Morgunblaðið - 15.06.1997, Page 11

MORGUNBLAÐIÐ
SUNNUDAGUR 15. JÚNÍ 1997 11
því
Á réttum
tíma við flug-
vélakaup
Nauðsynlegt er að bæta aðstöðu
í flugstöð Leifs Eiríkssonar í Kefla-
vík og segir Sigurður nýlega fjölgun
innritunarborða mikla bót. Þá er í
ráði að bæta við einu töskufæri-
bandi sem flýtir afhendingu farang-
urs að loknu flugi og framtíðaráætl-
anir yfirvalda gera ráð fyrir stækk-
un flugstöðvarinnar til að hægt
verði að afgreiða fleiri vélar í einu.
Vona Flugleiðamenn að þessar end-
urbætur haldist í hendur við vöxtinn
í fluginu á næstu árum til að flug-
völlurinn geti þjónað fyrirtækinu
sem aðaltengivöllur þar sem öll af-
greiðsla farþega og flugvéla gengur
hratt fyrir sig. Og forstjórinn segir
að nú sé mál hjá Flugleiðum að
taka djarfar ákvarðanir:
„Við getum ekki slakað
endumýjunin á síðasta
áratug tryggði framtíð
fyrirtækisins og nú verð-
ur að halda uppbygging-
unni áfram. Eiginfjár-
hlutfallið hefur aukist úr
10-12% í um 35% og
reksturinn er hagstæður, mikil eft-
irspurn, góð sætanýting, eldsneytis-
verð á niðurleið, vextir eru lágir og
fyrirtækið er samkeppnisfært í
launakostnaði. Fargjöld munu
áfram lækka en frá árinu 1990
hefur meðalgjaldið lækkað um 18%
og hjá okkur er mikill meirihluti
farþega að ferðast á ódýrustu gjöld-
unum.
Í þeirri tíu ára áætlun sem við
vinnum eftir gerum við ráð fyrir
9% árlegum vexti. Við stefnum að
því að kaupa allt að því 12 nýjar
757 þotur auk 737 þotu sem aðal-
lega verður notuð í fraktflug. Við
byggjum 9% aukningu á tölum frá
fyrri árum, árið 1994 varð 17%
aukning, 1995 fjölgaði farþegum
um 8%, í fyrra um 15% og í ár
gerum við ráð fyrir 13% aukningu
og að farþegafjöldinn verði alls 1,1
milljón. Eg tel því þessa áætlun
raunhæfa en við höfum náð meiri
vexti en flugfélög í Evrópu."
Er fyrirhuguð frekari samvinna
við erlend flugfélög?
„Við eigum samstarf við SAS
vegna flugsins milli Keflavíkur og
Norðurlandanna og milli Kaup-
mannahafnar og Hamborgar og eru
þessi flug rekin í nafni beggja félag-
anna. Við teljum hagstæðara að
standa utan bandalaga vegna sér-
leiguþotunum þannig að stærð flug-
flotans getur ráðist mikið af því
hver þörfin verður á næstu árum.
Þá verður leigð ein 737-300 QC vél
sem einkum á að sinna fraktflugi
um nætur en fljúga með farþega á
daginn og um helgar. Flugleiðir
hafa á þessu ári flutt út að meðal-
tali 26 tonn af frakt á dag og eru
þessir flutningar sívaxandi. Aðal-
lega er þetta fiskur og nú hefur
fyrirtækið sótt um lóð í Keflavík
undir fraktbyggingu þar sem verður
meðal annars kæliaðstaða.
Gerður hefur verið rammasamn-
ingur við Boeing en í haust verður
skrifað undir fyrstu kaupsamning-
ana. Alls er hér um að ræða 14 til
15 milljarða króna fjárfestingu, þ.e.
