Morgunblaðið - 13.11.1983, Síða 25

24
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 13. NÓVEMBER 1983
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 13. NÓVEMBER 1983
25
fltarigtittltffiMft
Útgefandi
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar
Fulltrúar ritstjóra
Fréttastjórar
Auglýsingastjóri
hf. Árvakur, Reykjavík.
Haraldur Sveinsson.
Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
Þorbjörn Guömundsson,
Björn Jóhannsson.
Freysteinn Jóhannsson,
Magnús Finnsson,
Sigtryggur Sigtryggsson.
Baldvin Jónsson.
Ritstjórn og skrifstofur: Aöalstræti 6, sími 10100. Auglýsingar: Aö-
alstræti 6, sími 22480. Afgreiösla: Skeifunni 19, sími 83033. Áskrift-
argjald 250 kr. á mánuöi innanlands. I lausasölu 20 kr. eintakiö.
verið haldið gangandi
með stöðugu gengissigi.
Nú hefur gengið verið
óbreytt í marga mánuði
og útgerðin er að kom-
ast á heljarþröm.
Þetta hefur orðið til
þess, að æ fleirum verð-
ur ljóst, að rótin að
verðþólguvanda okkar
er offjárfesting, ekki
sízt í útgerð. Nú eru
alltof mörg skip við
veiðar. Kostnaðurinn
við útgerð þeirra er gíf-
urlegur. Ef einkafyrir-
tæki ætti allan fiski-
Talnaleikur
og sjálfsblekking
Að undanförnu hafa
ráðherrar haft á
orði, að verðbólgan væri
komin niður í 30% á ári
og væri það til marks
um, að efnahagsaðgerð-
ir ríkisstjórnarinnar
væru að bera árangur.
Ef ráðherrarnir sjálfir
taka þennan talnaleik
alvarlega er hætta á
ferðum.
Það er auðvelt verk að
hægja á verðbólgunni
um skeið með því að
taka kaupgjaldsvísitöl-
una úr sambandi.
Spurningin hefur alltaf
verið sú, hvort pólitísk
skilyrði væru til slíkra
aðgerða. Þau voru til
staðar sl. vor.
Prófsteinninn á það,
hvort ríkisstjórnin er að
ná þeim árangri, sem
sköpum skiptir er hins
vegar útgerðin og rekst-
ur hennar. í rúman ára-
tug hefur útgerðinni
skipastól íslendinga
mundi það gera ráðstaf-
anir til að losa sig við
verulegan hluta flotans
með einhverjum hætti,
selja skipin, leigja þau,
leggja þeim eða gera
þau út á fiskimið í öðr-
um heimshlutum. Þetta
einkafyrirtæki mundi
sjá, að það gæti náð
sama aflamagni með
mun færri skipum og
minni kostnaði.
Til þess að ráðast á
þetta vandamál verða
pólitísk skilyrði að vera
fyrir hendi og um leið
pólitískt hugrekki í rík-
isstjórn og stjórnarliði.
Verði hins vegar ekki
tekizt á við það mun
fyrr eða síðar koma að
því, að ríkisstjórnin
grípur til hefðbundinna
aðgerða til þess að leysa
vanda útgerðarinnar og
þá er spilið tapað um
leið. Gengið sígur, vöru-
verð hækkar og laun-
þegar þrýsta á um hærri
laun.
Það væri rangt að
segja, að ríkisstjórnin
hafi engum árangri náð
en hann er annars eðlis,
en ráðherrarnir halda
fram, þegar þeir guma
af 30% verðbólgu. Þessi
árangur er í því fólgin,
að ríkisstjórnin hefur
sýnt fólki fram á kosti
stöðugs verðlags. Það
hefur miklu fargi verið
létt af þjóðinni í nokkra
mánuði með því að
halda verðlagshækkun-
um í skefjum. Jafn-
framt hefur fólk fengið
tóm til að átta sig á því,
hvað kostir stöðugs
verðlags eru miklir.
Þessi skilningur al-
mennings er forsenda
fyrir því, að ríkisstjórn-
in geti ráðizt í stærri
verkefni, sem er að tak-
ast á við vanda útgerð-
arinnar. Ráðstafanir
ríkisstjórnarinnar hafa
líka orðið til þess, að al-
menningur áttar sig
betur á því, að offjár-
festingin er undirrót
efnahagsvanda okkar.
