Morgunblaðið - 15.08.1982, Page 29

MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 15. ÁGÚST 1982
29
Guðfinna Margrét
Einarsdóttir (Gróf)
Hafnarfirði — Minning
Fædd 10. nóvember 1888
Dáin 5. júlí 1982
Á morgun, mánudaginn 16. ág-
úst, verður til moldar borin heið-
urskonan Guðfinna Einarsdóttir,
til heimilis að Öldugötu 4 (Gróf),
Hafnarfirði. Útförin verður gerð
frá Fríkirkjunni þar í bæ.
Þegar minnst er á Guðfinnu
Einarsdóttur er að sjálfsögðu af
mörgu að taka, svo löng varð ævi
hennar. En hér verður aðeins
stiklað á stóru.
Guðfinna var fædd í Haukshús-
um á Álftanesi 10. nóvember 1888,
dóttir hjónanna Einars Isaksson-
ar og Halldóru Jónsdóttur. Hún
átti tvær systur sem eru látnar.
Hún missti móður sína ung og ólst
eftir það upp hjá föður sínum á
Álftanesi og seinni konu hans,
Guðnýju Þorsteinsdóttur, hálf-
systur fyrri konunnar, til 12 ára
aldurs. Þá fluttist hún til Hafnar-
fjarðar, var þar nokkur ár, en réð-
ist síðar vinnukona að Haukholt-
um í Hrunamannahreppi.
I Haukholtum var vinnumaður
samtíða Guðfinnu, Jón Jónsson að
nafni. Hann hafði flust innan
fermingar austur í Hrunamanna-
hrepp og alist þar upp í Gróf
(Skollagróf) og var jafnan kennd-
ur við þann bæ og nefndur Jón í
Gróf eða Jón frá Gróf. Fylgdi það
kenningarnafn honum meðan
hann lifði og raunar enn munn-
tamt eldri Hafnfirðingum þegar
þeir minnast á fólk hans.
Jón og Guðfinna felldu hugi
saman og giftust árið 1911. Til
Hafnarfjarðar fluttust þau 1913,
þá frá Reykjavík, og byggðu lítið
hús sem síðan var kallað Gróf.
Það var hlaðið úr tilhöggnu grjóti
úr Hamrinum. Það var dálítill
kjallari og loft yfir, þar sem var
smástofa, lítið herbergi oggangur.
En fjölskyldan varð brátt svo stór,
að flytja varð eldhúsið niður svo
svefnpláss væri fyrir allan hópinn.
Eldhúsið var iítið því í kjallaran-
um var kolageymsla auk geymslu
fyrir annað J>að sem til heimilis-
halds þarf. I eldhúsinu var renn-
andi vatn en enginn vaskur og
bera varð allt skólp út.
Jón og Guðfinna eignuðust 13
börn sem öll eru á lífi nema eitt
sem þau misstu á fyrsta ári.
Jón stundaði jafnan sjó-
mennsku, fyrst lengi á skútum en
síðan á togurum og þótti góður
sjómaður og vel hlutgengur til
allra verka.
Árið 1922 eða ’23 verður Jón
fyrir því áfalli að hrapa niður úr
mastri á skipi niður á dekk eða
jafnvei alla leið niður í lest og
slasast hræðilega, hryggbrotnar
og líkaminn lemstrast meira og
minna. Tveimur eða þremur árum
síðar fótbrotnar hann illa og
mátti teljast óvinnufær til ævi-
loka en hann lést árið 1936, liðlega
57 ára að aldri.
Ekki þarf að fara mörgum orð-
um um hversu mikið verk og erfitt
hefur verið að koma þessum stóra
barnahópi til manns og hversu
mjög það hlýtur að hafa hvílt á
húsmóðurinni. Húsbóndinn var
mikinn hluta árs fjarverandi
vegna vinnu sinnar, auk þeirra
áfalla er hann varð fyrir. Þætti
margri nútímakonunni ærinn
lífsstarfi að fæða af sér 13 börn á
liðlega 20 árum, þrátt fyrir öll þau
tæki og húsakost sem nú tíðkast.
Ungt fólk á trúlega erfitt með að
gera sér grein fyrir þeim hallæris-
og krepputímum sem voru þegar
börn Guðfinnu og Jóns ólust upp.
