Morgunblaðið - 24.08.1980, Blaðsíða 4

Morgunblaðið - 24.08.1980, Blaðsíða 4
36 MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 24. ÁGÚST 1980 Þegar kemur fram í Noröurdalinn versnar vegurinn stórlega og dekraðir kaupstaöabúar myndu nú varla kalla þetta meira en ruöninga. Erindiö er að heimsækja bóndann á Kleíf, Þorfinn Sigmundsson. Hann hefur búiö þar ásamt ráöskonu sinni síðustu tuttugu ár, Jóhönnu Þorsteinsdóttur og hjá þeim eru og nokkrir unglingar í sveit. Þorfinnur hefur lengst ævi sinnar búio á Kleif og ekki farið í burtu nema tilneyddur, og aldrei til langdvalar. — Þiö hafiö komist eftir hraö- brautinni, segir hann og hlær mikiö, þegar Ladan kemur blás- andi í hlaö. Ég veiti því athygli aö hann er hláturmildur meö afbrigö- um og iöar af lífsfjöri, auk þess segist hann vera hraðlyginn maður og hafi alltaf veriö. — Góða besta, segir hann, þegar ég spyr hann að því hvort hann sé ekki farinn aö þreytast á búskapnum. — Ég ætla aö búa í þrjátíu ár enn. Sveitungarnir segja aö ég sé oröinn svo seigur, aö þeir í kaupfélaginu fengjust ekki einu sinni til aö taka mig upp ískuld. En hvort ég hafi samið við Drottinn um þessi þrjátíu ár? O, nei, hann er vís aö samþykkja þaö. Mér þykir verst aö þeir vildu mig ekki í göngur í fyrra, héldu víst að ég myndi drepast. En ég hef nú fariö 129 sinnum í göngur, ég verö aö fá komu vélarnar. Nei, ég hef aldrei veriö góöur bóndi, en ég hef alltaf haft gaman aö búskap. Fyrst bjuggum viö hérna meö foreldrum okkar og svo bjó ég lengi einn meö móour minni. Hún dó 1942 og eftir þaö var lengi hjá mér gömul kona, sem hugsaði um inniverkin. Þaö hefur alltaf bjargaö mér hvaö ég hef haft góða krakka á sumrln. Og sömu krakkarnir ár eftir ár og halda viö mig tryggö. Nú kemst ég upp með að gera lítið. Ég sit bara og stjórna þeim og segist vera oröinn svo gamall (hlær tröllslega). Og þau snúast þetta og standa sig vel. En ég gríp auövitað í verk, ég slæ alltaf meö orfi og Ijá bakkana hérna fyrir neöan. Nei, ég hef aldrei haft stórt bú, eins og ég sagði býður jörðin ekki upp á þaö. Þegar ég tók við búinu aö föður mínum látnum voru hér um 35 Þorfinnur á Kleif 1966, jeppa, sem ég keyri út um allt og hef gaman af. Og sjónvarp- ið. Þaö beið ég nú ekki meö aö fá mér. Ég hef líka alltaf haft gaman af tónlist. Og átti gamlan fón, svona eins og þeir geröust þá. Ég á enn fullt af plötum meö fallegum lögum. Ég hef stundum veriö að hugsa um aö fá mér almennilegar græjur. En ég hef nú nógan tíma til þess — meö þrjátíu árin eftir (hlær og skellir sér á lær). — Jú, þaö hafa orðið svo miklar breytingar á högum og hugarfari að viö þurfum ekkert að vera að fara út (það. Ég geri nú ekki miklar kröfur til lífsins. Ég er þannig og hef alltaf veriö að ég er ánægður, ef ég veit ég á til næsta dags. En víst man ég tímana tvenna og oft voru glaöar og góöar stundir sem maöur átti, þótt tilefniö virtist ekki alltaf stórt. Eg man líka fjarska vel eftir því þegar Gunnar skáld kom í dalinn. Þaö var gott aö koma á Skriöuklaustur þá, ekki síður en nú. Viö geröum okkur vonir um að hann myndi ílendast hér. Það er