á fund sinn bandaríska sendiherrann til þess að ræða við hann mannráðningar hjá varnarliðinu vegna vaxandi atvinnuleysis á Suðurnesjum. „Fréttin hefst á svofelldum orðum: „Þau fáheyrðu tíðindi hafa gerst að utanríkisráðherra u Á þingsíðu Þjóðviljans er nærri heilli síðu varið til þess að skýra frá umræðum um málið utan dagskrár á Alþingi og er fyrirsögn greinarinnar „Biðja kanann að vera til að viðhalda hervinnunni?" og yfirfyrirsögn: „Hvað gerir Alþýðuflokkurinn ef herinn ætlar að fara?“. Báðar fyrirsagnirnar eru fjögurra dálka. í greininni eru umræðurn- ar raktar og m.a. tekið svo til orða, þegar vikið er að ræðu Karls Steinars Guðnasonar, alþ.m. Alþýðuflokksins og for- manns Verkalýðs- og sjómanna- félags Keflavíkur: „Þá talaði Karl Steinar Guðnason, þótt ekki væri hann næstur í röðinni. Ræða hans opnaði oss ófróðum nýjar víddir í háreistri höll verkalýðs- forystunnar í Keflavík." Lok greinarinnar eru þessi: „Um- ræðum um vaxtarbroddinn í Keflavík verður væntanlega framhaldið á fimmtudag." Á sömu síðu er einnig skýrt stuttlega frá bókun' ráðherra Alþýðubandalagsins í ríkis- stjórninni, þar sem þeir mót- mæla vinnubrögðum Benedikts Gröndal í þessu máli. Á bls. 8 er síðan birt ræða Eðvarðs Sigurðssonar, formanns Dagsbrúnar á Alþingi á mánu- dagskvöldið undir fyrirsögninni „Mikil launaskerðing fólst í tillögum Alþýðuflokksins". Enn- fremur stóð í undirfyrirsögn. „Slíkar ráðstafanir verða aldrei gerðar með samþykki verkalýðs- hreyfingarinnar." Loks er í Þjóðviljanum í gær skýrt frá þingræðu Kjartans Ölafssonar um sama efni á mánudagskvöldið og er aðalfyrir- sögnin fjögurra dálka á baksíðu: „Kjartan Ólafsson alþingismaður um tillögur Alþýðuflokksins: Alvarlegri aðför en kjararánslög- in“. Og í undirfyrirsögn stóð: „Kauplækkun eina úrræði Alþýðuflokksmanna gegn verðbólgunni." Þessar fimm fréttir og greinar með árásum á Alþýðuflokkinn eru ásamt fyrirsögnum og fjórum skreytimyndum (tveimur af Kjartani Ólafssyni) 518 dálk- sentimetrar í þjóðviljanum í gær. Gunnar Guðb jartsson: „Ríkisstjórnin verður skýra betur hvað hún að út- á við” „Ég geri mér ekki alveg grein fyrir því hvað hér er átt við, ríkisstjórnin þarf að útskýra þetta atriði nánar fyrir bændum,“ sagði Gunnar Guðbjartsson sormaður Stéttar- sambands bænda í samtali við Mbl. í gær, aðspurður um þá stefnu, sem fram kemur í greinargerð hins nýja efnahagsfrumvarps ríkisstjórnarinnar að draga úr fjárfestingu í landbúnaði, sem leiðir til aukinnar framleiðslu en leggja í staðinn áherslu á hagræðingu og uppbyggingu vinnslustöðva landbúnaðar. „Við sem eigum sæti í stjórn stofnlánadeildar landbúnaðarins teljum að við höfum nú þegar takmarkað mjög lánveitingar til framleiðsluaukandi þátta og þau lán, sem hefur verið úthlutað á þessu ári, eru mestmegnis til endurnýjunar enda þarf heilmik- ið fé bara til þess að halda í horfinu. Ef á að fella það niður er auðvitað stefnt í óefni. Það er sem sagt mitt mat, að ekki sé hægt að ganga öllu lengra en við gerðum á þessu ári. Það vantar stórfé í vinnslu- stöðvarnar til þess að ljúka þeim framkvæmdum sem eru í gangi og höfum við lagt áherslu á að fá til þess fé svo að þær gætu farið að skiia einhverjum arði fyrir það fjármagn, sem búið er að binda í þeim. En það þarf líka að athugast