Fór ekki milli mála að Guðfinna
var dugleg og myndarleg húsmóð-
ir. Hún hafði góða lund og miklaði
ekki fyrir sér erfiðleikana. Hún
tók öllu æðrulaust og kvartaði
ekki.
Fleiri áttu ath varf í Gróf en þau
Grófarsystkin. í hópinn bættust
oft fjórir ærslabelgir, sá er þetta
ritar, bræðurnir Stjáni og Lalli
Gamalíelssynir og Pétur Oskars-
son, sem er nýlátinn, en við vorum
óaðskiljanlegir vinir elsta bróður-
ins og Litla-Gróf var okkar annað
heimili. Aldrei amaðist húsmóðir-
in við okkur þótt þröngt væri setið
og ærslin gengju máski úr hófi.
Þess má geta að elstu börnin
urðu heimilinu skjótt til mikillar
hjálpar, bæði við gæslu yngri
systkina og elsti bróðirinn til að-
fanga að heimilinu og svo auðvitað
koil af kolli með vinnu sinni í fiski
og fleiru.
Árið 1929 verða kaflaskipti í lífi
fjölskyldunnar í Gróf, ráðist er í
byggingu nýs húss að Öldugötu 4
(Stóra-Gróf). Allir sem vettlingi
Kristín Jóhanns-
dóttir —
Fædd 18. ágúst 1896
Dáin 4. júní 1982
Elsku amma, Kristín Jóhann-
esdóttir, er dáin. Erfitt er að gera
sér grein fyrir því að hún sé horfin
yfir móðuna miklu.
Þó að aldurinn hafi verið orðinn
hár, var amma alltaf svo frísk og
lifandi, og fylgdist vel með öllu,
hvort sem það voru börnin, barna-
börnin eða barnabarnabörnin.
Amma var fædd í Þverdal í Að-
alvík, foreldrar hennar voru hjón-
in Sigríður Borgarsdóttir og Jó-
hann Jóhannsson. Hún var næst-
elst af fjórum systkinum, og eru
þau Salóme, búsett á Seltjarnar-
nesi, Hermann og Ragnheiður,
búsett í Reykjavík.
Með foreldrum sínum fluttust
þau ung að árum í Hnífsdal, en
þaðan lá leið þeirra til ísafjarðar
þar sem amma bjó alla tíð.
Amma var gift Bjarna Hans-
syni, afa mínum, sem var stýri-
maður og skipstjóri á Samvinnu-
félagsbátunum, en síðastliðin 24
ár hefur afi verið aðstoðarmaður á
Fjórðungssjúkrahúsi ísafjarðar.
Sambúð þeirra varði í 55 ár, og
fóru þau mikið saman, í kirkju, á
samkomur og í ferðalög, m.a. fóru
þau einu sinni til Danmerkur.
Amma var fyrirmyndar hús-
móðir, og alltaf var gott að koma á
Engjaveginn til ömmu og afa.
Minning
Síðustu árin sat amma mikið
við að hekla og undruðust allir
hvað hún afkastaði miklu, en dúk-
ar og margt fleira eru örugglega
til hjá öllum hennar ættingjum.
Afkomendur ömmu eru orðnir
um hundrað manns.
Amma eignaðist 8 börn og þau
eru: Jóhann, Páll, Guðrún og Guð-
mundur tvíburar, Hákon og Her-
mann (látinn) tvíburar og Oddur
og Kristín tvíburar.
Nú þegar amma er öll langar
mig til að votta henni virðingu og
þakklæti fyrir allt sem hún var
mér, systkinum mínum og móður.
Elsku afi, þú sem verður að
horfa á eftir lífsförunaut þínum.
Megi guð blessa þig og veita þér
styrk.
Blessuð sé minning ömmu.
„Nú til þín, Faðir flý ég
á róAurhjartad kný ég
um aA.stoð bid ég þig.
Æ, vert með mér í verki.
gátu valdið hjálpuðust við að
grafa grunn að nýja húsinu og
brátt var risin höll miðað við
gömlu Gróf.
Nokkru áður bættist Grófar-
fjölskyldunni nýr meðlimur,
Sveinbjörn Sveinsson, unnusti og
síðar eiginmaður Halldóru, elsta
barns hjónanna. Sveinbjörn hafði
með sér orgel og nú var tekið til
óspilltra málanna, leikið á orgel
og sungið. Þegar börnin voru kom-
in upp, var myndaður heill kór,
„Grófarkórinn", sem enn er við
lýði. Má mikið vera að hliðstæða
finnist, að svo mörg systkin myndi
blandaðan kór með fágætlega góð-
um röddum, en það var mesti
unaður Guðfinnu að hlusta á fagr-
an söng.
