Dagblaðið Vísir - DV - 03.05.1999, Blaðsíða 15

Dagblaðið Vísir - DV - 03.05.1999, Blaðsíða 15
MANUDAGUR 3. MAI1999 15 Breytingar á fisk- veiðistjórnarkerfi Því er stundum haldið fram að litlar breytingar hafi orðið fiskyeiðistjórnarkerf- inu að undanfórnu. Það er þó rangt, eins og hér verður rakið. Breytingarnar hafa verið margvíslegar og sumar býsna afdráttar- lausar. Aukið rými fyrir smábáta í fyrsta lagi má nefna að á þessu kjör- tímabili var þróað nýtt stjórnkerfi í fiskveið- um fyrir smábáta. Kerfið hefur lengst af verið sóknartengt og """~~"—~ hefur því í veigamikl- um atriðum verið frábrugðið kvóta- kerfmu. Þetta fyrirkomulag færði smábátunum stóraukið rými. Þetta hefur skilað ýmsum sjávarútvegs- byggðunum stórauknum tekjum og afla. Glöggt dæmi um það eru Vest- Kjallarinn fólki leið inn i útgerð. Það er afar mikilvægt. Einar K. Guðfinnsson þingmaður Vestfjarða „Enginn vafi er á því að ef þau lög sem nú gilda hefðu verið til staðar fyrir nokkrum árum hefð- um við séð umtalsverðar skatt- greiðslur fjölmargra sjávarút- vegsfyrirtækja, sem hafa hagn- ast vel, en ekkigreitt skatta." Bann við að af- skrifa kvótaeign Annað atriði má nefna. Leiddar voru í lög heimildir til þess að afskrifa eða fyrna kvótaeign. Slikt hafði verið heimilt fram að breytingunum og var skattalega ivilnandi fyrir útgerðirnar. Þetta var sjálfsagt ein ástæða lítillar tekju- skattsgreiðslu margra sjávarútvegsfyrirtækja sem oft hefur verið vakin afhygli á. Eng- ~~"~~"~~' inn vafi er á því að ef þau lög sem nú gilda hefðu verið til staðar fyrir nokkrum árum hefðum við séð umtalsverðar skattgreiðslur fjölmargra sjávarút- vegsfyrirtækja, sem hafa hagnast vel, en ekki greitt skatta. Að öllu óbreyttu hefði þessi ákvörðun átt að —l lækka kvótaverð, þótt það hafi ekki átt sér stað. Nýtt stjómkerfi í fiskveióum fyrir smábáta hefur lengst af verið sóknar- tengt og í veigamiklum atriðum frábrugðið kvótakerfinu. Þetta fyrirkomu- lag færði smábátunum stóraukið rými. Lög sem tak- marka kvótaeign firðir. Þar hefur afiaaukningin í þessu fiskveiðistjórnarkerfi að nokkru vegið upp þann aflasam- drátt sem orðið hefur hjá aflamarks- skipunum. Þetta keríi hefur líka stuðlað að nýliðun og opnað ungu Þriðja atriðið sem breytt var lýtur líka að tíðum gagn- rýnisatriðum. Oft lýsa menn áhyggj- um yfir þvi að kvótaeignin í land- inu sé að safnast á stöðugt færri hendur. Rétt er það að færri lögaðil- ar ráða nú yfir meiri aflahlutdeild en fyrrum. Eignadreifmg fyrirtækjanna er þó meiri en áður. Stóðugt fleiri fyrirtæki eru orðin almenningshluta- félög. Jafnframt þessu hefur nú verið leidd í lög hámarkskvótaeign ein- stakra fyrirtækja og skyldra fyrir- tækja. Þetta er þegar farið að hafa áhrif. Skemmst er þess að minnast að Kaupþing vakti athygli á að þessi lög- gjöf væri farin að virka hamlandi á samrunaferli i sjávarútveginum. Það er að vonum. Takmörkun framsals Fjórða atriðið sem nefna má lýtur að framsalinu. Fátt hefur verið jafnumdeilt og sá þáttur fiskveiði- stjórnarkerfisins. „Brask með óveiddan fisk", - „sala á auðlind- inni" er stundum sagt í því sam- bandi og stöðugt hafa gengið sögur um menn sem hafa yfir kvóta að ráða, fiska hann ekki, en lifi í vellystingum praktuglega á leigu- viðskiptum. Nú hefur mjög dregið úr leiguviðskiptum með aflaheim- ildir, það er afleiðingin af lagabreyt- ingum sem meðal annars fólu í sér aukna veiðiskyldu. Því er ekki að neita að þessi breyting er mjóg umdeilanleg. Bátar með litlar veiðiheimildir og einstak- lingsútgerðir telja sig til dæmis fara hallloka vegna þessara breytinga. Forystumenn sjómanna hafa hins vegar lagt á þetta atriði höfuðá- herslu. Verðmyndun á fiski og kvóta hafa einmitt verið höfuðdeilu- efnin i amk. tveimur sjómannaverk- föllum. Talsverðar breytingar Af öllu þessu má sjá að talsverðar breytingar hafa átt sér stað i starfs- umhverfi sjávarútvegsins og á lög- um um fiskveiðistjórnun. Nú er búið að ákveða með lógum að end- urskoða skuli fiskveiðistjórnarlögin í heild sinni. Sú vinna mun fara fram á þessu ári og því næsta. Það er því alrangt sem