Með þessu hefur stjórn-
inni tekizt að skapa það
andrúm, sem á að gera
henni kleift að fást við
vanda útgerðar og ann-
arrar offjárfestingar.
Ef ráðherrarnir
standa í þeirri trú að
mestu átökin séu að
baki er það mikill mis-
skilningur. Þau eru
framundan. Ráðist þeir
að rótum vandans í
sjávarútvegi mun það
leiða til einhverra
mestu póltísku átaka í
landinu um langt árabil.
Þar munu koma til sög-
unnar hagsmunir ein-
staklinga og ekki sízt
byggðarlaga. Þá fyrst
kemur í ljós hver styrk-
ur þessarar ríkisstjórn-
ar er. Fari hins vegar
svo, að ríkisstjórnin
treysti sér ekki til að
leggja út í þessi átök
mun verðbólgan fara
vaxandi á næsta ári og í
ljós kemur, að talnaleik-
ur ráðherranna nú er
eintóm sjálfsblekking.
Makalaust er vort land. Undur
að það skuli yfirleitt vera til og
byggt allþróuðum lífverum. Það
blasir við í hnotskurn er litið er
af afmælistilefni á fæðingu, vöxt
og viðgang lítillar eyjar, sem
spratt upp úr hafinu suður af
íslandi fyrir tveimur áratugum
og hefur verið að berjast fyrir
tilveru sinni við erfiðar aðstæð-
ur. Einmitt svona hefur okkar
fastaland og lífverurnar á því
barist fyrir sínum tilverurétti.
Spjarað sig ágætlega. Hér eru
bara komnar sæmilega skyn-
samar þróaðar verur, þótt ekki
hafi þær þróuðustu kannski átt-
að sig almennilega á aðstöðunni
á tiltölulega nýrri og ógróinni
harðbalaeyju norður í Dumbs-
hafi.
í hugann kemur annar eld-
fjallastaður, á indónesísku eyj-
unni Balí andfætis okkur á
hnettinum, 10 gráðum sunnan
við miðbaug. Þar var boðið í
ferðalag upp á 1717 metra hátt
Batur eldfjall. Þangað hafði ný-
lega verið lagður vegur og meira
að segja ofan í gamlan gíg á
toppinum. Þar blasti við gríð-
arstór askja með stöðuvatni í
miðju, alveg eins og okkar
Askja. Gosið hafði 1917 og aftur
1926 og eldur og eimyrja eytt 65
ha lands og grafið þorp þar til
hraunflóðið stöðvaðist við hof
eitt, alveg eins og við kirkju
eldprestsins á Síðu í Skaftáreld-
um. En nú eftir rúmlega hálfa
öld, hafði gróður aftur þakið
hlíðar öskjunnar innanverðrar
og skógurinn teygt sig niður að
vatninu. Lítum svo á Surtsey
okkar eftir 20 ár. Þar eru fáeinar
harðgerar aðkomnar lífverur að
berjast við að lifa af á beru landi
og ætla að hafa það af þótt hægt
fari. Hvílíkur aðstöðumunur.
Kænueigandi bauðst til að
flytja okkur um vatnið í þessari
dæmigerðu öskju Baturfjalls og
sýna það markverðasta: „Þið er-
uð heppin, tvær nýlátnar og eng-
in lykt,“ sagði hann uppörvandi.
Hvílík heppni það var kom í ljós
á hinni ströndinni. Frumstæður
þjóðflokkur hefur þar í heiðri
sína fornu grafarsiði og ber lík
út í rjóður, svo að þau megi fljótt
rotna, því fyrr sameinast sálin
ekki almættinu en búið er að
skila umbúðunum. Þetta getur
líka gengið fljótt fyrir sig í hita-
svækjunni og fjörugu skordýra-
lífi, en líkin eru þó varin fyrir
fuglum með tágagrindum. Karl-
inn hafði uppgötvað með komu
vegarins og menningarinnar að
ferðafólki þótti púður í að sjá
svona lík og smávægileg lýgi um
lyktina var bara sjálfsbjargar-
viðleitni. Eftir svo vel heppnaða
skoðunarferð vildi hann sýna
okkur annað merkilegt handan
vatnsins, heitar laugar. En varla
þurfti að fara yfir hálfan heim-
inn, upp. á fjall hærra en
Hvannadalshnúk, ofan í öskju og
yfir stórt stöðuvatn til að sjá
nákvæma eftirlíkinu af heita
læknum í Nauthólsvík með beru
fólki að svamla þar sælt á svip.
