Þjóðviljinn - 24.12.1954, Side 35

35
Jómfrúrnar neyzlugrönmi
Framh. af bls. 26.
hreif. — Dagarnir liðu við einn
skemmtiþáttinn af öðrum. All-
ir voru kátir og glaðir nema
George, hann einn var á-
hyggjufullur. Timpany lávarður
var á biðilsbuxunum við Ge-
orgiönu og ekki var annað
að sjá, en hún tæki því vel.
George varð að horfa upp á
þetta, og honum var engan
veginn rótt. Að lyktum þoldi
hann ekki við lengur innan
um þetta ærslafulla fólk, hann
fór að forðast alla og að fara
einförum. Þá var það einn
morgun, að honum hafði tekizt
að ífinna sér átyllu til að
sleppa frá þeim, og síðan sneri
hann heim að húsinu Karl-
mennirnír voru þá að baða
sig í tjörninni niður af setr-
inu, og heyrði hann til þeirra
galsann, svo honum þótti húsið
ennþá eyðilegra og hljóðara en
annars. Systurnar fögru og
móðir þeirra voru ekki komnar
ofan, vanalega sáust þær ekki
nibri fyrr en eftir morgunverð,
svo að karlmennirnir, sem
þama sátu í boði frúarinnar,
gátu haft sína hentisemi.
George settist í forstofunni og
fór að hugsa ráð sitt.
Hann vissi það, að hvenær
sem væri mætti búast við
dauða hennar, ellegar að hún
giftist Timpany lávarði. Hvílík
skelfing, skelfing. Ef hún dæi,
vildi hann ekki lifa, heldur
leita hennar handan við gröf
og dauða. En ef hún giftist
Timpany lávarði — þá var
lausnin ekki jafn einföld.
Þessi tilhugsun þótti honum
verst. En ef hún skyldi nú
vera ástfangin af Timpany lá-
varði, — þó að næsta ólíklegt
væri að nokkur stúlka væri
það, en ef hún gæti ekki lifað
án hans? Hann hélt áfram
að fálma sig fram um þetta
völundarhús af skelfilegum
hugrenningum þangað til
klukkan sló tólf. Þá skauzt
fram hjá honum stofustúlka
léttstíg eins og álfur. Hún kom
út úr dyrunum að eldhús-
ganginum og bar stóran
bakka, hlaðinn réttum. Hún
sá hann ekki, þar sem hann
húkti í djúpum hægindastól,
en þetta vakti óðara forvitni
hans. Stúlkan gekk gegnum
forstofuna, staðnæmdist fyrir
framan vegg sem virtist vera
heill, studdi á hnapp og opn-
aðist þá hurð út úr veggnum
og sá í vindustiga fyrir innan.
Stúlkan skáskaut bakkanum
innum' þessar þröngu dyr, og
sjálfri sér á eftir. Síðan lok-
uðust dyrnar! Stuttu síðar
opnuðust þær aftur, stúlkan
kom út, en bar nú engan
bakka, og hvarf út í eldhús-
ganginn. George reyndi að
láta sem sér kæmi þetta ekk-
ert við, en forvitni gagntók
hann, svo að hann stóð upp
og fór að skoða hurðina í
veggnum, sem stúlkan hafði
horfið innum. Þá virtist honum
hurðin ekki sérlega vandlega
falin, en enginn var húnninn
né læsingin svo að séð yrði, og
ekkert annað en knappur, sem
feUdur var inn í viðinn svo
að lítið bar á. George gat ekki
skilið hvernig á því stæði, að
hann hefði ekki tekið eftir
þessum knappi fyrr, svo
greinilegur þótti honum hann
nú. Hann þrýsti á knappinn
og gægðist inn. Stiginn var
ekki úr steini, heldur gömlum
eikarbútum, og vatzt upp eft-
ir unz hann hvarf sjónum í
þessum turni, en birta kom
gegnum örmjóan glugga sem
sneri út að gangsvölunum, og
enn heyrðist hláturinn og
sköllin í gestunum að utan.