á fyrstu íjórum þotunum, og er
Sigurður spurður um
fjármögnun hennar:
„Við leituðum til er-
lendra banka og fjár-
málastofnana og fengum
—15 tilboð í þessa fjár-
mögnun. Jafnframt höf-
um við átt í miklum viðræðum við
Boeing verksmiðjurnar um verð og
annað sem skiptir máli varðandi
þessi kaup. Tveir bankar urðu síðan
fyrir valinu og verður gengið frá
endanlegum samningum við þá á
næstunni. Þeir útvega Flugleiðum
100 milljóna dala lán eða kringum
6,9 milljarða króna sem er kaup-
verð tveggja fyrstu vélanna. Lánin
eru til 12 ára og bera mjög hag-
kvæm vaxtakjör. Þá er gert ráð
fyrir að 30% af láninu séu greidd
í einu lagi í lok lánstímans.“
Bankarnir hafa tiltrú á
áætlunum Flugleiða
„Við teljum okkur hafa náð mjög
hagstæðum samningum bæði um
þessa fjármögnun og kaupverðið.
Flugleiðir hafa lánstraust, rétt eins
og var þegar fyrri kaupin á nýju
þotunum stóðu yfir, en íjárhags-
staðan nú er mun sterkari en hún
var í lok áttunda áratugarins. Bank-
arnir telja valið á flugvélategund-
inni rétt og hafa trú á þeim rekstr-
aráætlunum sem við höfum lagt
fram. Við njótum þess líka að vera
á réttum tíma. Það eru ekki mörg
flugfélög að leita eftir fjármagni
vegna flugvélakaupa um þessar
mundir, fjármagnið er miklu fremur
að leita eftir góðum flugfélögum."
Mögulegir nýir áætlunarstaðir
MINNEAPOUS
. Chicago {
Dctroit,' cieveland
Charlotte -Msburgh
\ • # « •Newark
Noríolk Philadelphia
St.Pétursborg
HELSINKI • *
Bergenxc°utab°r9
, Billund* ' ,,
Edenburg . mBerlin
Manchester— „ , Prag
East Midlands Br.U5Se'.
Strassburg * Munchen
Búið er að ákveða áætlunarflug til Helsinki í Finnlandi
og Minneapolis í Bandaríkjunum, sumarið 1998.
Verið er að kanna möguleika á öðrum stöðum.
0
stöðu markaðar okkar og viljum
stækka sjálfir. Við óttumst ekki að
erlend stór félög reyni að keppa svo
mjög við okkur hér þótt frjálsræðið
hafí sífellt aukist. Hingað sækja
hins vegar alltaf erlend félög tíma-
bundið en þau hafa hingað til ekki
ógnað starfsemi Flugleiða að neinu
marki og við erum tilbúnir að mæta
slíkri samkeppni."
Úr 8 þotum í 15
Flugfloti Flugleiða er í dag átta
þotur, fjórar B-737-400 og fjórar
757-200. Fyrirtækið leigir fimm
þotur af þessum átta en á þijár.
Nú hafa verið afráðin kaup á ijórum
757 þotum, tveimur af gerðinni 200
og tveimur 300. Taka á fyrstu tvær
vélarnar í notkun vorið 1998 og
1999 og síðari tvær vélarnar, sem
báðar verða af nýju 300 gerðinni,
árin 2001 og 2002. Síðan er gert
ráð fyrir kauprétti á átta þotum til
viðbótar til ársins 2006 en í ramma-
samningi við Boeing er gert ráð
fyrir ákveðnum sveigjanleika við
tímasetningar og fyrirtækið hefur
einnig sveigjanleika varðandi skil á
Verður stefnan sú að eiga þotur
fremur en leigja?
„Við stefnum að því að eiga eitt-
hvað af þotunum að minnsta kosti
fyrstu fimm til sex árin. Þá verður
metið hvort hugsanlega verður hag-
stætt að selja þær og leigja síðan
tilbaka inn í reksturinn eins og við
gerðum fyrir nokkrum árum með
þoturnar fímm sem við höfum nú
á leigu. Fyrirtækið hagnaðist veru-
lega á þeim ráðstöfunum og þetta
atriði verður skoðað í ljósi aðstæðna
hveiju sinni. Til greina kemur að
hluti af flugvélunum verði fjár-
magnaður með leigusamningum.
Flugleiðir byggja á þeim grunni
sem hefur verið lagður síðasta ára-
tuginn og stefna að því á næstu tíu
árum að veita áfram góða þjónustu
í flugi og annarri ferðaþjónustu.