aö ef draga á úr búvöruframleiðslu þarf líka að draga úr fjárfestingu í vinnslu- stöðvum því annars verða þær’ bara baggi á bændastéttinni. Það er vandasamt að gera miklar breytingar hér á nema eftir mikla athugun. Ég hef ekki haft aðstöðu til þess að bera mig saman við mína Gunnar Guðbjartsson meðstjórnendur og því get ég ekki tjáð mig um einstök atriði efnahagsfrumvarpsins. En ef að þetta verður til þess að draga úr verðbólgunni er það tvímælalaust til bóta. Ég hef einnig kynnt mér lauslega óskir ASÍ en mér finnst svona í fljótu bragði erfitt að átta sig á því hvað í þeim felst og ég hef ekki haft aðstæður til þess að fá fullnægjandi skýringar á öllum atriðum þar. Það hefur ekkert samráð verið haft við bændasamtökin vegna þessara ráðstafana eins og ég átti von á og þykir mér það miður," sagði Gunnar Guðbjartsson. Algengt að 50% af laxi í norsk- um ám beri merki eftir net í NOREGI hafa í haust og rcyndar undanfarin ár verið miklar umræður um laxveiði í net úti fyrir ströndum landsins. Margir hafa haldið því fram, að netaveiðin tæki of stóran toll af laxinum áður en hann kæmist í árnar og það sem verra væri. að lax. sem slyppi úr netunum. væri svo illa farinn, skorinn og með sár eftir netin að hann næði sér ekki eítir það. Samkvæmt könnunum, sem fram hafa fari í Noregi, hefur komið í ljós að mjög hátt hlutfall þess lax, sem veiðist í ám, ber merki eftir netin. Er hlutfallstalan frá 26% og allt upp í 83% en algengast er að um helmingur þess lax, sem veiðist á stöng í ám, beri merki eftir netin. í Noregi er það töluverður hópur manna, sem stundar laxveiðar í sjó, bæði sem aðalatvinnu og í hjáverkum. Samkvæmt þeim könnunum, sem fram hafa farið, eru það þó ekki þeir, sem lifa á þessari atvinnugrein, sem verst fara með laxinn, enda eru þeir yfirleitt með net sín utar. Hins vegar virðist svo sem þeir sem leggja net sín nær landi og þá inni í fjörðunum séu meiri skaðvaldur í þessu efni. Laxveiðar með reknet- um eru ekki lengur taldar skaða laxinn, heldur aðrar veiðiaðferðir. Leikarar og starfsfólk við uppsetningu Pókóks. Þorlákshöfn: Leikfélagíð sýnir Pókók V atn y fir y egi í Árnessýslu Góð færð um mestallt land Þorlákshiifn 27. nóv. LEIKFÉLAG Þorlákshafnar frumsýndi Pókók. íyrsta leikrit Jökuls Jakobssonar. á sunnudag- inn í félagsheimili Þorlákshafnar við mjög góðar undirtektir leik- húsgesta. Lcikstjóri er Kristbjörg Kjeld. leikmynd gerði Gylfi Gísla- son. lýsingu annaðist Davíð Walt- ers og Þokkabót hefur séð um tónlistina. Með aðalhlutverk fara Ingi Ingason, sem leikur Jón Bramlan, þrefaldan forstjóra með meiru, og gerir það með ágætum vel, og Kjartan Guðmundsson, sem leikur Óla Spreng, fyrrverandi Litla-Hraunsfanga og forstjóra. Hann gerir sinu hlutverki einnig mjög góð skil og hið sama má reyndar segja um alla hina leikar- ana, en hlutverkin eru 15, leikend- ur 13, tveir fara því með tvö hlutverk en að vísu smá. Þarna koma fram byrjendur, sem vænta má mikils af í framtíðinni. Samleikur hópsins var mjög góður. Það fór ekki fram hjá neinum, að leikstjórinn Kristbjörg Kjeld hef- ur gert hér stóra hluti. Hún hefur gert þennan hóp áhugamanna færan til að sýna það sem fyrir höfundinum Jökli Jakobssyni vakti með þessu fyrsta leikriti, sem sé þjóðfélagið í sinni grát- broslegu