Morgunblaðið - 19.01.1983, Side 1

40 SIÐUR
14. tbl. 70. árg.
MIÐVIKUDAGUR 19. JANÚAR 1983
Prentsmiðja Morgunbiaðsins
Þrefalda sam-
eiginlega sjóði
Farís, 18. janúar. AP.
Seðlabankastjórar og fjármálaráð-
herrar tíu fjársterkustu rikja Vestur-
Enn njósnahneyksli
í Bretlandi:
Ungur liö-
þjálfi reyndi
að selja
Rússum skjöl
Lundúnir, 18. janúar. AP.
BKESKUK hermaður, starfandi
fyrir leyniþjónustu breska hersins,
hefur viðurkennt að hafa stolið
mikilvægum leyniskjölum um Exo-
cet-eldflaugar frá varnarmálaráðu-
neytinu. Hann reyndi að selja Sov-
étmönnum fenginn, en tókst ekki.
Umræddur hermaður heitir
Phillip Aldridge og er tvítugur.
Hann var ráðinn sendiboði frá
varnarmálaráðuneytinu í ágúst
á síðasta ári og hafði hann eink-
um undir höndum skjöl sem við-
komu Falklandseyjastríði Breta
og Argentínumanna. Aldridge
fór fljótlega að reyna að ná sam-
bandi við starfsmenn sovéska
sendiráðsins og í því skyni aug-
lýsti hann meira að segja í au-
lýsingadálkum Daily Telegraph.
Umbunin sem Aldridge fór fram
á var andvirði nýs bíls. Aldridge
náði m.a. mikilvægu leyniskjali
úr ruslakörfu í ráðuneytinu, en
það komst þó aldrei í hendur
Rússa. Voru í því skjali upplýs-
ingar um vopnakaup Argentínu-
manna og þar var einnig fjallað
um Exocet-flaugar þær sem
Argentínumenn notuðu til að
granda tveimur breskum her-
skipum í. Falklandseyja-
ófriðnum.
Aldridge viðurkenndi sekt
sína fyrir rétti í gær og var
dæmdur í 4 ára fangelsi; Mál
hans hefur vakið athygli í Bret-
landi og víðar, ekki þó vegna um-
fangsins, sem þykir lítið í sam-
anburði við önnur, heldur miklu
fremur vegna þess að þetta er
fjórða njósnamálið sem upp
kemur í tengslum við bresku
leyniþjónustuna á fjórum mán-
uðum.
landa, sem setið hafa á fundi I
Frakklandi að undanförnu, ákváðu í
gær að þrefalda sameiginlega sjóði
og einnig mætti nota aukninguna í
neyðartilvikum, ef lönd þriðja
heimsins geta ekki staðið skil á af-
borgunum lána.
Auk þessa ræddu fjármála-
mennirnir um allar mögulegar
leiðir upp úr þeim efnahagsógöng-
um sem hrjá flest lönd. Árangur
varð góður, Donald Regan, fjár-
málaráðherra Bandaríkjanna, lét
hafa eftir sér að hann væri sáttur
við það sem fram fór. Svisslend-
ingar notuðu tækifærið og til-
kynntu að þeir hefðu hug á að
ganga í umrætt tíu landa
fjármálabandalag og myndu strax
taka þátt í fyrrnefndri þreföldun á
sameiginlegum sjóðum.
Afganistan:
Óveður í Kaupmannahöfn
Kaupmannahöfn, 18. jan. AP.
Mikið óveður gekk yfír Danmörku í gær og var veðrið verst í Kaupmannahöfn. Þakið á kapellu þinghússins
rifnaði af í rokinu og fauk á nærliggjandi strætisvagnaskýli og létust þar tvær konur, en nokkrir slösuðust. Á
meðfylgjandi símamynd Nordfoto má sjá vegfarendur hlúa að nokkrum sem slösuðust. Sjá má leifar af
kapelluþakinu neðst til hægri. Sjá nánar bls. 18 og 19.
Hundruð stjórn-
arhermanna flfðu
— eftir að hafa banað sovéskum foringjum og ráðgjöfum
Islamabad, Pakistan 18. janúar. AP.
VESTRÆNIR diplómatar segja mikið uppþot hafa átt sér stað meðal afg-
anskra stjórnarhermenna í borginni Khost, líklega 13. þessa mánaðar. Segja
þeir mörg hundruð stjórnarhermenn hafa gengið til liðs við frelsisfylkingarn-
ar eftir að hafa vegið marga sovéska ráðgjafa og yfírmenn. Sovéski herinn í
Kabúl sendi strax herþyrlur á vettvang til þess að stöðva uppreisnarmennina
áður en þeir gætu sameinast frelsissveitunum.
Neyðarástand ríkir nú í Kabúl,
höfuðborg Afganistan, og stafar
það af eldsneytisskorti. Hefur
ástandið aldrei verið verra á þeim
þremur árum sem stríðið hefur
staðið yfir. Heilu hverfin eru
rafmagnslaus langtímum saman
og verð á dísilolíu og steinolíu hef-
ur hækkað um 20 prósent á nokkr-
um dögum. Þá bætir ekki ástand-
ið, að íbúar Kabúl hamstra eins og
þeir lifandi geta, enda þreyttir
orðnir á því að búa við skort.