En það undirstrikaði bara enn
betur líkinguna með þessum
eldfjallaeyjum. Munurinn aðeins
hve óendanlega miklu erfiðara
allt líf á uppdráttar hér á okkar
eyjum. Og hve miklu meira mun-
ar um ef það verður fyrir
hnjaski af náttúruvöldum eða
manna.
Samt hefur það verið mikill
lúxus og mér mestu forréttindi í
lífinu að hafa fengiö að upplifa
tilurð svona lands. í krafti
blaðamennsku að horfa frá
fyrstu stundu á land verða til í
öllum þessum ólíku eldgosum, úr
hafi á öræfum, undir jökli og við
mannabyggð. Vera þar jafnvel í
beinni snertingu við upprunaafl-
ið, þótt kannski sé að vísu nokk-
uð mikið að fá það beinlínis yfir
sig og finna næstum á eigin
skrokki, eins og þegar Surtur
öskureiður þeytti yfir okkur 8
landgönguliða grjóti og ösku-
regni og hrakti af sinni eyju. En
eldgos höfum við að meðaltali á
fimm ára fresti á þessari öld
sem hinum fyrri. Það minnir á
að þetta land er enn á bygg-
ingarstigi. Þótt íbúarnir hafi
flutt inn, er lífið að hasla sér völl
og koma sér fyrir við erfiðar að-
stæður og í stöðugri baráttu. Að
æðsta lífveran mannfólkið eru
hermenn í því harðsótta stríði
fyrir tilverurétti þessarar þjóð-
ar. Það höfum við rækilega verið
minnt á nú á þessu hausti, þegar
mannfallið hefur orðið svo mikið
í baráttu fyrir tilverunni.
Hér hljóta að verða harðsótt
lífsskilyrði. Þetta er einfaldlega
ekki land fyrir þá sem eiga þann
draum æðstan að fá að liggja í
hitanum eins og fiskur á steik-
arpönnu og brúnast. Sú krafa
ætlar víst ekki að ganga upp —
nema í smáskömmtum og í sýn-
ishornaformi. Ætli hér þurfi
ekki óvílsemi og fyrirhyggju
meiri en víða annars staðar. Ef
því hefur verið glutrað niður,
hvað má þá til varnar verða
vorri þjóð? Bestukjör alltaf á
öllum sviðum virðast ekki ætla
að standa til boða í þessari hálf-
byggðu vistarveru. Þeir sem
verða að fá það upp bætt að utan
ef þeir fá ekki bestukjör í veðri,
sjólagi og öllum aðstæðum á
hverju ári, geta varla vitað hvar
þeir eru staddir í tilverunni. Enn
má sjá í Kalmannstungu í Borg-
arfirði „gömlu heyin“, okkur
svona rétt til áminningar um
viðbrögð áa okkar í allraveðra-
vonalandi. Ætli sé hugsanlegt að
fara að beina skólahugviti og
nútímatækni í svipaðar áttir?
Hvað veit ég, sem nota bara
tæknina til að koma misvel-
heppnuðum hugarórum á skjá til
notkunar í blaðinu á morgun. Og
það er þurrt hey í harðindum.
Vitrari maður og skáld að auki,
Grímur Thomsen, sendi á sínum
tíma löndum sínum hegðunar-
heilræði, kallaði það Fjóstrú:
Verst er af öllu villan sú
vonar- og kærleikslaust
á engu að hafa æðra trú,
en allt í heimi traust,
fvrir sálina setja lás
en safna magakeis
og á vel tyrfðum bundinn bás
baula eftir töðumeis.
1 Reykjavíkurbréf
U..... Laugardagur 12. nóvember ..
Á stórum
stundum
*
standa Islend-
ingar saman
„Verði ekki veiddar nema
200.000 lestir af þorski á næsta ári
mun það að öllum líkindum þýða
12 til 13% samdrátt útflutnings-
framleiðslu. Þetta nemur um 2
milljörðum króna og um 3,5%
samdrætti þjóðarframleiðslu,
samkvæmt þeim upplýsingum sem
Morgunblaðið fékk hjá Þjóð-
hagsstofnun." Þannig hljóðaði
frétt á baksíðu Morgunblaðsins sl.
fimmtudag.
Þessi frétt kemur í kjölfar
þeirrar staðreyndar að þjóðar-
framleiðsla minnkaði um 10% á
hvern vinnandi mann í landinu
1982 og 1983.