George lokaði hurðinni og
gekk til sætis síns. En for-
vitnin kvaldi hann. Hvert lá
þessi stigi? Hverjum var
stúlkan að færa mat? Þetta
kemur mér ekkert við, sagði
hann við sjálfan sig — kemur
mér ekkert við, endurtók
hann. Klukkan sló k’ortér yfir
tólf, fögrum og hljómmiklum
tóni.
Hann stóð upp eins og sá
maður sem tekið hefur ákvörð-
un, gekk að hurðinni, opnaði
hana og lagði á stað upp stig-
ann. Hann fór framhjá fyrsta
glugganum, og áfram upp
vindustigann og kom þá að
öðrum glugga. Hann nam stað-
ar andartak til að líta út um
gluggann, og þá fann hann að
hann hafði ákafan hjartslátt
eins og mikil hætta væri á
ferðum. Hann vissi sem var,
að hann var að brjóta af sér
allt velsæmi, en áfram læddist
hann á tánum. Að lyktum
þraut stigann og hanrí stöð
fyrir framan dyr, þar nam
hann staðar og hlustaði, en
heyrði ekkert hljóð. Hann
gægðist gegnum skráargatið,
en sá ekki annað en hvítan
vegg beint á móti, og skein
sól á vegginn. Þá herti hann
upp hugann og opnaði. Síðan
stóð hann sem steini lostinn,
svo undrandi varð hann.
í þessu vistlega herbergi
miðju var kringlótt borð úr
mahogní. Á borðinu stóðu
skálar og ker og diskar úr
silfri, postulíni og krystal, og
spegluðust í gljáfægðu borðinu,
en þar voru einnig leifar af
ríkulegri máltíð, bein úr köldum
kjúklingi, ávextir í skál, stærð-
ar stykki af reyktu fleski, skor-
ið inn að beini og lítið eftir
annað en beinið, kaldur búðing-
ur á stærð við fallbyssukúlu,
grönn vínflaska, og borðflaska
full af rauðvíni, af þessu var
þéttskipað á borðinu. Og um-
hverfis borðið sátu systurnar
fögru og voru allar að borða.
Þær litu allar við, og er þær
komu auga á manninn, urðu
þær jafnhissa og hann, jafn
steini lostnar. Georgiana, sem
sat andspænis honum, horfði á
hann dökkum augum afarstór-
um, og milli þumal og vísifing-
urs hélt hún á lærinu af kjúkl-
ingnum, litli fingurinn stóð dá-
lítið út í loftið. Hún hafði opn-
að munninn til að bíta í, en
höndin með kjúklingslærinu
bifaðist ekki, og það var því
líkast sem lærbeinsbitinn svifi
í lausu lofti, grafkyrr. Hinar
systurnar sneru sér til til þess
að líta á þennan óboðna gest.
Carolina hélt sér dauðahaldi í
hníf sinn og gaffal, Emmelina
hélt sér um fótinn á rauðvíns-
glasinu sínu. Lengi horfðu þau
þegjandi hvert á annað, svo
kyrr eins og væru þau úr
steini.. En svo var þetta hreyf-
ingarleysl rofið. Georgiana
sleppti kjúklingslærinu, hnifur
og gaffall Carólínu féllu nið-
ur með glamri, Emmelina stökk
upp æpandi, en George snerist
á hæli, umlaði eitthvað óskilj-
anlegt og hvarf niður stigann.
Hann linnti ekki sprettinum
fyrr en hann var kominn alla
leið niður, og þá fyrst kom upp
í honum hláturinn.
Allir tóku eftir því, að syst-
urnar borðuðu með mesta móti
við hádegisverðarborðið, Ge-
orgiana át af baunaskammtin-
um sínum fáeinar baunir og
eina matskeið af kálfskjöti í
hlaupi. „Mér finnst ég vera svo-
lítið hressari í dag,“ sagði hún
við Timpany lávarð, þegar hann
fór að óska henni til hamingju
með það að matarlystin væri
að glæðast, „ofurlítið efnis-
kenndari“, bætti hún við, og hló
ívið óviðfelldnum hlátri. En
þegar hún leit framan í George
og sá svipinn á honum, roðn-
aði hún og leit undan.
