Morgunblaðið - 19.01.1983, Blaðsíða 31

MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 19. JANÚAR 1983
31
Minning:
Dora S. Lewis prófessor
— Síðbúin minningarorð
Dora S. Lewis fyrrverandi pró-
fessor í New York lést hinn 6. ág-
úst sl. að heimili sínu í La Jolla í
Kaliforníu. Dora var alíslensk að
ætterni en fædd í Bandaríkjunum
hinn 26. nóvember 1893. Foreldrar
hennar voru hjónin Sumarliði
Sumarliðason Brandssonar,
gullsmiður frá Kollabúðum í
Reykhólasveit og Helga Krist-
jánsdóttir Franzsonar frá Tungu í
Dalamynni við ísafjarðardjúp.
Dora stundaði nám í Seattle í
Washingtonríki, lauk kennara-
prófi og stundaði barnakennslu í 5
ár. Síðan lauk hún B.Sc. prófi frá
Washington State College 1920 og
M.A. prófi við Columbia Univers-
ity 1926. Hún lagði síðan stund á
uppeldisfræði og sálarfræði við
Columbia og háskóla í Cincinatti
og Minnesota. Dora Lewis gegndi
mörgum trúnaðarstörfum um
ævina og skal hér greint frá hin-
um helstu þeirra: Kenndi heimil-
ishagfræði og veitti forstöðu East-
ern Washington College í Cheney,
kenndi heimilishagfræði (Home
Economics) við University of
Hawaii, Honolulu 1926—1928,
námsstjóri í heimilishagfræði í
Washingtonríki 1928—1933, síðan
starfaði hún á vegum ríkisstjórn-
ar Bandarikjanna sem „federal
agent" með aðsetri í innanríkis-
ráðuneytinu og hafði þá yfirstjórn
fræðslu í heimilishagfræði í 11
fylkjum, en á árunum 1937—1940
var hún „State supervisor of
Home Economics" í Washington-
ríki. Boði um þá stöðu tók Dora til
þess að geta verið í návist aldraðr-
ar móður sinnar og systkina, sem
bjuggu á Kyrrahafsströndinni.
Frá 1940—1961 var hún fyrst pró-
fessor við New York University og
síðar prófessor og deildarstjóri við
Hunter College í New York. Hún
starfaði í herstjórn MacArthurs
hershöfðingja í Japan eftir síðari
heimsstyrjöldina sem ráðunautur
við skipulagningu húsmæðra-
fræðslu þar í landi.
Eftir að Dora lét af prófessors-
embætti 1961 sinnti hún áfram fé-
lagsmálastörfum og ritstörfum
allan sjöunda áratug aldarinnar,
en dró sig síðan í hlé og flutti til
Kaliforníuríkis, þar sem hún naut
ellinnar í ró, dáð og elskuð af ætt-
ingjum og miklum fjölda vina og
velunnara víðsvegar í heiminum.
Hún sinnti félagsmálastörfum
alla tíð en eftir að hún lét af pró-
fessorsembætti tók hún að sér það
félagsmálastarfið, sem hún var
þekktust fyrir víða um heim, er
hún á árinu 1964 gerðist alheims-
forseti Soroptimis International
Association eða Soroptimista
klúbbanna. Hún gegndi því starfi í
all mörg ár.
Fæddur 31. júlí 1898
Iláinn 10. janúar 1983
Þorleifur Eggertsson, hann afi,
hann afi Leifi, hefur kvatt okkur
afabörnin, og öðlast sína hinstu
hvíld frá þessum jarðneska heimi.
I þetta sinn tók hann ekki rútuna
uppá Reykjalund, heldur valdi sér
annan fararkost og aðra leið.
Hann hefur skilið margt eftir sig.
Hann tók sér bústað í okkur öll-
um, þar sem hann mun lifa og
ríkja, og halda áfram að fylgja og
veita á lífsleið okkar.