nekt, þannig að við stöldrum við og hlustum eftir grunntóninum og förum jafnvel að hugsa. Leikmynd, lýsing og tónlist, allt var þetta með ágætum gott og gaf það sýningunni annan og fullkomnari blæ en við hér höfum átt að venjast. Leikfélagið hyggst sýna Pókók víðs vegar um Suðurland á næst- unni og það er trú mín að þó stutt sé til jóla muni margur gefa sér tíma til þess að koma og sjá þetta bráðsnjalla leikrit í meðferð Leik- félags Þorlákshafnar. Næstu sýn- ingar verða í félagsheimilinu í Þorlákshöfn á miðvikudag klukk- an 21 og föstudaginn 1. desember klukkan 21. Leikfélag Þorlákshafnar var stofnað 1970. Það hefur síðan tekið — Hrygningarstofn þorsks hefur minnkað verulega og ein aðalástæðan fyrir því virðist vera umfangsmikil veiði Sovétmanna á ung- fiski í Barentshafi, segir í norska blaðinu Fiskaren. Þar kemur fram, að Norð- menn hafa óskað eftir því að Alþjóða hafrannsókna- ráðið kanni þessi mál og Eivind Bolle, sjávarútvegs- ráðherra í Noregi segir í viðtali við blaðið, að það virðist engan veginn vera nóg að ákveða heildarafla- til sýninga eitt leikrit á ári, að undanskildu árinu 1973, og oft sýnt verk ungra höfunda og notið þar leiðsagnar margra ágætra leikstjóra. Leikfélagið hefur því unnið hér gott menningar- og brautryðjendastarf á þessum stutta ferli og má vafalaust mikils af því vænta í framtíöinni. For- maður félagsins er Vernharður Linnet. Hafi leikfélagið þökk fyrir ágæta skemmtun. — Ragnheiður. „ÞAÐ er ekfki rétt, að engin tilmæli hafi borist til Alþingis um að leggja til svar við fyrirspurn Geirs Gunnarssonar, alþingis- manns, um ferðir á kostnað ríkissjóðs 1977,“ sagði Björn Bjarnason, skrifstofustjóri forsæt- isráðuneytisins, þegar Mbl. bar undir hann ummæli skrifstofu- stjóra Alþingis hér í blaðinu í gær um þetta mál. „Sjálfur kom ég munnlega á framfæri tilmælum kvóta þeirra þjóða, sem veiða í Barentshafi. í blaðinu kemur fram, að Norðmenn hafa lengi óskað eftir því að au\a möskvastærð úr 120 mm í 135 mm, en ekki fengið stuðning annarra fiskveiðiþjóða. Fyrir næsta ár hefur aflakvótinn á norskarktíská stofninum í Barentshafi verið ákveðinn 600 þúsund tonn og skal hann skiptast nokkurn veginn jafnt á milli Noregs og Sovétríkjanna. Sovétmenn hafa haldið því fram, að breyting á hitastigi sjávar og ýmsar líffræðilegar ástæður liggi að baki því hve hrygningarstofninn hefur minnk- að. Meöal annars vegna þessa vilja Norðmenn að Alþjóða hafrann- sóknaráðið kanni þessi mál, en FÆRÐ er mjög þokkaleg víðast hvar á landinu, og það er helzt í Árnessýslu að hin snöggu umskipti í veðri láta eitthvað að sér kveða, því að á Biskups- tungnabraut hjá Svína- vatni hafði vatn runnið yfir veginn og víðar í Árnessýslu var mikill vatnselgur við vegi en ekki vitað um vegaskemmdir. Suðvestanlands og víðast hvar á Snæfellsnesi og allt vestur í Reykhólasveit var ágæt færð, svo og var á norðanverðum Vest- fjörðum fært frá Þingeyri til ísafjarðar og frá Bolungarvík inn í Djúp. Þá var í gær fært eftir öllum aðalleiðum á Norðurlandi og til Siglufjarðar og Olafsfjarðar og milli Akureyrar og Húsavíkur um Dalsmynni. Þá var í gær verið að moka leiðina til Vopnafjarðar og á um að svar bærist. Hins vegar er það rétt, að skrifleg beiðni um svar var ekki sent Alþingi á sínum tíma. Skrifstofu þingsins var að sjálfsögðu kunnugt um, að fyrir- spurn þessi lá fyrir. Til þess að útiloka allan frekari misskilning í þessu máli hefur forsætisráðu- neytið nú sent Alþingi bréf og beðið um svar við fyrirspurninni við fyrsta tækifæri.