Þau hittust niðri í garði
stundarkorni síðar.
„Þetta megið þér engum
segja, George. Viljið þér lofa
því að segja það engum,“ sagði
hún. „Auk þess er það óandlegt
að borða. Viljið þér lofa mér
< því að segja það engum?"
„Nei“, svaraði hann, „ég
skal 6egja það hverjum sem
heyra vill, ef. . .“
,.,Þetta er - þvingun.“
„Mér er sama“, sagð’i George.
„Þér fáið sólarhrings frest til
lað./taka ákvörðun.“; ' »'
Lafði Lápith þótti súrt í broti
sem von var, — hún var farin
að gera sér vonir um aðalskór-
ónu Timpanyættarinnar dóttur
sinni til handa. En George var
nú samt alls ekki óálitlegur
tengdasonur, það hlaut hún að
•viðurkenna.
Þau giftust um nýársleytið.
S>-------------------------------
DAUMIER
Framh. af bls. 22.
lækkunar“. Næsta dag átu þeir
saman hádegisverð í nýja hús-

Selmatseljan
Framh. af bls. 17.
faðmlögum langa stund og fékk
hvorugt þeirra orð mælt fyrir
ekka og harmi. Nú leiðist bónda
að húsfreyja kemur ei út aftur,
og gengur hann inn; sér hann
brátt hvað um er að vera. Er
þá svo sagt, að hinn ókunni
maður og húsfreyja léti þar líf
sitt þegar í stað, hvort í annars
örmum. Bónda þótti þessi at-
burður bæði undarlegur og
hörmulegul. Hann tók sveininn
og 61 hann upp. Sagði sveinn-
inn svo, að hinn ókunni maður
hefði verið huldumaður og fað-
ir sinn, en Ólöf húsfreyja móð-
ir sín. Meira vissi sveinninn
ekki að segja um skipti þeirra.
En bóndi átti sér móður aldr-
aða, er þar var þá með honum.
Henni hafði Ólöf einn tíma sagt
sögu þá alla, er hér er rituð
að framan um viðureign huldu-
manrisins og stúlkunnar í sel-
inu; hafði þá Ólöfu orðið það á
óvart, þegar hún sagði frá því
er huldumaðurinn dreypti á
stúlkuna á barnssænginni, að
hún mælti þessi orð um leið:
„Og þann sopa hef ég sætastan
sopið.“ Af því þóttist hin
gamla kona skilja, að Ólöf
myndi þar hafa sagt frá sjálfri
sér, sem stúlkan var, en hún
hafði dulið alla um þennan hlut
til þess að sá atburður varð,
er nú var frá sagt, — Lýkur
svo þessari sögu.
inu, vinirnir tveir, og minnt-
ust ekki orði frekar á málið.
Nokkrum árum síðar efndu
ýmsir vinir Daumiers til sýn-
ingar á verkum hans, en jafn-
vel þótt að henni stæðu slik
heimsfræg nöfn sem Delacroix,
Corot, Daubigny og Baudelaire,
reyndist ómögulegt að vekja
neina viðurkenningu á list
hans, hvað þá að nokkur mynd
seldist. Raunar vildu þessir
vinir hans sjálfir kaupa, en
hann tók það ekki í mál, held-
ur gaf þeim myndirnar. Það
var ekki fyrr en Daumier var
kominn að fótum fram, a3
nokkrir aðdáendur hans komu
því til leiðar, að hann var
sæmdur tignarmerki Heiðurs-
fylkingarinnar frönsku. Beiskju-
laust lagði hann medaliuna
aftur í umslagið og endursendi
það. Courbet kom ,þá þjótandi
til hans og sagði að sjálfsagt
væri að gera þetta að miklu
blaðamáli. Gamli maðurinn
hristi aðeins höfuðið og sagði;
„Vinur minn. Eg hef aðeins
reynt að segja sannleikann og
vera hugsjón minni trúr. Hvað
á ég að gera við heiðurs-
merki?“
Þannig var Honoré Daumier.