Það var ekki daglegur viðburður
að hitta afa. Um helgar, á hátíð-
isdögum og í sumarleyfum kom
hann að ofan. Og alltaf kom hann
færandi hendi. Hann gældi við
okkur með gjöfum sínum, sem
ekki voru af veraldlegum uppruna,
heldur komu frá þeim brunni og
því forðabúri sem hann svo ríkt
átti sér innra. Við bárum gæfu til
að fá að dreypa af þeim bikar lífs-
Dora S. Lewis var þekkt kona
víðsvegar í heiminum fyrir stjórn-
sýslustörf, kennslustörf, ritstörf,
fyrirlestra og ekki síst félags-
málastörf. Hún mun hafa verið
fyrsta kona af íslensku bergi brot-
in, sem fyrir eigin verðleika (ekki
eiginmanns) var getið í Who is
Who in America. Hennar var
einnig getið í Who’s Who of Amer-
ican women og Who’s Who in the
East. Eiginmaður Doru, skóla-
bróðir hennar Lee C. Lewis höfuð-
smaður í her Bandaríkjanna, féll í
Frakklandi 1918. Hún giftist ekki
aftur.
Dora kom fyrst til íslands á ár-
inu 1933. Hún sótti ættland sitt
oft heim síðar, siðast fyrir 4—5
árum.
Einsog að framan greinir var
Dora fædd og uppalin vestan hafs
og kom í fyrsta sinn til Islands á
fertugasta aldursári. Hún talaði
þó íslensku lýtalaust alla tíð og
mig minnir, að í fyrstu heimsókn
hennar hafi hún haft allan orða-
forða þann sama og við sem heima
bjuggum. Á síðari árum þurfti
hún stöku sinnum að nota einstök
erlend orð til þess að tjá sig, en
það var vegna breytinga á ís-
lensku máli og nýsköpunar frá því
að foreldrar Doru fluttu vestur
um haf, frekar heldur en af því að
hún hefði týnt einhverju niður.
Dora var stolt af sínu íslenska
ætterni og hún elskaði Island.
Hún sýndi ást sína á íslandi ekki
aðeins með tengslum við ættingja
sína hér á landi og mörgum ferð-
um sínum hingað til lands, heldur
einnig með því að reyna að tengja
nánustu fjölskyldu sína, bróður-
og systurbörn sín, íslandi. Hún
fékk þau með sér hingað til lands
og kynnti þau ættfólki sínu hér.
Það vill oft verða svo, að áhugi á
ættlandinu dofnar þegar komið er
að þriðju kynslóð í öðru landi.
Gegn þeirri þróun vildi Dora
vinna með framangreindum hætti.
í síðustu ferð til Islands tók hún
með sér 2 bróðurdætur ásamt eig-
inmanni annarrar.
Þegar Dora kom í fyrsta sinn til
íslands 1933 voru samgöngur inn-
anlands erfiðar, þannig að hún gat
ekki hitt alla ættingja sína, sem
áttu heima víðsvegar um landið.
Hún fór þó vestur að ísafjarðar-
djúpi að hitta móðurfólk sitt þar,
en föðurfólk sitt hitti hún ekki að
ráði annað en það, sem bjó í
Reykjavík og nágrenni. Þar sem
faðir minn var einn af fáum ætt-
ingjum föður hennar, sem í
Reykjavík bjuggu, varð talsverður
kunningsskapur og síðar bréfa-
skipti með Doru og honum, sem
aftur leiddi til þess, að ég varð
þeirrar gæfu aðnjótandi að fá að
þekkingar og lífsþrótts, sem hann
ávallt bar fram og veitti, fram til
hans hinsta dags. Með ótæmandi
áhuga og kærleika fylgdist hann
með og tók þátt í gleði og sorg á
öllum þrepum þroska okkar.
Hann spurði, hlustaði, studdi
og örvaði.