“ Norðmenn gruna Sovétmenn þó um að hafa ekki að öllu le.vti farið eftir kvótaákvörðunum, þó svo að tölur frá þeim sýni að þeir hafi ekki veitt meira en leyfilegt hefur verið. Norðmenn hafa bent á, að Sovétmenn hafa veitt mikið á uppvaxtarsvæðum þorsksins í Barentshafi, en þar hafi Norðmenn lítið fiskað. Fiskifræðingar telja ástand hrygningarstofnsins í Barentshafi mjög slæmt og segja að ljóst sé, að grípa verði til frekari aflatak- markana á næStu árum. Fiski- fræðingar höfðu reiknað út, að með því að fara nákvæmlega eftir ákveðnum kvótum væri hrygningarstofninn ,ekki í hættu, en nú er annað komið á daginn hver svo sem ástæðan er. austanverðu landinu var verið að moka niður í Borgarfjörð. Yfirleitt var fært um Hérað nema um Hrúarstungu og Jökuldai, þar sem aðeins komust jeppar og stórir bílar. Breiðdalsheiði var ófær en Fjarðarheiði fær stórum bílum og jeppum. Að öðru leyti var góð færð eystra, suður með Fjörðunum og um allt Suðurland. Síðasta vél Sigölduvirkj- unar prófuð VATNI var hleypt á þriðju og síðustu vélasamsta-ðu Sigöldu- virkjunar á föstudag og er hún nú í prófunum. sem áætlað er að Ijúki um miöjan næsta mánuð og verður hún þá tekin í notkun. Verður þá afl virkjunarinnar 150 MW. Skrif að undir lokaúttekt á vinnu Energo- pro jekts við Sigölduvirkjun LOKAÚTTEKT hefur verið gerð á byggingarvinnu Energoprojekt við Sigölduvirkjun og fundust engir annmarkar. sem Lands- virkjun taldi sig þurfa að gera athugasemdir út af. Var því skrifað undir lokaúttektina sem formlega staðfestingu þess að verki Energoprojekts væri iokið og skilaði Landsvirkjun fram- kva'mdatryggingu sem verktak- inn setti í byrjun verks 1973 að jafnvirði 1750 millj. kr. Samkvæmt samningum skyldi lokaúttekt fara fram ári eftir að vinnu lauk, en bráðabirgðaúttekt fór fram fyrir 2 árum og hefur verið síðan verið í sérstakri ábyrgð verktakans. Þarna er um að ræða stöðvarhús Sigölduvirkjunar, stíflu og vatnsvegi. SteinKrfmur Braifi Steingrímur um Braga: „Furðulegt að hafaekkimeiri taugastyrk” í TÍMANUM í gær er viðtal við Steingrím Ilermannsson ráðherra og gerir hann afsögn Braga Sigurjónssonar að um- talsefni með svofelldum hætti: „Mér finnst því alveg furðu- legt. þegár menn virðast ekki hafa meiri taugastyrk en forseti efri-deildar sýndi með því að segja af sér. þegar þú þetta hafði náðst fram." Hry gningarstofn þorsks í hættu í Barentshafi Háhyrningur til Frakklands RÁÐGERT er í dag að flytja út til franska sædýrasafnsins Marine- land með Boeing-þotu frá Flugfélaginu háhyrning, sem veiddist út af suð- austanverðu landinu og er geymdur í búri á Höfn í Hornafirði. Marineland varð fyrst sjó- dýrasafna til að stunda veiðar á lifandi háhyrningum hér við land, og var þá Jóhanna flutt út til Frakklands en umsjón með þeim veiðum hafði þá La Grandier sem nýlega var vísað hér úr landi. Hann hefur hins vegar ekki haft nein bein afskipti af háhyrningsveiðunum nú frá Hornafirði. Munnleg beidni barst Alþingi

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.