Það er sagt að íslendingar séu
þrasgjörn þjóð sem geti þráttað
um hvaðeina. Það er máske flugu-
fótur fyrir og sannleikskorn í
þeirri staðhæfingu. En á stórum
stundum, þegar náttúruöfl höggva
skarð í þjóðarfjölskylduna, þá
bregðast íslendingar við sem sam-
stæð heild. Þegar bíður þjóðar-
sómi, þá á Island eina sál. Dæmi
þessa eru fjölmörg. Eldgos í Eyj-
um, snjóflóð í Neskaupstað, svo
tvö ein séu nefnd.
Það er leiðigjarnt að tíunda
hættuboða í íslenzkum þjóðar-
búskap: verulegan samdrátt í
þjóðarframleiðslu og þjóðartekj-
um með tilheyrandi áhrifum á
kaupmátt og lífskjör, Evrópumet í
verðbólgu (sem að vísu hefur
náðst verulega niður), harðnandi
sölusamkeppni á freðfiskmörkuð-
um og sölusvæðum fleiri sjávaraf-
urða, viðskiptahalla, erlenda
skuldasöfnun (sem tekur fjórðung
útflutningstekna í afborganir og
vexti), samansafnaðan hallarekst-
ur undirstöðuatvinnuvega (sem
vóru að stöðvast á sl. vori) og
fjölda opinberra stofnana, fjár-
magnskostnað sem er að sliga
fjölda fyrirtækja (þó umtalsverð
vaxtalækkun hafi fylgt í kjölfar
verðbólguhjöðnunar), hrun hús-
næðislánakerfis í höndum Svavars
Gestssonar, formanns Alþýðu-
bandalagsins og þannig mætti
lengi áfram þylja.
Ný „svört skýrsla“ fiskifræð-
inga færir heim sanninn um, að
horfur á komandi ári eru enn
dekkri en fram kemur í forsendum
þjóðhagsáætlunar 1984. Fyrir
tveimur árum, 1981, veiddust
470.000 lestir þorsks. Fiskifræð-
ingar telja nú ekki ráðlegt að taka
úr stofninum mikið umfram
200.000 tonn 1984. Þorskstofninn
hefur gengið verulega saman og
meðalþyngd hvers fisks einnig.
Þessu valda breyttar aðstæður í
lífríki sjávar sem og veiðisókn
umfram veiðiþol. Þetta jafngildir
„náttúruhamförum" í þjóðarbú-
skapnum. Áföllin eru ógnvekjandi.
Guðmundur J. Guðmundsson,
formaður VMSÍ, telur að verka-
lýðshreyfingin hafi rétt ríkis-
stjórninni sáttahönd. Ríkisstjórn-
in hefur gjört hið sama. Það er nú
skylda pólitískrar stjórnsýslu í
landinu, hagsmunaðaila í sjávar-
útvegi, aðila vinnumarkaðar og
þjóðarheildarinnar, að bregðast
samhuga við vandanum.
Sameinuð sigrum við en sundr-
uð föllum við á þeim erfiðleika-
vettvangi sem framundan er.
Innbyrðis átök yrðu kollhnís
fram af þeirri hengibrún, sem við
höfum hrakizt fram á.
Orku-
sparnadur
Hátt orkuverð á íslandi hefur
verið umræðuefni þings og þjóðar
um árabil. Tvö þingmál, sem þetta
varða, vóru nýlega lögð fram á Al-
þingi.
Annarsvegar tillaga um nefnd
sérfræðinga, sem fari ofan í saum-
ana á því, hverjir séu orsakaþætt-
ir þess, að orkuverð sé mun hærra
hér en í öðrum löndum, sem standi
sum hver ver að vígi um orku-
framleiðslu. Tillagan, sem Eiður
Guðnason og fleiri þingmenn
flytja, gerir ráð fyrir því að nefnd-
iri „skili Sameinuðu Alþingi
skýrslu um orksakir hins háa
orkuverðs til almennings hér á
landi og tillögum til úrbóta".
„Það er alvarlegt mál,“ segir í
greinargerð, „ef raforka framleidd
með afli íslenzkra fallvatna er nú
ekki lengur samkeppnisfær við
innflutta orku, svo sem olíu og
gas. Þannig munu nú allmörg veit-
ingahús í Reykjavík nota gas til
eldunar í stað rafmagns, vengna
þess að það er töluvert ódýrara."
