Morgunblaðið - 02.09.1999, Qupperneq 26

26 FIMMTUDAGUR 2. SEPTEMBER 1999
MORGUNBLAÐIÐ
ERLENT
Reuters
Hjálparstarfsmenn og lögreglusveitir fjarlægja lík fórnarlamba flugslyssins í Buenos Aires úr braki Boeing 737 vélarinnar.
Allt að 80 manns fórust
í flugslysi í Argentínu
Buenos Aires. Reuters.
RANNSAKENDUR argentínska
flughersins hófu í gærmorgun rann-
sókn á flaki Boeing 737-200 þotu
sem fórst í flugtaki frá Jorge
Newberry-flugvelli í Buenos Aires á
þriðjudagskvöld, og óttast er að um
áttatíu manns hafi farist. Fulltrúi
flughersins sagði ekki vera hægt að
geta sér til um hver orsök slyssins
hefði verið. Flugriti vélarinnar hef-
ur fundist, og fregnir herma að
flugstjórinn hafi lifað slysið af.
Þotan var í eigu argentínska flug-
félagsins LAPA og var að fara til
næst stærstu borgar Argentínu,
Cordoba. Um borð voru 95 farþegar
og sex manna áhöfn. Flugtak var
um klukkan 21, eða um miðnætti að
íslenskum tíma. Fólk sem komst lífs
af sagði að vélin hefði varla lyfst frá
jörðu áður en hún fór út af flug-
brautinni, rakst á bila sem voru á
hraðbraut fyrir enda flugbrautar-
innar, og endaði á golívelli þar sem
sprenging varð í henni og mikill eld-
ur kom upp.
Fréttum í gær bar ekki saman
um hversu margir hefðu farist, og
voru nefndar tölur á bilinu 69-80, og
að um tíu hefðu lifað af. Haft var
eftir rannsakendum að tala látinni
gæti átt eftir að hækka.
„Ég heyrði hreyflana taka á. Vélin
lyftist um hálfan metra, en svo var
bara þögn,“ sagði Fabian Nunez,
sem lifði slysið af, við íréttamenn við
flakið. „Það logaði í flestu fólkinu.
Einungis einar dyr opnuðust.“
Viðgerð á hreyfli
Björgunarmaður sagði að einung-
is fólk sem hefði setið aftast í vél-
inni hefði komist lífs af, en í fremri
hlutanum var „lík eftir lík eftir lík“
dregið út úr brunarústunum sem
líktust ekki lengur flugvél, fyrir ut-
an að stélið var nokkum veginn í
heilu lagi.
Argentínskir fjölmiðlar sögðu að
80 manns kynnu að hafa farist og
þrjátíu voru fluttir á sjúkrahús,
þeirra á meðal sjö sem höfðu
slasast á jörðu niðri. Þetta kann að
vera versta flugslys sem orðið hef-
ur í farþegaflugi í Argentínu. Að
sögn lækna voru sumir, sem slösuð-
ust, með alvarleg brunasár á 96%
líkamans. Sjónai-vottar sögðu út-
limi hafa legið eins og hráviði um
flakið.
Farþegar, sem komust lífs af,
sögðu að tafir hefðu orðið á brottför
vegna viðgerða á öðrum hreyfli vél-
arinnar og að hún hefði beðið í um
tuttugu mínútur á flugbrautarend-
anum áður en flugtak var reynt.
Embættismenn vildu ekki staðfesta
þetta.
Talsmaður Boeing sagði að þotan
hefði verið tekin í notkun 1970 og
hefði verið búið að fljúga henni
67.400 klukkustundir, þrátt fyrir að
hún hafi verið hönnuð til að endast í
20 ár og fljúga 50 þúsund stundir.
Rannsakendur frá Boeing hafa ver-
ið sendir á slysstað.
Iðulega kvartað undan
lélegum tækjum
Argentínskir flugmenn hafa löng-
um kvartað undan lélegum tækjum,
ófullnægjandi þjálfun og slakri
enskukunnáttu flugumferðarstjóra í
landinu. Hafa flugmenn tilkynnt um
rúmlega 20 tilvik, þar sem legið hef-
ur við slysi innan flugumferðar-
stjómarsvæðis Argentínu á undan-
fömum þrem áram. Meðal þess,
sem tilkynnt hefur verið um, era at-
vik, þar sem hestar hafa komist inn
á óafgirtar flugbrautir á stóram
flugvöllum.
Flugmenn flugfélaga víða um
heim hafa reynt að knýja yfirvöld til
aðgerða og hafa mælst til þess að
argentínskir flugvellir verði helst
ekki notaðir sem varavellir í þeim
tilfellum þegar breyta þurfi fyrir-
hugaðri áætlun. Argentínski flug-
herinn hefur umsjón með argent-
ínskri lofthelgi, og flugmenn hafa
kvartað undan því að þeir hafi sætt
áreitni eftir að hafa kvartað undan
ófullnægjandi öryggi.
LAPA, Lineas Aereas Privadas
Argentinas, er næst stærsta flugfé-
lag Argentínu og er einkarekið.
Það sinnir að mestu innanlands-
flugi en fór nýlega að bjóða ódýrar
flugferðir til Atlanta í Bandaríkj-
unum.
Reuters
Höttur fornmannsins.
hafa verið kominn í tízku á þessum
slóðum fyrir a.m.k. 3.000-5.000 ár-
um, eftir því sem fram kemur í Der
Spiegel. Fornleifar sem fundizt
hafa við ströndina og inni í landi á
þessum slóðum benda til a.m.k.
