Morgunblaðið - 26.02.1988, Side 17

Morgunblaðið - 26.02.1988, Side 17
-h 17 heldur þeirri einföldu staðreynd að heildarneysla mundi aukast með tilkomu bjórs. Eins og geð- læknirinn veit voru í nefndinni menn með ýmis konar skoðanir á áfengu öli eins og gerist hjá öðrum landsmönnum. Hefði geðlæknin- um verið nær að gera þessum at- riðum skil í grein sinni, ekki síst vegna þess hversu trúverðugar hann telur skoðanir sínar og fram- setningu alla. Heilbrigð skynsemi Ein aðalástæðan fyrir því að ég ritaði margnefnda grein var fyrst og fremst sú, að ég hefði stórar áhyggjur af þróun áfengismála hér á landi. Neysla áfengis eykst statt og stöðugt og sú óáran, sem henni fylgir. Allir vita að kostnaður heil- brigðiskerfísins af áfengisdrykkju er miklu meiri en sá fjárhagslegi ávinningur, sem hið opinbera hef- ur. Sannast sagna hefí ég meiri áhyggjur af ástandi áfengismála en margra þeirra dægurmála sem þjóðin og þjóðþingið eru að drukkna í, einfaldlega vegna þess að takist ekki að halda heilsu og sæmilegri skynsemi, er annað hjóm eitt. Mjög virðist fara fyrir bijóstið á geðlækninum að við Hrafn skyldum leyfa okkur að hafa skoð- un á þessu máli vegna þess að við störfum í heilbrigðisráðuneytinu. Ég tel hins vegar miklu alvarlegra mál, að geðlæknir, sem starfað hefur innan heilbrigðiskerfísins, m.a. að hjálp við áfengissjúka, skuli gera lítið úr þeirri hættu sem fylgir bjómeyslu. Mér vitanlega notkunar róandi lyfja og svefnlyfja, minna þunglyndis og færri ofskynj- ana. Einnig minnkaði kvíði, eða óróleiki, sem svo oft virðist vera kjaminn í heildareinkennum geð- rænna sjúkdóma. Fjölmargir geð- læknar og sálfræðingar erlendis, sem jafnframt eru kennarar í Inn- hverfri íhugun, beita tækninni í meðferð sjúklinga sinna, þó að inn- hverf íhugun sé fyrst og fremst tækni fyrir hvem.þann sem bæta vill árangur sinn og heilsu. Innhverf íhugun er einföld og örugg sjálfsþroskaaðferð sem nýtur þess að vera rannsökuð meira en nokkur önnur hliðstæð aðferð. Eng- in dæmi eru um neikvæð áhrif tækninnar, hvorki hér á landi né annars staðar, enda hefur djúp hvfld og slökun hingað til reynst heilla- vænleg fyrir andlega og líkamlega heilsu. Rannsókn dr. David Orme-John- son, sem getið var í upphafi, er fyrsta langtímarannsóknin sem sýnir alhliða aukið heilbrigði þeirra sem iðka Innhverfa íhugun, þótt aðrar rannspknir hafí ávallt bent í sömu átt. A grundvelli hennar er hægt að gera markvissar áætlanir um aukið heilbrigði í samfélaginu sem kosta lítið en geta sparað mikla §ármuni. Kennarar íslenska íhugunarfé- lagsins hafa víða kynnt Innhverfa íhugun að undanfömu og hafa orð- ið varir við meiri skilning á mikil- vægi og möguleikum tækninnar en oft áður. Um hélgina verða haldin tvö námskeið, annað á Akureyri og hitt í Reykjavík. Tilvlsanir X. Ormc-John8on DW. „Medical care utiliza- tion and the Transeendental Meditation Program”. PBychosomatic Medicine 49. bls. 493-507, 1981. 2. Wallace, R.K., H. Benson og A. Wilson. „A Wakeful Hypometabolic Physiologic State.“ American Joumal of Physiology, Vol. 221, No. 3, Sept. 1971, bls. 795-799. 3. Allison, J. „Respiratory Changes During TranscendentaJ Meditation.” Lancet, No. 7661, London, April 18, 1970, bls. 833-834. 4. Wallace, R.K., „Physiological Effects of Transcendental Meditation" Science, Vol. 167, 27 Mars, 1970. bls. 1751-1754. 5. Wallace, T.K., H. Benson. „The Physiology of Meditation“. Scientific American, Vol. 226, No. 2, Feb. 1972, bls. 84-90. 