Sé fréttin rétt, er hér um mesta
uppþot stjórnarhersins að ræða
frá upphafi hins rúmlega 3 ára
stríðs. Stærsta uppþotið til þessa
var um áramótin við Nader Shah
Kot, skammt frá Khost, en þar
felldu allmargir afganskir stjórn-
arhermenn 30 yfirmenn, áður en
þeir gengu til liðs við frelsisher-
menn. Khost er 30 kílómetra frá
landamærum Pakistans og Afgan-
istan og er í augum frelsissveit-
armanna afar mikilvæg hernað-
arlega. Hafa þeir setið um hana í
rúmt ár. 1000 afganskir stjórnar-
hermenn hafa til þessa verið stað-
settir í Khost ásamt 100 sovéskum
ráðgjöfum og foringjum.
Andrei Gromyko:
„Tilbúnir að fækka með-
aldrægum flaugum okkar
Bonn, IK.jan. AP.
„Við erum tilbúnir að eyðileggja eitthvað af meðaldrægu eldfíaugum okkar
og flytja aðrar til annara hluta Kússlands svo þær nái ekki til Vestur-Evrópu,
“ sagði Andrei Gromyko utanríkisráðherra Sovétríkjanna á blaðamanna-
fundi í Bonn sem hann hélt eftir viðræður við Vestur-Þýska ráðamenn.
Þetta er í fyrsta skiptið sem
sovéskur ráðamaður segir
opinberlega að Sovétríkin séu
reiðubúin að fara í vopnabúr sitt
og eyðileggja hluta þess. Forset-
inn Juri Andropov gaf í skyn í síð-
asta mánuði að til greina kæmi að
fækka meðaldrægum eldflaugum
Rússa niður í samsvarandi fjölda
Breta og Frakka samanlagt, en
Andropov minntist ekki einu orði
á að eyðileggja viðkomandi kjarn-
orkuvopn. Andropov sagði að
Rússar myndu fækka flaugum sín-
um niður í 162, ef Bandaríkja-
menn hættu við að koma fyrir 527
Pershing- og stýriflaugum í
Vestur-Evrópu. Gromyko nefndi
hins vegar engar tölur, né heldur
hvort það yrðu SS 20-flaugar sem
yrðu eyðilagðar, eða hinar eldri og
úreltari SS 4S og SS 5S. Talið er
þó að það gæti orðið samnings-
atriði.
Gromyko sagði auk þessa, að
Sovétríkin gætu alls ekki fallist á
„valkost 0“, en svo hafa síðustu
tillögur Bandaríkjamanna verið
nefndar. í þeim felst að Bandarík-
in hætti við að hreiðra um Persh-
ing- og stýriflaugarnar í Vestur-
Evrópu ef Rússar fjarlægi allar
meðaldrægar flaugar sínar. „Það
myndi raska jafnvæginu og við
getum ekki tekið alvarlega samn-
ingaviðræður þar sem slíkum til-
lögum er varpað fram,“ sagði
Gromyko og bætti við að það væri
sök Bandaríkjamanna að árangur
afvopnunarviðræðnanna í Genf
hefði verið lítill.
írski þjóófrelsisherinn:
Boðar óhugnanlega
hryðjuverkaöldu
Belfast, 18. janúar. AP.
„Þjóófrelsisherinn mun á næstunni standa fyrir óvægnum sprengjutil-
ræóum og banatilræðum við aðila bresku ríkisstjórnarinnar," sagði
ónefndur leiðtogi hins marxíska írska þjoðfrelsishers í samtali við
bandaríska fréttastofu í gær. Þetta er í fyrsta skipti í tvö ár að foringi úr
þjóðfrelsishernum gefur kost á viðtali og boðskapur hans fól auk þess í
sér fleiri óhugnanleg sprengjutilræði svipuð því er ölkrá í Ballykelly var
sprengd í loft upp og 17 manns létu lífíð. Hinar auknu aðgerðir INLA
(Irish National Liberation Army) eiga að flýta fvrir því Bretar hafí sig á
brott frá Norður-írlandi.
11 af fórnarlömbunum í Bally-
kelly voru breskir hermenn sem
voru í leyfi. Talsmaður INLA
sagði í umræddu viðtali, að að-
gerðir af þessu tagi væru það
eina sem hefði áhrif, „fólkið
hugsar ekki málið og tekur af-
stöðu nema að því sjálfu sé veg-
ið. Það hefur lítið að segja að
drepa einn hermann úr laun-
sátri, það vekur enga athygli.
Aðgerðir okkar í framtíðinni
munu hins vegar beinast frekar
að fólki í valda- og áhrifastöð-
um,“ sagði INLA-foringinn.
Hann var spurður hvort það
fælist í orðum hans að reynt yrði
að ráða Margréti Thatcher af
dögum og hann svaraði: „INLA
mun koma víða við og enginn
þáttur hins breska stjórnkerfis
er óhultur fyrir okkur." INLA er
annars ólögleg hreyfing bæði í
Norður-írlandi og írska lýðveld-
inu. Markmið hersins er að
kollvarpa stjórnskipulaginu á
Irlandi, sameina landið undir
marxískri stjórn.
Smákaupmaður nokkur úr
varaliði lögreglunnar í London-
derry var skotinn til bana í gær-
dag og var talið að INLA stæði á
bak við morðið. Þá hafa fjórir
verið vegnir á Norður-írlandi
það sem af er árinu.