Dagblaðið Vísir - DV - 27.10.1982, Blaðsíða 14

Dagblaðið Vísir - DV - 27.10.1982, Blaðsíða 14
DV. MÐVIKUDAGUR 27. OKTÖBER1982. MOTOROLA Altérnatorar Haukur og Ólaf ur Ármúla 32 — Sími 37700. AÐALFUNDUR &&& Aöalfundur Samtaka áhugafólks um áfengis- vandamálið veröur haldinn fimmtudaginn 28. október nk. í húsakynnum samtakanna Síðumúla 3—5, og hefst fundurinn kl. 20.30. Dagskrá: Aðalfundarstörf. Stjórnin. FISKKYNNING er a morgun Gjörið svo vel — komið og smakkið Kjörbúð Hraunbæjar Hraunbæ 102 - Sími 75800 SNYRTING '82 Velkomin á hið glæsilega fræðslu- og skemmtikvöld Félags íslenskra snyrti- fræðinga að Hótel Sögu (Súlnasal) þann 4. nóvember nk. kl. 20.30. Húsið opnað kl. 19.30. Skemmtiatriði Glæsilegt happdrætti Tískusýning, o.m.fl. óvænt. Missið ekki af þessu stórglæsilega og skemmtilega kvöldi okkar Jafnframt því sem þið kynnist öllu þvi nýjasta fyrir haustið og veturinn hjá hinum ýmsu snyrtivörumerkjum. Félag íslenskra snyrtlfræðinga Ath.: Miðar seldir við innganginn. „Eg vil minna á eftirfarandi setn- ingu Marx: „Mönnum ber framar öllu aö forðast þaö, að stilla upp ein- staklingi og samfélagi sem nýjum sértekningum." Og það ekki einung- is af þeim sökum að öll samfélög eru mynduð af einstaklingum og að allir einstaklingar lifa í samfélögum, sem í sjálfu sér er meinlaus orðhengils- háttur; heldur í mun dýpri skilningi af þeim sökum, að það sem við köllum „einstakling" er félagslegt sköpunarverk og í innviðum einstaklingsins felst „sálin", sem ekki er félagslegt sköpunarverk. En það er fyrir tilstuðlan hinnar félags- legu mótunar einstaklingsins ásamt með starfsemi hinna sálrænu ferla og íhlutun þeirra í samfélagsþróun- ina, sem samfélagið helst viö lýði og endurskapast og breytist án afláts." (Constantin Castoriadis í Castoríad- is og Cohn-Bendit: „De l'écologie 'a l'autonomie." — Editions du Seuil 1981, s. 63). Greinar þær er hér fara á eftir eru tilraun til að gæða þá umræðu er síð- asta kastið hefur farið fram um kvenmenningu og karlmenningu nýrri vídd. tltgagnspunktur þessara greina eru þannig ekki skrif t.d. Helgu Sigurjónsdóttur (DV) eða Guðmundar Sæmundssonar (DV), sem eru raunar hin athyglisverð- ustu. Ekki heldur hin velviljuðu, en kannski eilítið skammsýnu skrif GuðjónsFriðrikssonar (Þjv). I þessari fyrstu grein er gerð tilraun til að varpa ljósi á fyrirbærin „karllegt" og „kvenlegt" á grund- velli söguskoðunar s.k. „kven- menningarsinna". Að stofnin- um tií. byggir grein þessi einkum á bók Dananna Lis Thorbjörnsen og BentWindelöv: „HunogHanSymbo- lik",-Viborgl979. Tilvitnuninni i grísk-f ranska heim- spekinginn Castoriadis er ætlað að endurspegla þá grundvallarsýn, að það séu ekki einungis efnislegir, hag- rænir eða félagslegir þættir, sem taka ber tillit til viö greiningu á sam- félagslegum fyrirbærum og/ eða þróunarferlum eins og verið hefur hinn ríkjandi andi marxískrar sögu- skoðunar, heldur beri þar einnig að taka mið af óefnislegum, einstaklingsbundnum þáttum. Manneskjan — hluti af náttúrunni Fyrrnefnd bók Thorbjörnsen og Windelöv er tilraun til að rita at- vinnu- og hugmyndasögu í ljósi fornra tákna og út frá s.k. kven- menningarsjónarmiði. Hér mun að sjálfsögðu stiklaö á mjög stóru og byr jað á f ornum akuryrk jusamf élög- um. T og W telja að þessi samfélög hafi snemma gert sér ljóst sambandið gildi 38111818 :/^:-!J-:v"v". HMMMSHI Svik karlsins Lárus Már Björnsson milli gangs himintungla og hring- rásarnáttúrunnar. Á hellisveggjum má víða finna