Síðan er spurt: „Er orsakanna
að leita í óhóflegri skattlagningu
orkunnar? Er virkjunarkostnaður
óeðlilega hár? Er yfirbygging
orkufyrirtækjanna, Orkustofnun-
ar, Landsvirkjunar og RARIK, of
mikil? Er þar gætt aðhalds og
hagsýni í rekstri? Er dreif-
ingarkostnaður (innskot: dreifi-
kerfi) orkunnar óeðlilega hátt
hlutfall þess verðs sem almenn-
ingur greiðir?"
Hér sem hvarvetna annars stað-
ar hafa stjórnvöld siðferðilega
upplýsingaskyldu gagnvart al-
menningi, þjóðinni.
Hinsvegar er tillaga um orku-
sparnað, sem gerir ráð fyrir því,
efnislega, að orka til húshitunar
skuli ekki greidd niður nema við-
komandi húsnæði uppfylli skilyrði
byggingarreglugerðar um ein-
angrun. Flutningsmenn eru Guð-
mundur Einarsson og Kristín
Kvaran.
„Norskar rannsóknir benda til,“
segir í greinargerð, „að hagkvæm-
ara sé að fjárfesta í orkusparandi
tækjum og aðferðum en í nýjum
auðlindum. Rannsóknarmenn
töldu að draga mætti orkunotkun
saman um 20%. Sams konar rann-
sóknir í öðrum löndum hafa jafn-
vel gefið vísbendingu um mögu-
leika á enn meiri hlutfallslegum
sparnaði."
Tillögumenn gera því skóna að
„eigendum húsa, sem ekki upfylla
þau skiiyrði (þ.e. um einangrun),
skuli gefinn kostur á hagkvæmu
lánsfé til að kosta einangrun húsa
sinna ...“ Það sé fjárfesting sem
skili sér fljótlega í orkusparnaði.
Stjórnarandstaðan hefur ekki
lagt margt né mikið bitastætt til
mála á þingi.
Þessar tvær tillögur, sem ekki
láta mikið yfir sér fljótt á litið,
eru þó meir en skoðunar verðar.
Ber er hver
kaupstaður,
sem ekki á
sér sveit
að baki
Þeir einstaklingar eru til — sem
betur fer fáir — sem hafa það
þröngan sjóndeildarhring í þjóð-
málum, að heimurinn utan
Hringbrautar er þeim framandi
veröld.
Þessir menn halda að þjóðar-
auðurinn verði til við skrifborð í
Reykjavík, ef marka má spjótalög
þeirra til sjávarútvegs og land-
búnaðar.
Þeir hafa ekki þá sýn inn í þjóð-
arveruleikann sem Albert Guð-
mundsson lýsti svo í þingræðu.
Þegar við horfum til sjávar, sagði
hann efnislega, þá sjáum við fyrir-
tæki í veiðum og vinnslu, skuldum
vafin og við dyr stöðvunar, sem
sum hver rísa ekki undir óhófleg-
um fjármagnskostnaði, hve vel
sem gengur. Þegar við horfum til
landsins, þess aðbúnaðar í hús-
næði og öðrum lífskjörum, sem
þjóðin býr við, þá sjáum við hins-
vegar þann auð, sem sjávarútveg-
urinn hefur fært þjóðinni.
Þessir menn gera sér ekki grein
fyrir því að landbúnaðurinn er
ekki aðeins þau fjögur til fimm
þúsund býli, sem búið er á í land-
inu, heldur helftin í atvinnu og af-
komu fólks í flestum kauptúnum
og kaupstöðum landsins.
Kaupstaðir eins og Húsavík,
Akureyri og Sauðárkrókur, svo
þrjú norðlenzk þéttbýlisdæmi séu
nefnd, standa jöfnum fótum, at-
vinnu- og afkomulega, í þjónustu-
og úrvinnsluiðnaði tengdum land-
búnaði og sjávarútvegi. Hlutur
Reykjavíkur, þ.e. iðnaðar og verzl-
unar, tengist einnig að raundrjúg-
um hluta sveitum landsins.
Staðir eins og Blönduós nyrðra,
Egilsstaðir eystra, Selfoss og
Hveragerði syðra og Búðardalur
vestra, byggja tilveru sína nær
einvörðungu á aðliggjandi sveit-
um. Raunar byggja ýmsar iðn-
greinar, s.s. ullar- og skinnaiðnað-
ur, alfarið á hráefni frá landbún-
aði.