Með ást hans til lífsins vakti
hann sansa okkar til lífs og þróun-
ar. Hann var skapandi tengiliður
þeirra þátta í lífinu sem fólu í sér
vöxt og gleði. Hann tengdi okkur
afabörnin saman, færði okkur inn
í heima og leyndardóma rollunn-
ar, hænunnar, kartöflunnar og
krækiberjanna, inn í heima tón-
listar og trúar, leikja og tjáningar
og veraldlegrar þekkingar. Afi var
maður hávaxinn, hægur í hreyf-
ingum, fallegur og frásagnaglað-
ur.
Áhugi hans og ást á sínu fólki
og umhverfi var öllu ofar í huga
hans og gerðum.
kynnast Doru vel, er við hjónin
dvöldum í hálft ár í New York
1949. Það var ógleymanlegt að fá
að vera með henni þar, bæði á
heimili hennar og ekki síður að
fara með henni á ýmsa þá staði,
sem henni fannst ástæða til þess
að kynna okkur, og einnig að hitta
sumt af því fólki, sem hún um-
gekkst. Síðar áttum við eftir að
ferðast með henni, bæði hér á
landi og vestan hafs og einu sinni
að dvelja á heimili hennar um
skeið. Við vorum því búin að fá all
góð tækifæri til þess að kynnast
henni vel. Hún var yndisleg mann-
eskja. Góðvild hennar og yfirlæt-
isleysi fór svo vel saman við hina
miklu reisn og glæsileika en hún
var hin glæsilegasta kona í útliti
og öllu yfirbragði. Við hjónin höf-
um verið með Doru í fámenni og
fjölmenni, bæði hér á landi og í
heimahögum hennar, og virtist
okkur þá gilda einu hverjir við-
mælendur hennar voru eða sam-
ferðamenn, öllum virtist líða vel í
návist hennar og hún ávallt jafn
óþvinguð og eðlileg hver sem í hlut
átti. Var hún þó viljasterk kona og
ákveðin, sem hjalaði ekki það sem
hver vildi heyra.
Dora bjó í New York í 30 ár
(1939—1969). Hún naut þess mjög
að búa þar í borg og kom þar
margt til. Menningarlíf borgar-
innar mun þá hafa staðið á hærra
stigi en annarra borga Vestur-
heims. Dora var mikill unnandi
hljómlistar, leiklistar og málara-
listar og hafði betri tækifæri til
þess að njóta þessara listgreina í
New York en annars staðar.
Bróðurdóttir Doru ritaði mér
um andlát hennar, sem hún kvað
hafa verið jafn fagurt og allt
hennar líf. í bréfi sínu ritaði þessi
frænka eftirfarandi: „We are all
blessed to have known such an
admirable and beautiful lady."
Undir þessi orð held ég að allir
vinir og ættingjar Doru hér á
landi, sem þekktu hana, geti tekið
af heilum hug.
Við kveðjum hann afa okkar,
afa Leifa, með þökkum fyrir allt
sem hann hefur veitt okkur til
lífsins.
Blessuð sé minning hans.
Söbba, Dísa, Raggí og Hanna
Þorleifur Eggerts-
son — Minningarorð
í Lögbergi-Heimskringlu 17.
september 1982 birtist minn-
ingargrein um Doru þar sem ýt-
arlega var fjallað um starfsferil
hennar, ritstörf og félagsmála-
störf.
I niðurlagi greinar þessarar er
getið um nánustu eftirlifandi ætt-
ingja hennar þau dr. Elaine Shaw
í Portola Valley, California, Phebe
Congdon, Orcaseyju, Washington,
Doris Slavin, Palm Springs, Calif.,
og Árna Sumarliðason, Grand
Caymaneyju, bresku Vestur-
Indíum, en þau eru öll systur- eða
bróðurbörn Doru. Þá er getið um
eftirgreinda fjærskyldari ættingja
á íslandi: Þórhall Þorláksson,
Gerði Fjalldal, Bergþóru Krist-
jánsdóttur og undirritaðan, en
þetta fólk mun hafa haft einna
mest samband við Doru af hinum
íslensku ættingjum.
