Morgunblaðið - 04.10.1996, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 04.10.1996, Blaðsíða 1
88 SIÐUR B/C tvgumftbiMfe STOFNAÐ 1913 226. TBL. 84. ARG. FOSTUDAGUR 4. OKTOBER1996 PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS • Fórnarkostnaður 20-40 milljónir • Ekkert bendir til að gosið sé í rénun • Gossprungan er nú 8 kílómetrar • Vatnhæð í Grímsvötnum hefur náð hámarki ísinn á Gríms- vötnum lyftist KRÖFTUGT gos var undir Vatnajökli í allan gærdag og ekkert benti til að það væri í rénun. Töluvert ösku- fall hefur orðið til norðurs og suðurs. Gossprungan hefur lengst til norðurs og er nú um 8 kílómetrar og mökkurinn, sem stígur upp af jöklinum, nær í 5-6 kílómetra hæð. Hann er svartur af ösku neðst, en hvítir gufubólstrar stíga hæst. Gosmökkurinn sást langt að í góðu skyggni fyrri hluta dags í gær, m.a. fra Norðurlandi og Austfjörðum. íshellan sem er á Grímsvötnum lyftist æ meir, eftir því sem meira vatn safnast undir hana, en í gær var talið að gosið undir Vatnajökli hefði brætt um einn rúmkílómetra af ís. Svo öflugt er gosið, að á einum sólarhring hefur bráðnað jafn mikið úr jöklinum og stærri Skaftárketillinn bræðir á tveimur til þremur árum. Vatnshæðin í Grímsvötnum náði hámarki eftir há- degi í gær og viðbótarvatn brýtur sér því leið undan jöklinum. í gærkvöldi hafði hlaup ekki hafist, en var óumflýjanlegt. Ákveðið var í gærkvöldi að rjufa vegi og varnargarða á Skeiðarársandi á nokkrum stöðum, til að létta álagi af brúm. Ef áætlanir standast og Vegagerðinni tekst að verja brýr og meginhluta vega og varnargarða má samt búast við að kostnaðurinn verði á bilinu 20-40 milljónir króna. Þá eru ótaldar hugsanlegar skemmdir á rafmagnsstaurum og línum, auk ljósleiðara Pósts og síma. Ef allt fer á versta veg getur tjónið numið allt að Vh milljarði króna. Askan berst í suður í gærkvöldi var vindur að snúast til norðlægrar áttar og var útlit fyrir hvassa norðanátt í nótt. í þeirri átt berst gjóska frá eldstöðinni undir Vatnajökli lengra suður eða suðsuðaustur. í gær barst gjóskan norður og norðaustur, en lítið varð vart við hana í byggð á Norðurlandi. Hún hafði þó áhrif á flugumferð yfír landinu. Sum erlend flugfé- lög vildu ekki koma eins nærri landinu og venjulega, en þar sem flugumferð er mest í 30-37 þúsund feta hæð hafði aska í lofti ekki eins mikil áhrif og ella, enda var lítið um hana fyrir ofan 20 þúsund fetin. Vatnið skilur mengandi efni frá öskunni í gær var magn flúors í öskunni mælt og reyndist sá flúor, sem gæti verið mengandi, vera um 130 milligrömm í hverju kílói ösku. Þetta telst fremur lítið og til samanburðar má nefna að tíu sinnum meira var í öskunni sem kom frá Heklugosinu árið 1970. Ástæða þessa er sú, að vatnið í jöklinum dregur til sín gas- efni. Meira væri því af mengunarvaldandi efnum í öskunni ef gosstrókurinn næði heitur upp úr jöklinum. Litlar líkur eru taldar á að það gerist. Vísindamenn segja að hlaup á Skeiðarársandi við þessar aðstæður veiti þeim einstakt tækifæri til rann- sókna á áhrifum gosefna á lífríki sjávar, þar sem mengandi efni berist fram með vatninu. ¦ Eldgosið/2, 4, 6, 38, 39 og 7G. MIKILL kraftur var í gosstöðvunum á Vatnajökli þegar flogið var yfir sprunguna í gærmorgun. Logn var og allgott skyggni og þegar komið var upp að jöklinum bar gosmökkinn við himin. Súla blönduð gufu og ösku steig hátt til lofts en í 3-4 kílómetra hæð breiddi mökkurinn úr sér og myndaði eins konar þak yfir sjálfri gossúlunni. Jökullinn var orðinn nijög dökkur af ösku norður af gosstöðvunum á hádegi í gær. Þegar komið var nær Grímsvötnum Skörp skil íss og ösku sást öskugosið betur og þeyttist svört aska í um 300-500 metra hæð á tima- bili. Einnig virtist sem brot úr ísnum þeyttust hátt á loft í stærstu sprenging- Morgunblaðið/Pátmi Eriendsson unum. Síðan dró úr gosinu um tíma og var þá ekkert að sjá nemagufu- mökk. Eftir skamma stund hófust sprengingar að nýju og fljótlega tók að gjósa með engu minni krafti en áður. Um klukkan 11.20 skaut lítilli eldingu niður í gosmökkinn og skömmu síðar annarri stærri. Skammt sunnan við gosketilinn er annar litlu minni. Fyrir hádegi bullaði jökulvatn þar líkt og syði í katlinum. Einnig hrundi ís stöðugt úr börmunum vegna titrings frá goskatlinum.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.