Það er auðvelt að taka sér í
munn „farsa" eins og þann að við
eigum að flytja inn allar búvörur
til landsins, vegna þess að þær eru
á stundum ódýrari. Slík fullyrðing
er í raun aðför að þéttbýli engu
síður en strjálbýli í landinu. Ög
spyrja má: hvaðan áttum við að
flytja inn búvörur 1939—1944,
þegar heimsstyrjöldin síðari
teppti allar samgöngur? Hvern
veg hefði þjóðin þá verið stödd án
landbúnaðar? Á þá, á sömu for-
sendu, að flytja inn annað vinnu-
afl en bændur frá fátæktarsvæð-
um heims, vegna þess að það er
„ódýrara„ en íslenzkt?
Þegar nú kreppir að í sjávarút-
vegi, vegna breyttra aðstæðna í
lifríki sjávar, kemur betur og bet-
ur í ljós, sem fjölmargir sáu að
vísu fyrir, að þeir kaupstaðir sem
byggja einvörðungu á sjávarútvegi
standa ver að vígi en hinir, sem
búa að blómlegum sveitum. íbúa-
þróun á Sauðárkróki, sem býr að
sveit, og í Siglufirði, sem enga hef-
ur, er talandi dæmi um þessa stað-
reynd.
,3etur má ef
duga skal“
Þrátt fyrir framansagt skal fús-
lega viðurkennt að margt má bet-
ur fara, bæði í sjávarútvegi og
landbúnaði. í báðum þessum at-
vinnugreinum, og raunar fleirum,
búum við við offjárfestingu. I báð-
um þessum atvinnugreinum, eink-
um sjávarútvegi, gætum við náð
sama „veiðiárangri" með minni
tilkostnaði, sem þyddi meiri hagn-
að.
í hugskoti of margra er hagnað-
ur eða gróði af hinu „illa“, vegna
hugarfarsmengunar frá sósíal-
isma. Þeim, sem svo hugsa, gleym-
ist sú staðreynd, að lífskjör þjóð-
arinnar ráðast af þjóðartekjum
umfram tilkostnað við tekjuöflun-
ina, sem sagt af gróða. Allir þætt-
ir lífskjara, einnig þeir sem kall-
aðir eru „félagslegir", sækja
kostnaðarþátt sinn, það sem gerir
þá að veruleika, í gróða.
Vinstri menn tala (og tala mik-
ið) um „vinsæl mál“. Það er at-
vinnulífið, framkvæmdaðilar og
vinnandi fólll, sem gera þessi
„vinsælu mál“ smám saman að
veruleika með þeim „gróða“, sem
til verður í þjóðarbúskapnum.
Þjóðartekjur á mann eru afger-
andi minni í ríkjum sósíalisma en
í borgaralegum þjóðfélögum. Þar
af leiðir að lífskjör eru þar lakari
og samtök launafólks „fjötruð á
höndum og fótum", ekki tíma-
bundið, heldur viðvarandi.
Við verðum að þróa sjávarútveg
og landbúnað þann veg, að þessar
undirstöðugreinar skili sem mest-
um árangri með sem minnstum
tilkostnaði, án þess að fara yfir
eðlileg nýtingarmörk, sem rann-
sóknir í þágu atvinnuveganna eiga
að stuðla að að gera kleift.
„En betur má ef duga skal“ til
að mæta atvinnuþörf vaxandi
þjóðar og rísa undir sambæri-
legum framtíðarlífskjörum hér á
landi og velmegunarþjóðir búa
við.
Hvers Itonar iðnaður, stór og
smár, þarf að fá vaxtar- og þróun-
arskilyrði í íslenzkum þjóðarbú-
skap. Iðnaðurinn geymir þann
vaxtarbrodd, sem vonir okkar um
batnandi lífskjör byggjast á. Það á
að vera hægt að viðurkenna án
þess að ganga á hönd hleypidóma í
garð hefðbundinna atvinnuvega
þjóðarinnar.
Að síðustu skal á það minnt, að
við flytjum ekki út ónýtta orku
fallvatna okkar né breytum henni
í stórum stíl í gjaldeyri og batn-
andi lífskjör, án þess að flytja
hana út í formi stóriðjufram-
leiðslu.
Það lifir enginn deginum lengur
á innantómri „hjörleifsku".