Hógvær maður, sannur og hug-
sjón sinni trúr. í franskri list-
sögu stendur hann einmana og
djarfur upp úr hafi fjöldans
eins og Kristur hans á einni
síðustu mynd sem'hárin málaði.
List slikra manna deyr ekki né
eldist, heldur lifir hún jafn
fersk og þróttmikil meðan háð
er baráttan fyrir virðingu
mannsins og frelsi á þessarf
jörð.
Lif í ejliirk
Framh. af bls. 15.
var fremur vinur en óvinur.
Þó tókst það á endanum. Þær
urðu svo spakai', að leiðangurs-
menn gátu grafið í sandinn nið-
ur að bæli þeirra. Siðan var
látin þar glerplata, og mokað
yfir.
Síðan var beðið dögum sam-
an, þar til einn af óvinunum
kom. Það var slanga. Móðirin
var fljót að þefa uppi óvininn
og hún skreið inn í holuna til
að bjarga ungunum. Nú voru
góð ráð dýr.
Sandurinn náðist af plötunni
og ljósmyndavélin var höfð til
taks, til þess að ná mynd af
því sem gerðist í bælinu. Þetta
tókst, svo sem sjá má af kvik-
myndinni. Rottan sést hverfa
inn í bælið, og síðan sést hún
koma ungunum undan inn í
leynigang, en slangar ^er á eft-
ir. Og. svo kemur hið söguleg-
asta: rottan snýr baki við slöng-
unni, og fer að róta sandinum
með afturfótunum í augun á
slöngunni, svo hún verður mið-
ur sín og missir þannig af bráð-
inni, en hin snarráða rotta
forðar sér undan.
Allt þetta sést á kvikmynd
Disneys og margt annað. Mynd-
in hefur tekizt ágæta vel. Það
væri óskandi, að þessi náttúru-
garður ætti eftir að varðvelt-
ast um langan aldur óbomum
kynslóðum til handa.
Sendimenn Krists
Framhald af 7. síðu.
hausinn. Hann var nú ekki
lengur ferðafær. Daníel var
líka drukkinn en ekki eins
valtur á fótum.
Hann kom bróður sínum á
fætur og tók allt í einu nýja
stefnu og leiddi hann niður á
bryggju. Með miklu erfiði
tókst honum að velta honum
yfir borðstokkinn á vélbáti sem
bundinn var við bryggjuna.
Eftir það var auðvelt að koma
honum ofan í lúkar. Þar lögð-
ust þeir til svefns í kojunum.
Og jólanóttin leið án matar eða
annars munaðar fyrir hina tvo
sendimenn, og enn vantaði rús-
ínurnar í jólagraut húsfreyj-
unnar móður þeirra. Því
hneyksli varð ekki lengur af-
stýrt.
Árla jóladagsmorguns vökn-
uðu bræðurnir skjálfandi af
kulda. Þeir flýttu sér upp á
þiljur. Það hafði snjóað um
nóttina og muggaði enn.
Allt í einu urðu þeir þesa
varir að snjóhrúga á þilfarinu
tók að hristast unz eftir stóð
svartur hundur loðinn.
Þá sáu þeir það, sem þeir
hingað til höfðu enga athygli
veitt, að hundur þeirra hafðí
fylgt þeim að heiman alla þessa
ferð eins og skuggi.
Daníel horfði hissa á hund-
inn um stund, tók svo pokanrt
með sætabrauðinu upp úr vasa
sínum, hellti úr honum fyrir
framan lappirnar á seppa og
mælti:
Það er ekki verið að víkja að
þér greyið.