10.000 ára mannvistarsögu.
Fornleifafræðingurinn Mackie
sagði hið stórkostlega við fundinn
vera möguleikann á því að afla vit-
neskju um t.d. matarvenjur forn-
mannsins, hvaðan hann hafi verið
að koma og hver heilsusaga hans
væri. „Það eru mjög fá dæmi þess
að fundizt hafi svo gömul sýni af
mannlegum líkamsvef í Norður-
Ameríku," sagði annar fornleifa-
fræðingur, Knut Fladmark í
Vancouver.
Tíu daga töf varð á því að opin-
berlega væri tilkynnt um hinn
merka fund, þar sem bera þurfti
hann undir öldungaráð
Champagne-Ashihik-indíánaætt-
bálksins, sem á rætur sínar á svæð-
inu og 1.140 manns tilheyra. Indíán-
arnir eiga lögverndað tilkall til allra
menningarleifa sem finnast í þessu
heimahéraði forfeðra þeirra.
Þegar 9.000 ára gömul beina-
grind fannst við bakka Columbia-
árinnar nærri Kennewick í Nevada
í Bandaríkjunum árið 1996 stóðu
indíánar þar í vegi fyrir því að vís-
indalegar rannsóknir yrðu gerðar á
beinagrindinni. Öldungar Umatilla-
ættbálksins gerðu tilkall til bein-
anna í nafni laga sem sett voru árið
1990 og vernda eiga grafhelgi for-
feðra indíánanna. Hleypti það
UPPI á jökli í óbyggðum Norðvest-
ur-Kanada fundust á dögunum vel
varðveittar jarðneskar leifar
manns, sem endaði þar lífdaga sína
fyrir þúsundum ára, og vonast vís-
indamenn til að fundurinn muni
veita margvíslegar upplýsingar um
mannlíf í Ameríku til forna.
Þrír kanadískir kennarar vora að
leita villifjár í Tatshenshini-Alsek-
þjóðgarðinum við ofanvert Yukon-
fljót í Brezku Kólumbíu, þegar þeir
rákust fyrst á verklegan göngustaf
úr tré við jökulröndina, ofan snjó-
línu, í hátt í 2.000 m hæð. „Við
fundum fleiri viðaráhöld, sem okk-
ur fannst skrýtið í svo mikilli hæð,“
hefur New York Times eftir einum
fjárleitarmannanna, Bill Hanlon.
Þá gengu þeir fram á staðinn þar
sem efri hluti líksins stóð upp úr
ísnum. Snögg bráðnun á jökulísn-
um á þessum stað afhjúpaði kalda
gröf fornmannsins. Efri hluti búks-
ins var illa farinn, en neðri hlutinn,
sem enn var hulinn ís, vel varðveitt-
ur.
Vísindamenn eru upprifnir af
fundi hins ameríska fornmanns,
sem um margt minnir á „Ötzi“, sem
legið hafði í um 5.000 ár á jökul-
toppi í Tírol, á landamærum Aust-
urríkis og Italíu, þegar þýzkir fjall-
göngumenn fundu hann árið 1991.
„Þetta er sambærilegt við fundinn í
Skafa úr fórum hans.
Ölpunum," sagði A1 Mackie, forn-
leifafræðingur sem skoðað hefur
nýfundna líkið þar sem því var
komið fyrir í kæli, í smábænum
Whitehorse um 150 km austan við
fundarstaðinn á jöklinum.
Ameríski fornmaðurinn var
íklæddur loðskinnshempu, sem
saumuð var saman úr nagdýrsfeld-
um, sennilega af íkornum. I leður-
tuðra sem hann gekk með um öxl
vora veiðimannsverkfæri og nestis-
leifar; ætigrös og þurrkaður fiskur.
A ferð sinni yfir jökulinn hafði mað-
urinn breiðbarða hatt á höfði, ofinn
úr fínum rótarþráðum, göngustaf
og spjót.
Enn sem komið er hefur ekki
verið úr því skorið hversu gamalt
líkið er, sem indíánarnir á svæðinu
hafa gefið nafnið Kwanday Dán
Sinchi, „í fymdinni andaður fund-
inn“. Þar sem ekkert af því sem
maðurinn hafði meðferðis bendir til
evrópskra áhrifa er líkið að minnsta
kosti 500 ára gamalt, en höttur af
því taginu sem hann gekk með mun
Vísindamenn
vænta mikils af
„nýjum Ötzi“
síceMpð ' i/ 'V' \J ^
svœðt\
K A N A 0 A
BANDAHÍKIN
einnig illu blóði í indíánana, að einn
vísindamannanna sem skoðað hafði
beinagrindina sagði einkenni á
henni gefa vísbendingu um að hún
kynni að vera af manni óskyldum
indíánum.
En öldungaráð Champagne-As-
hihik-ættbálksins ákvað að vel
íhuguðu máli að setja sig ekki upp á
móti vísindalegum rannsóknum á
hinum nýfundna fornmanni. Diane
Strand, umsjónarmaður menning-
arhefða ættbálksins, sagðist trúa
því að hinn fundni væri forfaðir úr
sama ættbálki. „Samkvæmt frá-
sögnum sem gengið hafa mann
fram af manni höfum við verið hér
frá því fyrir upphaf tímans, þegar
mannfólkið og dýrin töluðu ennþá
sömu tungu.“