Þeim sem kynnu að vilja vita
nánari deili á foreldrum Doru og
fjölskyldu má benda á grein í alm-
anaki Ólafs S. Thorgeirsson 1917
(Winnipeg 1916), eftir Friðrik V.
Bergmann: Sumarliði Sumarliða-
son gullsmiður.
Sigurgeir Jónsson
t
Útför eiginmanns míns, fööur okkar, tengdafööur, tengdasonar,
afa og langafa,
RAGNARS GUÐMUNDSSONAR,
umsjónarmanns Korpúlfsstööum,
fer fram í Fossvogskirkju, föstudaginn 21. janúar kl. 13.30.
Sigríöur Einarsdóttir
og fjölskylda.
t
Aluðar þakkir fyrlr auösýnda samúö og vinarhug viö andlát og
útför
JÓNS EÐVARÐSSONAR,
múrara.
Sérstakar þakkir til starfsfólks gjörgæsludeildar Landspítalans
fyrir góöa hjúkrun.
Svo sendum við bestu óskir um blessunarríkt ár.
Guöbjörg Hjartardóttir,
Harpa og Andrea Jónsdætur,
Helga Lára Jónsdóttir, Sigurrós B. Eövarösdóttir,
Ásta B. Eðvarösdóttir og fjölskyldur.
t
Þökkum innilega öllum sem auösýndu okkur samúö og vinarhug
viö andlát og útför eiginkonu minnar, móöur tengdamóður og
ömmu,
INGIBJARGAR KRISTlNAR SVEINSDÓTTUR,
Ásvallagötu 35.
Jóhannes Ó. Guömundsson,
Aóalheiöur Jóhannesdóttir,
Svanhildur Jóhannesdóttir, Halldór Kristmundsson,
Valur Jóhannesson, Sigrún Pétursdóttir,
og barnabörn.
t
Þökkum innilega auösýnda samúö og vinarhug viö andlát og útför
eiginmanns mins og fööur,
JÓNS RAGNARS FINNBOGASONAR,
múrarameistara, Kirkjuteig 33.
Einnig færum við þakklr læknum og hjúkrunarliöi á E-deild 6,
Borgarspítalanum.
Guö blessi ykkur, fyrir hönd aðstandenda.
Júnía Stefánsdóttir,
Stefán Jónsson,
Þorkell Kristinsson.
t
Hjartanlegar þakkir fyrir auösýnda samúð og hlýhug viö andlát og
útför dóttur okkar og systur,
ÞÓRUNNAR GUÐMUNDSDÓTTUR,
Otrateig 56.
Sérstakar þakkir færum viö læknum og starfsfólki á Barnaspítala
Hringsins fyrir frábæra umönnun.
Guömundur Haraldsson,
Ástbjörg Ólafsdóttir,
Birgir Guömundsson,
Magnea Sigrföur Guömundsdóttir,
Gfsli Þór Guömundsson
og aörir vandamenn.
t
Þökkum auösýnda samúö og vinarhug viö andlát og útför
SVERRIS SIGURDAR ÁGÚSTSSONAR,
flugumferöarstjóra,
Guö blessi ykkur öll.
Ágústfna Guörún Ágústsdóttir,
Rannveig Einarsdóttir
og vandamenn.
t
Þökkum innilega fyrir auösýnda samúö og vinarhug viö andlát og
jaröarför eiginkonu minnar, móöur okkar, tengdamóöur og ömmu,
LAUFEYJAR HELGADÓTTUR,
Laugarnesvegi 114, Reykjavík,
Sérstakar þakkir til lækna og hjúkrunarfólks Landspitalans fyrir
þeirra miklu og góöu umönnun.
Siguröur H. Magnússon,
Siguröur Guöni Sigurösson, Elfa Ólafsdóttir,
Helgi Ingi Sigurösson,
og barnabörn.