gott hverri sveit að hafa þar vel gefiö fólk og menntaö til aö blanda geði viö sveitungana. Hingaö aö Kleif er fátítt aö fólk komi, en mér þykir gaman aö fá gesti. Heldur jg heí aOtaí komið mér vel við stúlkur -framað fermingaraldri - eftir baö líta þær ekki við mér" aö minnsta kosti einar enn. Kannski ég leiki á þá og fari fram á undan hinum gangnamönnunum, þeir færu varla aö snúa mér viö. En ég hef ekki legiö lasinn síðan innan við fermingu, þaö hefur enginn sjúkdómur treyst sér í mig. Jóhanna ráðskona Þorfinns ber fram kleinur og fleira bakkelsi. Hún kom hingaö fyrir tuttugu árum ráöskona, en haföi áöur veriö fyrir sunnan, stúlka í húsum, og viö fleiri störf á yngri árunum. En blaöaviötöl vill hún ekki. — Ég er bara óbreytt almúgakona. Ekkert um mig aö segja. Jóhanna hefur gaman af tónlist og hún á sér gamalt orgel og spilar á þaö hverja stund sem hún getur. Svo finnst henni gaman aö lesa. — Ég les aöallega ástarsögur, segir hún, og bætir við, „maöur verður aö lesa þaö sem maöur lifir ekki ... það komu hérna menn um daglnn qg voru aö selja biblíur Biblíur! Ég sagði þeim að heföu þeir veriö meö ástarsögur, heföi ég kannski keypt af þeim. En biblíu! Svo hnykkir hún til höföinu, sest beitti maður fyrir hestum, siðan kindur, 2 kýr og sex hestar. Viö höfum alltaf haft kýr til að hafa mjólk til heimilisins — jafnvel núna eftir aö hraöbrautin hingaö var logð (hlær enn hærra). Sl. vetur haföi ég 118 kindur á fóðrum, venjulega hafa þær veriö 140— 150, en mest kannski um 200. Einu sinni varö ég fyrir töluveröu fjár- tjóni. En annars hef ég oftast veriö heppinn. En þaö gekk í skyndibyl eitt voriö og féö forkjulaöist, vesl- aðist upp og drapst. Þá missti ég 70 kindur af 200. Maöur fann nokkuö lengi fyrir því. Þetta var harðindavorið 1951. Þá kom ekki hláka fyrr en 17. júní. Já, það var Ijótt í Norðurdal þá. En samt varð ekki eins mikið kal.og núna. Ég held ég muni varla eftir jafn miklu kafi. Þaö eru þessar sáösléttur, sem eru svo viökvæmar fyrir kalinu. Ég spyr Þorfínn um hvernig félagslíf í sveitinni hafi veriö þegar hann var yngri. — Þaö var töiuveröur samgang- ur milli bæjanna hér. Þaö var meöan fólk hafði tíma til að vera til. Nú er varla tfmi til nokkurs hlutar. Þaö var alltaf ball á sumar- daginn fyrsta, sem Kaupfélagið stóö fyrir. Jú, ég fór á þessi böll. Og hoppaöi svona fram og aftur um gólfið — aö minnsta kostí þegar ég var oröinn kenndur (drepur titlinga og hlær). Svo voru skógarsamkomumar á Hallorms- stað, þar var ýmislegt til skemmt- unar, reiptog og ræöuhöld. Svo lögðust þær samkomur af. Kannski þær hafi þótt sukksamar ... ég man þaö ekki. Svo fóru menn oft milli bæja á vetrin og spiluísu, vist aöallega en allt ofan í hund og lönguvitleysu ... sumir spiluöu meira aö segja lomber. Og það var setið viö heilu næturnar. Nei, gift mig! Þaö hefur aldrei komiö til tals, segír hann aöspurö- ur og hlær mikinn. — Það er nú svoleiöis aö ég hef alltaf komiö mér vel við stúlkur svona framund- ir fermingaraldurinn, en þá er þaö Kvöldheimsókn til Þorfinns í Kleif líka búiö. Líta ekkí viö mér eftir það Ja, ég segi