hringi, sem tákna sólina; stundum er hesti beitt fyrir tvíhjólaöan vagn og á þriðja hjólinu, sem haft er í togi, hvílir hringurinn, sólartáknið, sem keyrt er um himin- hvolfið á daginn, en til baka á bát þegar nátta tekur. Akuryrkjusam- f élögin voru sér einnig meðvituð um sambandið milli árstíðanna og gangs himintungla svo og áhrif tunglsins á sjávarföllin. Sólhjólið, sem er upphaf almanaksins, hringur með tólf merkjum, hefur t.a.m. fundist á hellisveggjum í Egyptalandi til forna, svo og i Kina, meðal indiána í Ameríku og á Krít. Á Norðurlöndum var sólhjólið þekkt á mörkum stein- aldar og bronsaldar, eða ca 2000 árumf. Kr. Ekkert bendir til aö gert hafi verið upp á milli sólar og tungls hvað mikilvægj eða mikilfengleika áhrærði. I tímans rás virðist sólhjólið hafa fengið yfirfærða merkingu meðal hinna ýmsu fornþjóða. Þannig verður það að „rás tilverunnar", „rás heimsins" og að „rás kærleik- ans", enda kærleikurinn skoöaður sem sameiningarafl heimsins. Með þeim hætti tengjast því hugmyndir um frjósemi náttúrunnar og sam- runa konu og karls. Manneskjan er hér skoðuð sem hluti af náttúrunni, sem samstarfsaðili, ekki drottnari. Til er forn goðsaga frá Mesópóta- míu (Súmerum) sem greinir frá svikum karlsins við konuna, svikum, sem urðu til þess, að stoðunum var kippt undan hefðbundnum atvinnu- vegum Súmera, akuryrkjunni, og í kjölfar drottnunar karlsins yfir kon- unni f ylgir borgar- og stríðsmenning, samþjöppun eigna og framleiðslu- tækja, varnarmúrar eru reistir umhverfis borgarsamfélögin og sér- hæf ð verkaskipting verður til, en sér- hæfð verkaskipting er skv. T og W það form vinnunnar, sem stétta- skipting og arðrán hvílir á. Hver stríðsmenningin tók við af annarri, allar brenndar sama markinu, þ.e.a.s. firringunni frá náttúruöflunum og drottnunaraf- stöðu gagnvart leifum eldri menningarsamfélaga. Þannig tóku Babylóníumenn við aí Súmerum sem drottnarar landsins milli fljótanna tveggja. Babylóníumaðurinn Abra- ham, er yfirgaf bæinn Úr í Kaldeu og lagöi í gönguna miklu, sem varð upphaf Israelsríkis, var talsmaður og tákn hins nýja tima. Bein lína leysti hringinn áf hólmi sem tákn framþróunar og^sem tákn mannlegr- ar drottnunar yfir náttúruöflunum. Hringurinn varð tákn f jölgyðistrúar og heiðni, fordæmdur af gyðingum. Ymislegt bendir þó til þess að konur Israelsrikis hafi haldið áfram að líta hringinn sömu augum og forverar þeirra í Mesópótamíu (T og W, s. 24). Þannig ættu konur snemma að hafa orðið „berar" hinnar fornu heimssýnar, sem fól í sér einingu með náttúrunni og óskir um friðsam- leg samskipti meðan karlar börðust og lögðú undir sig ný lönd. Hin nýja heimssýn „hinnar beinulínu" endur- speglast í Mósebók og er hún skrif uð á þeim tíma er konan hefur verið firrt þeirri valdaaðstöðu er hún naut í akuryrkjusamfélagi Súmera. Sköpunarsaga Bibliunnar þar sem konan er gerð úr rifbeini karlsins á sér samsvörun meöal Súmera en þar með öfugum formerkjum; rifbein konunnar er þar notað til að lækna og endurskapa hinn sjúka vatnsguð Enki, sem hefur svikið gyðjuna Nin- Hursog og þar með rofið eininguna í hringrás náttúrunnar. T og W eru þeirrar skoðunar að margt hinnar fornu sköpunar, syndaflóða og ann- arra goðsagna hafi í sjálfu sér það áfc „Með tilkomu borgai- og stríðssam- félaga... verður umtalsverð breyting á bæði þeim táknum, sem menn nota, svo og virðingarstöðu „kventákna" annars vegar og „karltákna" hins vcgar."

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.