Einhverju sinni hafði Guðfinna
verið í vist hjá Ögmundi Sigurðs-
syni skólastjóra Flensborgarskóla
og hafði hann þá spurt hana: „Ef
þér gæfist tækifæri til að læra,
hvað kysirðu þér helst?“ Svarið
kom fljótt hjá Guðfinnu — „söng“.
Þegar Fríkirkjan var reist í
Hafnarfirði urðu þau Guðfinna og
Jón brátt meðlimir safnaðarins.
Prestur þar var sr. Ólafur Ólafs-
son.
Eitt sinn sem oftar þurftu þau
að láta skíra, og er Jón tekur upp
budduna og ætlar að greiða presti,
bandar sr. Ólafur frá sér með
hendinni og segir: „Þú átt fleiri
munna en krónur, Jón minn,“ mál-
ið var þar með útrætt.
Guðfinna var meðal stofnenda
verkakvennafélagsins „Framtíðin"
í Hafnarfirði árið 1925. Hún var
einnig meðal stofnenda kvenfélags
Alþýðuflokksins hér í bæ 1937 og
félagi í stúkunni Daníelsher nr. 4.
í þessum samtökum öllum lét hún
aldrei mikið á sér bera, en hún var
traustur liðsmaður. Það var alltaf
hægt að reiða sig á hana Guðfinnu
í Gróf.
Börn Guðfinnu og Jóns frá Gróf
eru þessi í réttri aldursröð:
Halldóra, fædd 1909, Aðalheið-
ur, 1911, Guðrún, 1912, Ágúst
Ottó, 1914, Svanhvít, 1915, Mar-
grét, 1918, Sigrún, 1920, Björgvin,
1921, Jón, látinn 1923, Jón Ragnar,
1923, Valgerður, 1925, Aðalsteinn,
1928, Sigursteinn, 1931.
Öll börn GUðfinnu og Jóns eru
búsett í Hafnarfirði utan Aðal-
steinn, en hann er forstjóri Efna-
verksmiðjunnar Sjafnar á Akur-
eyri. Þau elstu eru komin yfir sjö-
tugt og eru enn starfandi í Hafn-
arfirði. Hefur þetta fólk komið
víða við í uppbyggingu bæjarfé-
lagsins, og eru og hafa verið dug-
andi og góðir borgarar.
ég veil þinn armur sterki
i stríAi Ur.sin.s styöur mig.
Kn verði, (;uð þinn vilji
þó veg þinn ei ég skilji
ég fús hann fara vil.
I»ó böl og stríð mig beygi
hann brugðist getur eigi
hann leiðir sa'lulandsins 111.“
(Sálmur.)
Auður Erla
Afkomendur Guðfinnu og Jóns
munu nú vera um eða yfir 130. Við
kveðjum Guðfinnu í Gróf. Hún var
ein af þessum konum sem helgaði
líf sitt heimili sínu og börnum og
stóð ávallt upprétt þó þröngt væri
í búi. Hennar starf var í þágu lífs-
ins.
Sveinn Viggó Stefánsson
Á morgun, mánudaginn 16. ág-
úst, verður amma okkar, Guðfinna
Einarsdóttir, kvödd frá Fríkirkj-
unni í Hafnarfirði. Okkur er ljúft
að minnast hennar nú, sem sam-
einingartákns stórrar fjölskyldu,
því í dag eru afkomendur hennar
liðlega hundrað og flestir búsettir
í Hafnarfirði.
Amma giftist afa okkar, Jóni
Jónssyni frá Gróf í Hrunamanna-
hreppi, árið 1911. Þau stofnuðu
heimili í Hafnarfirði. Þeim var 13
barna auðið og eru 12 þeirra á lífi.
Afi stundaði sjómennsku, lengst
af á skútum. Hann andaðist árið
1936 þá 57 ára. Ekki þarf að lýsa
með orðum, dugnaði þeim og for-
sjálni er amma sýndi við að koma
svo mörgum börnum til manns,
eftir fráfall hans. Á þessum árum
var lífsbaráttan hörð, en elstu
börnin fóru fljótt að vinna heimil-
inu vel.