6. Glueck, B.C., og C.S. Stroebel. „The Use of Transcendental Meditation in a Psychiatric Hospital, „Kynnt á „Annual Meeting of the American Psychiatric Assoc- ation“, Detroit, Michigan, Mai 1974. MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 26. FEBRÚAR 1988 er hann eini læknirinn, sem starf- að hefur náið að þessum málum, sem heldur slíku fram. Allt tal um steintröll, sem ég tel geðlækninn sérstaklega beina að þeim félögum sínum í læknastétt, sem mest hafa lagt af mörkum til þess að reisa við fallna menn, er geðlækninum til skammar. Að halda því fram að það sé móðgun við heilbrigða skynsemi að leyfa ekki sölu á bjór á ís- landi, er með meiriháttar öfug- mælum. Samfélagið er nú einu sinni þannig byggt upp, að þar verður í ýmsum tilvikum að kveða á um boð eða bönn, t.d. um þætti er lúta að ýmis konar hegðan, sem maðurinn ætti þó að bera skyn- semi til þess að sýna. Það er löngu viðurkennt að hægt sé með lögum að^ skerða sjálfsákvörðunarrétt einstaklinganna, séu miklir hags- munir í húfí. Hér má nefna mörg dæmi, t.d. lög um takmarkanir á tóbaksreykingum og lög um vam- ir gegn ýmis konar sjúkdómum. Að nota orðið „heiibrigð skyn- . semi“ sem einhver töfraorð hér er ekkert annað en klór rökþrota manns. Bann eða ekki bann Mjög eru skiptar skoðanir um, hvort banna eigi sölu áfengis eða ekki. Ég tel bannstefnu ekki þjóna neinum tilgangi miðað við núver- andi aðstæður. Þar með er ekki sagt, að ég ætli mér að gera lítið úr bannárunum á öndverðri öld- inni. í fyrsta lagi má ekki gleym- ast, að stór meirihluti þjóðarinnar kaus bann. í öðru lagi má með veigamiklum rökum halda því fram, að til bannsins megi rekja þá grósku, sem hófst í íslensku atvinnulífí, grósku sem við búum við í dag og gerir okkur m.a. kleift að öðlast menntun í geð- lækningum sem öðru og njóta þeirrar heilbrigðisþjónustu, sem m.a. ríkisvaldið og SÁÁ veita þeim sem þurfa aðstoðar við. Okkur væri meiri sómi að því að sýna þessum forverum okkar, sem strit- uðu í svita síns andlits, allsgáðir, um borð í togurum og bátum og við önnur framleiðslustörf til sjáv- ar og sveita, tilhlýðilega virðingu. Þeir verðskulda ekki köpuiyrði eins og banndýrkendur og stein- tröll, eins og geðlæknirinn virðist halda. Að klóra í bakkann . Það er góður siður að standa á sínu svo iengi sem stætt er. Hins vegar verða menn að viðurkenna staðreyndir og beygja sig fyrir þeim. Það er líka góður siður að virða skoðanir annarra og það án tillits til þess, hvort þeir starfa í heiibrigðisráðuneytinu eða við önnur störf. Mér er sagt að þetta sé ein af undirstöðureglum geð- læknisfræðinnar. Ég tel mig hafa fulla heimild til þess að hafa skoð- anir á áfengum bjór og tel mig jafnvel geta grundað þær betur vegna starfa minna, en ella. Ég tel það miklu frekar skyldu mína vegna starfa minna að vara sérs- taklega við þeim hættum, sem fólgnar eru í sölu á áfengum bjór hér á landi, minnugur þess að eigi veldur sá er varar annan, eins og segir í Hrafnkelssögu Freysgoða. Það eru vond rök og oftast ráð- þrotarök að gera lítið úr skoðunum annarra og hreyta í menn skæt- ingi vegna skoðanaskipta. Slíkum rökum ásamt útúrsnúningum beita aðeins þeir, sem klóra í bakkann. Það er engu líkara en geðlæknir- inn hafí lent í sömu sporum og maðurinn, sem vildi ekki takast á við þann vanda að vaða ána, því betra væri að bíða þess, að hún rynni framhjá. Verði sá hugsunar- háttur almennur, ekki síst á þjóð- þinginu, og það hjá mönnum, sem áður hafa samþykkt þingsályktun um að draga beri úr heiidameyslu áfengis, er viðbúið að áin verði . að ófæru stórfljóti áður en yfír lýkur. Þá er of seint að spyija að leikslokum. Höfundur er lögfræðingur og deildarstjóri i heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytinu. Konica UBIX UÓSRITUNARVÉLAR MÁLARAMEISTARAFÉLAG REYKJAVÍKUR 60 ÁRA Til haminqju með daginn! Starfsfólk Málningar hf. sendir málarameist- urum bestu afmæliskveðjur í tilefni 60 ára afmælis Málarameistarafélags Reykjavíkur. Á þessum tímamótum er vert að minnast þeirrar þróunar sem orðin er á málaraiðninni, frá stofnun Málarameistarafélags Reykjavíkur þann 26. febrúar árið 1928. Málning hf. hefur tekið virkan þátt í eflingu málaraiðnar á íslandi, og viljum við þakka málarameisturum áratuga samstarf. Fyrir hönd starfsfölks Málningar hf. Stefán Guðjohnsen framkvæmdastjóri. 4- Höfundur er kennari ílnnhverfri íhugun ÍReykjavik.

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.