Við gerum ráð fyrir 9% árlegum
vexti og fyrirtækið leggur áherslu
á vöxt og arðsemi. Flugleiðir eru
ekki stórt fyrirtæki á heimsmæli-
kvarða en með þeirri stækkun og
því aukna umfangi sem fyrirsjáan-
legt er verður það með 15 þotur í
rekstri um miðjan næsta áratug.“
Pétur J. Eiríksson framkvæmdastjóri markaðssviðs
Keflavíkurflugvöllur
er homsteinnínn
FLUGLEIÐIR hafa á fáum
árum byggt upp viðamik-
ið leiðanet kringum
skiptistöðina á Keflavík-
urflugvelli sem tengir saman
áfangastaði austan hafs og vestan.
Félagið færir enn út kvíarnar
næsta sumar með því að hefja flug
til Minneapolis í Bandaríkjunum
og Helsinki í Finnlandi um leið og
tíðni eykst á suma aðra áfanga-
staði.
Um 45% af tekjum Flugleiða
koma nú af flugi yfír Norður-Atl-
antshafíð, en þetta hefur jafnframt
þýtt stórbættar flugsamgöngur
Islendinga við umheiminn. Án
skiptistöðvarinnar í Keflavík og
Norður-Atlantshafsflugsins yrði
einungis_ hægt að fljúga tvisvar í
viku frá íslandi til Oslóar og Stokk-
hólms í sömu ferðinni, en næsta
vetur verður flogið daglega á hvorn
staðinn eða 14 sinnum í viku. Þetta
hefur jafnframt jafnað árstíða-
sveifluna í rekstri félagsins og það
flýgur nú nánast jafnt allt árið. í
janúar eru um 80% farþeganna frá
Stokkhólmi á leið til Bandaríkj-
anna, en í júlí snýst hlutfallið við
pg 80% farþeganna eru á leið til
íslands.
„Ákvarðanir okkar um nýja
áfangastaði byggjast á stefnu sem
við mörkuðum upp úr árinu 1990
þegar kerfisbundið var hafist
handa við að breyta leiðakerfínu,
fjölga áfangastöðum og þróa
Keflavík sem skiptistöð fyrir Norð-
ur-Atlantshafið,“ segir Pétur J.
Eiríksson, framkvæmdastjóri
markaðssviðs Flugleiða þegar
hann er beðinn að lýsa uppbygg-
ingu leiðanetsins. „Áður hafði
leiðakerfið verið tiltölulega einfalt
og einkum byggst á því að fljúga
milli Lúxemborgar og Bandaríkj-
anna ásamt því að þjóna Islands-
markaðnum með flugi til Skandin-
avíu, Bretlands og Þýskalands.
Eftir mikinn niðurskurð í Atlants-
hafsflugi árið 1989 bættum við
Baltimore við leiðakerfið árið 1990
og byijuðum síðan að fikra okkur
áfram. Við lýstum því þá yfir að
við stefndum að því að fljúga dag-
lega á alla okkar áfangastaði sem
flogið væri til allt árið og tvisvar
á dag til Kaupmannahafnar. Sum-
arið 1998 verðum við búnir að ná
þessum áfanga með daglegu flugi
til Glasgow, London, Osló, Stokk-
hólms, Frankfurt, Amsterdam,
New York, Boston, Baltimore og
allt að fjórum ferðum á dag til
Kaupmannahafnar. Þá verður
leiðakerfið orðið mjög stórt og tíðn-
in og þjónustan afar góð fyrir ís-
lenska markaðinn."
Ekki einn markaður
heldur 120
„Leiðakerfíð gerir það að verkum
að við erum ekki einungis að þjóna
á einstökum leiðum, heldur erum
við í raun að selja og þjóna á 120
mörkuðum sumarið 1997. Með því
að tengja jafnmarga staði vestan
hafs við svo marga staði austan
hafs verða markaðirnir margfalt
fleiri. Næsta sumar þegar Helsinki
bætist við Evrópumegin og Minnea-
polis í Bandaríkjunum, fjölgar
mörkuðunum um 27, þannig að við
seljum þá 147 leiðir. Þetta gerir
það að verkum fyrir félagið að nýt-
ing batnar mjög mikið og framboð-
ið eykst mjög mikið fyrir farþeg-
ana, sérstaklega á íslandsmarkaðn-
um. Allt þetta byggist á leiðakerf-
inu. Til að geta selt flugið og orðið
trúverðugir á markaðnum höfum
við einnig þurft að leggja mikla
vinnu í innviðina, bæði þjónustu,
gæði og rekstraröryggi. Núna telj-
um við okkur vera komna bæði
með gott leiðakerfí, mikil gæði og
rekstraröryggi og getum fært út
kvíamar með miklu sjálfstrausti."