Samheldni systkinanna hefur
verið einstök í gegnum árin. Til
marks um það má nefna að haldin
eru þorrablót, jólatrésskemmtanir
og farin eru „ættarferðalög" á
hverju ári.
Okkur eru ógleymanlegar þær
stundir, þegar komið var saman í
„Grófinni". Þar var oft glatt á
hjalla og söngurinn ávallt í háveg-
um hafður. Amma sat þá ævinlega
í miðjum hópnum og söng með, en
oftast var endað á ljóðinu, sem
henni var kærast, „Til austur-
heims vil ég halda", en það var
einnig eftirlætisljóð afa.
Örlæti ömmu var einstakt og
gott að sækja hana heim. Ætíð
átti hún eitthvað í pokahorninu til
að gleðja Htil hjörtu og mjúku
pakkarnir hennar komu sér alltaf
vel. í þeim voru oftast þarfir hlut-
ir, eins og vettlingar eða hosur
sem yljuðu litlum höndum og fót-
um. Það voru líka fleiri en við
barnabörnin sem fengum notið
þessa, þótt gefið væri af litlum
efnum, því börnin í nánasta um-
hverfi ömmu fengu oft notið
gjafmildis hennar á ýmsan hátt.
Að öllum öðrum ólöstuðum, vilj-
um við færa Svönu, föðursystur
okkar, sérstakar þakkir fyrir um-
hyggju þá og alúð, sem hún sýndi
ömmu alla tíð á meðan hún lifði.
Eitt sinn skal hver deyja. Við
biðjum ömmu blessunar, þakklát-
um huga fyrir alla þá ástúð, og
hlýju sem hún veitti okkur og
börnum okkar. Guð veri með
henni.
Jonný og Stebbi
+
Hjartkær móöir okkar, tengdamóöir, amma, langamma, og langa-
Jangamma,
GUÐFINNA MARGRÉT EINARSDÓTTIR,
Öldugötu 4, Hafnarfiröi,
veröur jarösungin frá Frikirkjunni í Hafnarfirði, mánudaginn 16.
ágúst, kl. 13.30.
Börn, tengdabörn,
barnabörn og barnabarnabörn.
f
Eiginmaöur minn, faðir okkar, tengdafaöir og afi,
ODDGEIR EINARSSON.
fv. strætisvagnabílstjórí,
Lindargötu 40, Reykjavfk,
veröur jarðsunginn frá Fossvogskirkju, þriöjudaginn 17. ágúst, kl.
13.30.
Kamela Petersen,
Ágúst Þór Oddgeirsson, Erna Thorstensen,
Einar Oddgeirsson, Kristín Sveinsdóttir,
og barnabörn.
+
Utför eiginmanns míns og fööur okkar,
HELGA ÁGÚSTSSONAR,
sem lóst sunnudaginn 8. ágúst, í Fjóröungssjúkrahúsinu Akureyri,
fer fram þriöjudaginn 17. ágúst kl. 13.30, frá Akureyrarkirkju.
Lára Einarsdóttir og börn.
+
17.
Móðir okkar,
ÞORKELÍNA SIGRÚN ÞORKELSDÓTTIR,
Safamýri 46,
veröur jarösungin frá Gaulverjabæjarkirkju, þriöjudaginn
ágúst, kl. 2.
Kveöjuathöfn fer fram frá Háteigskirkju sama dag, kl. 10.30.
Bílferð verður frá Háteigskirkju kl. 12.30.
Jóhanna Eiríksdóttir,
Magnús Eirfksson,
Sigrún Eirfksdóttir,
Gfslfna Guörún Eirfksdóttir Orye,
Kristján Eirfksson,
Þóra Eirfksdóttir
og aörir vandamenn.
+
Unnusti minn, faöir, sonur og bróöir,
GUÐLAUGUR GÍSLI REYNISSON
fré Bólstaö,
til heimilis aö Hamrahliö 17,
Reykjavík,
lést á Borgarspítalanum, þriðjudaginn 10. ágúst.
Utförin fer fram frá Fossvogskirkju, mánudaginn 16. ágúst, kl.
10.30.
Kolbrún Hermannsdóttir,
Sigurjón Helgi,
Hjálmar Böóvarsson, Þóra Þorbergsdóttir,
og systkini hins látna.