Morgunblaðið - 03.06.1997, Blaðsíða 33

MORGUNBLAÐIÐ
LISTIR
ÞRIÐJUDAGUR 3. JÚNÍ 1997 33
Yfirpoppað plast
MYNDLIST
M o k ka
PLAST
HELGI SIGURÐSSON
Opid á tímum kaffistofunnar. Til 6.
júní. Aðgangur ókeypis.
FRAM kemur takmörkuð trú á
miðlum fortíðar og nútímans í
myndlist í samræmi við þann við-
varandi áróður, að dagar málverks-
ins og raunar fleiri sjónrænna miðla
séu taidir. „Verkunum er ætlað að
yfirpoppa og afhjúpa óþol gerand-
ans gagnvart gjaldþroti miðilsins.
Framkalla plestnar klisjur sem hver
og ein uppfyllir þó eitt af frumskil-
yrðum myndverksins; að lifa sjálf-
stæðu lífi.“
Um er að ræða teiknara og graf-
ískan hönnuð, sem um árabii hefur
starfað sjálfstætt í umhverfi þar
sem tölvur hafa ráðið ferðinni að
mestu í vinnsluferlinu. Seilist að
sögn úr stafrænu umhverfi sínu til
að kanna þá mótsögn er felst í
sköpun myndverka, nú þegar upp-
Dýrasti
saur sög-
unnar?
Kaupmannahöfn. Morgunblaðið.
BER listasafnið í Randers á Jót-
landi ábyrgð á því að dós með
hægðum ítalsks listamanns er farin
að leka eða er það eðli dósa með
súru innihaldi að tærast á endan-
um? Þessi spurning hefur vaknað
eftir að danski listaverkasafnarinn
John Hunov hefur krafist um 3,3
milljóna íslenskra króna í skaða-
bætur frá safninu, þar sem dós í
hans eigu með saur ítalska lista-
mannsins Piero Manzoni er farin
að leka. Safnið neitar hins vegar
að borga skaðabætur, þar sem dós-
in sé eðilega tærð, en hafi ekki
orðið fyrir hnjaski í þess vörslu.
Forsagan er sú að 1961 setti
ítalski konseptlistamaðurinn Piero
Manzoni saur úr sjálfum sér á dós-
ir og skýrði verkið hreint og beint
„Merda d’artista", eða „Saur lista-
manns". Eina dósanna keypti
Hunov, sem er ötull danskur list-
unnandi. Ilann á eitt stærsta safn
nútímalistaverka í Danmörku og
lánar gjarnan verk sín á sýningat',
þegar eftir því er leitað. Fyrir þrern-
ur árunt lánaði hann saurdósina
sína til Randers-listasafnsins, en á
sýningunni vildi svo illa til að dósin
sprakk og fór að leka nteð þeim
afleiðingum að gríðarlegur fnykur
gaus upp. Dósinni var komið hið
snarasta til listaverkaviðgerðar-
manns, sem bætti dósina, en sagð-
ist ekki geta lofað hversu vel við-
gerðin entist, þar sem dósin hefði
tærst og myndi væntanlega halda
því áfram.
Hunow gerði sér hins vegar við-
gerðina ekki að góðu, heldur krefst
skaðabóta, þar sem dósin hafi orð-
ið fyrir hnjaski við flutning og auk
þess staðið í ljósi, sem hún hafi
ekki þolað. Skaðabótaupphæðina,
3,3 milljónir íslenskra króna, miðar
hann við það verð, sem dósir Manz-
onis hafi farið á á uppboðum. Safn-
ið heldur því hins vegar fram að
tæringunni megi líkja við náttúru-
hamfarir, sem safnið tryggi ekki
gegn. A alnetinu hafa safnverðirnir
fundið upplýsingar um að farið
hafi um fleiri dósir eins og dós
Hunovs að þær hafi farið að leka.
