Morgunblaðið - 13.11.1983, Blaðsíða 40

De Lorean-bílafyrirtcekið.
Fyrir um það bil ári síðan komst bandarísk-
ur kaupsf/slumaður á forsíður fréttablaða þeg-
ar hann var ákœrður fgrir smygl á miklu
magni af kókaíni og að hafa haft uppi áform
um að koma þvi í sölu. Maðurinn, John De
Lorean, var umsvifalaust hnepptur í gæslu-
varðhald og fjármálaheimurinn, beggja vegna
Atlantshafsins, stóð á öndinni af undrun.
Menn áttu erfitt með að trúa að jafn snjall
maður og John De Lorean teldi sér sæma að
grípa til þess ráðs, að hagnast af fíkniefna-
sölu, jafnvel þó það yrði til að bjarga fyrirtæki
hans og hugarfóstri, De Lorean Motor Co., frá
yfirvofandi gjaldþroti.
John Zachary De Lorean fædd-
ist á kreppuárunum (árið 1925) í
bílaborginni Detroit í Bandaríkj-
unum og ólst þar upp, elstur fjög-
urra bræðra. Foreldrarnir voru
báðir innflytjendur frá Evrópu,
faðirinn, Zachary, var ættaður frá
Elsass-Lothringen-héraði, þar
sem menn eru af blönduðum
frönskum og þýskum stofni og
flestir kaþólskrar trúar, og móðir-
in var austurrísk. De Lorean eldri,
sem vann hjá Ford-bílaverksmiðj-
unum, var drykkfefldur, þau hjón
slitu samvistir nokkrum sinnum á
meðan á uppvexti drengjanna
stóð, þau skildu svo alveg síðar.
John De Lorean, sem dáði móð-
ur sína mjög, hóf ungur að vinna á
kvöldin og um helgar með námi,
til að leggja sitt af mörkum til
heimilisins. Hann vamr t.d. í kjör-
búðum sem drengur og á unglings-
árunum spilaði hann á saxófón í
næturklúbbum.
Hann sagði einhverntíma frá
því í viðtali, eftir að hann var orð-
inn stórauðugur maður, að hann
þekkti það af eigin raun að taka til
hendi við vinnu, ekkert jafnaðist á
við það, að vita að maður hefði
innt starf vel af hendi, það hefði
verið sú tiifinning sem hefði hvatt
sig til dáða, ekki vonin um gróða.
John De Lorean hóf nám við
Lawrence-tækniskólann í Detroit,
fékk þar námsstyrk en þurfti að
gera hlé á náminu á meðan hann
gegndi herþjónustu á stríðsárun-
um. Að því loknu tók hann upp
þráðinn aftur og útskrifaðist sem
verkfræðingur. Hann hóf störf hjá
Chrysler-bílafyrirtækinu og hélt
samtímis áfram námi í kvöld-
deildum háskóla til að öðlast
master-gráðu í verkfræðinni. Þeg-
ar því markmiði var náð skipti
hann um starf og hóf, 27 ára gam-
all, að vinna hjá Packard Motor
Car Co. og var fljótt gerður yfir-
maður rannsóknar- og þróunar-
deildar. Jafnhliða því starfi hóf
hann nám í fyrirtækjastjórnun í
kvölddeildum University of Michi-
gan og náði þar annarri master-
gráðu. Þegar hér var komið sögu
var hann gerður forstjóri hinnar
nýju verkfræðideildar Pontiac hjá
General Motors.
Hjá GM var honum fengið það
verkefni að hressa upp á útlit
Pontiac-bílsins, gera hann ný-
John De Lorean
og DMC-12-bíllinn
DMC-12 bíllinn.
Christina De Lorean á meðan að allt lék í lyndi. Myndin tekin í
hávaxinn maður, grennti sig um
30 kg, hann fékk sér andlitslyft-
ingu, lagði til hliðar hefðbundin
hneppt jakkaföt, klæddist frjáls-
lega og stundum eins og táningur,
hann lét hár sitt vaxa og litaði
það, og skildi við konu sína eftir 15
ára hjónaband.
Hann sást eftir það í fylgd ým-
issa glæsikvenna og kvikmynda-
stjarna, var tíður gestur á
skemmtistöðum og í samkvæmum,
og komst því oft í slúðurdálka
dagblaðanna og á fréttamyndir
frá ýmsum mannamótum. Meðal
vinkvenna hans frá þessum
glaumgosatíma má nefna t.d. Ur-
sulu Andress, Nancy Sinatra og
Candice Bergen.
Hann gekk síðan að eiga tvítuga
stúlku en var þá sjálfur kominn á
fimmtugsaldur, það hjónaband
entist aðeins árið. Þau hjón höfðu
rétt tekið sér kjörson, Zachary (nú
13 ára gamall), þegar hjónabandið
brast. Við skilnaðinn fékk De
Lorean umráðarétt yfir drengn-
um.
Árið 1972 kynntist De Lorean
fyrirsætunni Christina Ferrare,
rúmlega tvítugri stúlku af ítölsk-
um ættum. Myndir af henni höfðu
prýtt forsíður allra helstu tísku-
blaða Bandaríkjanna, hún var eft-
irsótt fyrirsæta og fékk há laun
fyrir starf sitt.
borðstofu þeirra hjóna í New York
tískulegri og þar með eftirsóknar-
verðari. Það verkefni tókst svo vel,
að hann var gerður yfirverkfræð-
ingur fyrirtækisins árið 1961.
Árið 1967 kom hann með á
markaðinn meðalstóran bfl með
kraftmikilli vél, og var reiknað
með að fyrsta árið myndu seljast 5
þúsund bílar. Bílasalan varð þó
snöggtum meiri, alls seldust 312
þúsund bílar þetta fyrsta ár.
Salan á Pontiac-bílum marg-
faldaðist undir stjórn De Lorean
og fyrir vikið var hann gerður að
forstjóra yfir Chevrolet-deildinni,
þar sem sama sagan endurtók sig.
De Lorean var settur yfir allar
deiidir sem fóru með innanlands-
sölu bæði á fólks- og vörubílum
árið 1972, og var þar með orðinn
einn af aðalforstjórum hins risa-
stóra fyrirtækis General Motors,
árslaun hans námu 650.000 dollur-
um. GM framleiðir Pontiac-,
Chevrolet-, Cadillac-, Buick- og
Oldsmobile-bíla.
Breytingar í
einkalífinu
Eftir að John De Lorean tókst
svo vel að gera Pontiac-bílinn ný-
tískulegri útlits og meira aðlað-
andi, hófst hann handa við að
breyta eigin útliti og ímynd.
Fyrst má telja að hann, sem er