En hvers vegna skyldi Helsinki
hafa orðið fyrir valinu sem nýr
áfangastaður Flugleiða í Evrópu
og Minneapolis í Bandaríkjunum?
„Ástæðan fyrir því að við veljum
Helsinki sem viðbót við okkar
leiðakerfi er sú að Finnland er
stærsti markaður okkar sem við
þjónum ekki beint. Það eru tals-
verðir flutningar á milli íslands og
Finnlands sem fara í gegnum
Kaupmannahöfn og Stokkhólm.
Einnig era miklir möguleikar í
Norður-Atlantshafsflugi. Einungis
Finnair flýgur nú beint frá Finn-
landi til Bandaríkjanna í samstarfi
við Delta. Við teljum að þessum
markaði sé ekki þjónað nægjanlega
vel, en Flugleiðir hafa einmitt ver-
ið á slíkum mörkuðum þar sem
framboð er heldur minna en eftir-
spurn.
í Bandaríkjunum skoðuðum við
allmarga staði og minnkuðum list-
ann niður í sex eða sjö staði. Þar
var um að ræða Charlotte í Karól-
ínu, Norfolk, Philadelphia, Pitts-
burg, Cleveland, Newark, Chicago
og Minneapolis. Niðurstaðan varð
sú að við völdum Minneapolis. Við
vildum ekki hefja flug til áfanga-
staðar þar sem samkeppnin yrði
mjög mikil. Það eru t.d. um 20
flugfélög sem fljúga frá Chicago
til Evrópu, en í Minneapolis eru
einungis tvö flugfélög með flug til
Evrópu. I Minneapolis er einnig
mikill fjöldi fólks af skandinavísk-
um, þýskum og skoskum uppruna,
en þetta eru allt mjög mikilvæg
markaðslönd okkar í Evrópu. Við
teljum okkur eiga mjög góða
möguleika þar. Þar munum við
örugglega leggja áherslu á sér-
stöðu okkar og að Flugleiðir séu
eina norræna flugfélagið með flug
þangað. Þá höfum við í huga að
næstum helmingur íbúanna er af
norrænu bergi brotinn."
Lítil og þægileg flugstöð
Líklega hefur fáa grunað árið
1990 að Flugleiðir ættu eftir að
hasla sér völl í flugi á Norður-Atl-
antshafinu í þeim mæli sem nú er.
Hins vegar vaknar sú spurning
hvort millilendingin hér í Keflavík
muni ekki verða nokkur þröskuldur
fyrir Flugleiðir á þeim leiðum í
samkeppni við beint flug annarra
flugfélaga með stórum breiðþot-
um.
„Flest flugfélög fljúga beint yfír
Atlantshafið á stóra staði eins og
New York, Chicago og Los Angel-
es. Fólk á leið til minni staða eins
og Baltimore, Boston eða Minnea-
polis þarf yfirleitt að skipta um
flugvél einhversstaðar. Við teljum
að með því að bjóða litla þægilega
flugstöð í Keflavík séum við vel
samkeppnisfærir við t.d. Amster-
dam, Heathrow eða New York.
Auðvitað tekur fólk beint flug fram
yfir flug með millilendingu, en það
eiga ekki allir möguleika á því. Það
er t.d. aðeins eitt beint flug á dag
frá Noregi til Bandaríkjanna og
það er til New York. Norðmenn á
leið til annarra áfangastaða í
Bandaríkjunum en New _ York
þurfa að skipta um flugvél. Á þeim
markaði erum við mjög vel sam-
keppnisfærir og sama gildir um
sænska og skoska markaðinn.
Til að auka okkar samkeppnis-
hæfni höfum við reynt að stytta
ferðatímann með því að stytta
tengingarnar í Keflavík. Vélamar
eru látnar bíða í allt að tvo klukku-
tíma t.d. í Glasgow og Osló til að
leggja af stað eins seint og mögu-
legt er frá þessum stöðum. Með
þessu móti færumst við upp í bók-
SJÁ SÍÐU 12