Nú á eftir að sýna sig hvort Hunov
er svo viss í sinni sök að hann stefni
safninu til að fá skaðabætur, en
þá verður saur Manzonis líklega
sá dýrasti sem um getur í mann-
kynssögunni.
lausn allra forsendna vofir yfir.
Telur hæpið að myndlistin geti
sinnt hlutverki sem boðberi nýrra
strauma á tímum er mögulegt er
að flytja þrívíðan veruleikann yfir
upplýsinganetið og ofgnótt mynd-
efnis á öllum sviðum heijar á og
situr um skilningai'vitin. Alítur að
fislétt fjöllistamótöld komi til með
að leysa myndlistina af hólmi og
menn fái í staðinn guðdómlega
hólógrafíska (heilmyndaða) krist-
alskjái þar sem gagnvirkir margm-
iðlunardraumar nudda taugaend-
ana frá morgni til kvölds. Stafræn
ígildi efnisins vegi stöðugt þyngra
í allri sköpun meðan mólikúlin
(efniseindirnar) sitja heima.
Hér er þannig komin ofurtrú á
tölvuna og margmiðlunina í list
framtíðar, en ekki má um leið
gleyma að aðrir hafa þveröfuga
skoðun á hlutunum og álíta að
dagar skynræns og tilfinninga-
þrungins ferlis séu runnir upp. Ein-
mitt í ljósi þess að tölvan hefur
hvorugt til að bera og rökvísi henn-
ar og kuldi megi ekki bera sigurorð
af þessum eiginleikum mannsins,
sem hafa verið á undanhaldi á síð-
ustu árum svo sem heimurinn er
til vitnis um. Listin stöðugt hrárri
og kuldalegri, bijóst- og hyggjuvit
úr leik í framúrstefnu og listaskól-
um, hin flínka hönd bannvara sem
kaunum hlaðið hold.
En rétt er að plastið spegli tíðar-
. andann, og þannig séð ekki dauður
hlutur, þótt efnið sé hins vegar
steindautt, gefi ekki af sér neina
nyt og andar ei heldur. Sama má
segja um tölvuna, hún speglar tím-
ann en getur ekki af sér afkvæmi,
lifir ekki tilhugalífi, er ekki gædd
neinum fijóhirslum og líffæri henn-
ar dauður efnisheimur. Ást og af-
brýði ekki til í boðkerfum hennar.
Kemur því aldrei í stað lifandi efnis-
heimsins, getur hins vegar gelt
hann og átt þátt í að eyða öllu lífi.
Myndverkin á veggjunum eru
svo í samræmi við skoðanjr og
stefnumörk gerandans, yfirpoppað,
glansandi og stásslegt hnoð, þótt
fram komi dijúg tilfinning fyrir
formi, einkum í verkinu „strokleð-
ur“ (8).
Bragi Ásgeirsson
EITT Af verkum Helga Sig-
urðssonar á Mokka.
a n a ð a r i n s
í verslunum um allt land
Gómsætt ojí
gimilegt pasta
Pastaréttirertyrsta íslenska matreiðslubókin með
uppskriftum að Ijúffengum pastaréttum sem allir
em sérstaklega sniðnir að smekk íslendinga.
Ritstjórar bókarinnar em Bjöig Sigurðardóttir og
Hörður Héðinsson en þau em ritstjórar hjá
matreiðsluklúbbnum Nýjum eftirlætisréttum.
• Nýstáriegir og sígildir pastaréttir
• AHt hráefnið sem notað er í uppskriftimar
er auðfengið í næstu verslun
• Einfaldar og þægilegar leiðbeiningar
• Stórar og fallegar litmyndir af öllum réttunum
Á ótrúlega góöu verði!
Tilboðsverð:
BÓKSEMAIUR
Ful/t verð: 1.680 kr.
Þú sparar: 690 kr.
Tryggðu þér eintak í júní. Frá 1. júlí kostar bókin 1.680 kr.
VAKÁHELGAFELL