ekki aö ég hafi ekki krækt í eina og eina á böllunum í gamla daga, en þaö var nú bara tjaldaö til einnar nætur ... —Ég hef alltaf verið hrifinn af öllum tækniframförum. En hrædd- ur er ég um að maður hefði ekki trúað því, hversu mjög búskapar- hættir og lifnaöarstællinn myndi breytast, ef eínhver heföi sagt manni tvítugum, hvaö þessu fleygði fram á nokkrum áratugum. Ég fékk mér útvarp eins fljótt og ég gat, og ég smíöaöi dýnamó til Ijósa áriö 1940, hann var nú ekki merkileg smíð en dugöi vel og ekki rafmagn komiö á marga bæi í Fljótsdal þá. Svo fékk ég mér Farmal 1951. Oúnþýöur eins og gæöingur og ég fór á honum um allt, meira aö segja niöur á firöi. Sótti allar vörur á honum, en varð stundum aö bera þær upp klifiö. En hann stóö sig vel og þessi vél sem ég á núna er ekki mikils viröi móts viö þann gamla. En svo varö hann bráðkvaddur. Viö því var ekkert aö gera. Ég tékk mér bfl meira þó um mannaferðir eftir aö hraöbrautin var lögð hingað (hlær). En ég man ekki til aö öll þau ár sem ég hef búið hér, aö þingmaöur úr kjördæminu hafi gert sér það ómak að líta hér inn — þó held ég Tómas hafi nú fariö hér um hlaðiö á leiö á Snæfell. En ekki kom hann inn. — Mér finnst aldrei dauflegt hér. Maöur er meö sjónvarpið. Og ég les mikiö. Helst ástarsögur. En reyndar allt sem ég næ í. Þjóöleg- an fróðleik og ævisögur. Ég má ekki fara í bókaverslanir, þær eru tómar á eftir. Ég held ég hafi ekki fyrr en í gær fariö bókarlaus út úr bókabúö, þaö var bara af því ég var á hraöferö. Ég les sem sagt allt nema um pólitík. Þaö er leiðinleg lesning og allt sem því fylgir. Ég hef aldrei haft gaman af aö velta fyrir mér þólitík og hef aldrei veriö sinnaöur fyrir hana. En ég fylgdi nú Páli Zóþ. á árum áöur samt. Eg hef verið kallaður framsóknarmaöur af sumum. Þaö má kannski segja þaö. En góöa legöu nú frá þér blaðið og bragöaöu á bakkelsinu hennar nöfnu þinnar. Ég er búinn að Ijúga nóg í dag. viö orgelið og spilar „Blátt lítiö blóm eitt er." Þorfinnur kveöst vera fæddur aö Hátúni í Skriödal en aö Kleif kom hann 3ja ára. — Síðan hef ég svo sem ekkert fariö héðan nema ég var tíu vikur í skóla í Víöivalla- geröi og stöku sinnum hef ég brugðið mér í burtu. En aldrei lengi í einu. Viö vorum þrjú systkinin. Bróöir minn var rúmliggjandi alla ævi, fékk heilahimnubólgu árs- gamall og náöi sér aldrei. Þegar ég var aö alast upp var auövitaö torfbær hér. Svo var húsiö sem nú stendur byggt í kringum 1941. Og bætt við þaö um tíJf'árum síöar. Aðalefnið í nýrri hlutanum er asbest Ljóta andskotans efniö þetta asbest Þegar rignir veröur þaö haugblautt. Þetta er grautfúiö drasl. Það er ég viss um aö skrattinn hefur skemmt sér viö að búa til asbest í frístundum sínum. — Það hefur svo sem aldrei veriö mikill búskapur hérna. Jöröin er erfiö og ekkert fariö aö rækta aö ráöi fyrr en upp úr 1930. Þá notaöi ég fyrst spaða, en síöan kom til plógur og herfi og fyrst Blm. með Jóhönnu Þorsteinsdóttur og Arnfríöi á Skriðuklaustri. Á fflakki um Fljótsdalinn/Texti Jóhanna Krístjónsdóttir/Myndir Þór Þorbergsson

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.