stundum er hald- ið fram að ekki hafi verið hugað að breytingum á fiskveiðistjórnarlög- unum á þessu kjörtímabili. Einar K. Guöflniisson Þagað af list Oft er sagt að versta lygin sé þögnin. Með þögninni er hægt að koma í veg fyrir, að menn kynnist hugmyndum og staðreyndum, sem hefðu áhrif á hugmyndir þeirra um samtímann. Þetta virðast afar margir fréttamenn nýta sér í póli- tískum tilgangi. Tilgangi sem virð- ist oftlega liggja til „ vinstri" í þjóðmálaumræðunni. Tökum dæmi; Einar Oddur, þingmaður Vestfirðinga, hafði for- göngu um og barðist hetjulegri baráttu fyrir því, að krókabátar yrðu ekki bundnir nær allt sumar- ið. Hann eggjaði samflokksmenn sína lögeggjan til aðgerða til bjarg- ar þeim sem stunduðu þessar veið- „Þeir væru menn að meiri, þeir hinir þöglu blaðamenn og ritstjór- ar, sem nú mæra og yppa þessum sanga graut sem Fylkingin er, færu þeir í beina andstööu við þau öfl, sem kynda vilja undir verð- bólgu og koma í veg fyrir afnám Ólafslaga í nútíð og framtío." ar frá hinum fjölmörgu byggðar- lögum um allt land. Þingfréttamönnum virðist ekki hafa fundist þetta neitt sérstaklega merkilegt því þeir gáfu þessari baráttu lítinn gaum. Með þrot- lausri baráttu og harðfylgi komst Einar nokkuð áleiðis en hvergi nærri eins langt og hann hafði sett markið. Drög voru uppsett um rýmkun innan kerfisins. Þessi rýmkun mun hafa verulega þýð- ingu fyrir landsbyggðina nú strax í sumar en þegar þingið hafði sam- þykkt þessi drög, var þess getið svona í framhjáhlaupi. Fréttamat Svona fréttamat er stórfurðulegt á þeim timum sem þessir sömu fréttamenn tíunduðu i langhund- um baráttu þingmanns nokkurs til embættissviptingar bankastjóra sem einvörðungu voru að við- halda þeim hefðum sem fyrirrenn- arar þeirra höfðu komið á. Þing- manni þessum var hampað í hverjum fréttatímanum eftir öðr- -----------------1 um þar sem menn veltu sér upp úr meintu misferli og skömm þessara starfsmamia. Fréttamennirn- ir tóku ekki hús á þessum sama þingmanni þegar Alþingi þurfti að taka á þeim millj- arðavanda sem þessi hafði komið á.þegar hann var ráðherra félagsmála, með félags- legu húsnæðiskerfi sveitarfélaga. Nei, það hefði kallað á of djúpar pælingar og hefði þurft að reka spaðann niður dýpra en ristu- spaðafarið. Að vekja upp draug Kjósendur muna margir aftur til þess tíma þegar verðbólgan át upp á örskömmum tíma vinnu þeirra til margra ára. „Mis- gengishópurinn", þ.e. þeir sem lentu hvað verst úti í óðaverð- bólgu og fundu ægi- þunga Ólafslaga um verðtryggingu á kropp sínum, eru enn á besta aldri. Sumir þeirra hafa jafnvel orðið ritstjórar við- lesinna blaða. Þeir hljóta að gera sér grein fyrir því að lof- orðaflaumur Fylking- arinnar um aukin framlög hér og stór- auknar peninga- greiðslur þar hljóta að koma með einum eða öðrum hætti inn í verðlagið og vekja upp þann draug - sem nær gerði út af við þá sjálfa - og senda hann á unga kjósendur sem eitt- hvað hafa verið að fjárfesta í íbúð- arhúsnæði hin síðari ár. Af hverju þegja þessir menn? Hví geta þeir ekki verið sannir sinum fyrri framburði og bent á hætturnar sem eru á næsta leiti, komist þessir fjármálaspekingar til valda eftir kosningar? Hvað rekur þessa frómu menn til þagn- arinnar? Hver hefur argað og gargað í eyru þeirra þar til þeir firrtust viti sínu? Hver er sú Gýg- ur sem þeir hafa tekið trúnað við, vart er það sú hin sama hverrar gerðir í félagsmálaráðuneytinu munu kosta ríkissjóð ótalda millj- arða? Kjallarinn Bjarni Kjartansson verkefnisstjóri Agúst Einarsson hef- ur farið mikinn gegn kvótaleigu og öllum millifærslum i kvóta- kerfmu sem hann að öðru leyti er sáttur við í aðalatriðum. Hann hefur einnig og jafnframt hvatt mjög til gjaldtöku rikisins af sama kvóta og sömu útgerðum, allt í nafni réttlætisins. Meginrök Ágústar gegn leigukvóta hafa verið þau að þungi þeirra viðskipta komi niður á áhöfn skip- anna og verkafólki í landi. Þessi rök hefur hann einhverra hluta vegna ekki haft mjög veiðigjaldskvótann - uppi um furðulegt að tama. Val ungra kjósenda Þeir væru menn að meiri, þeir hinir þöglu blaðamenn og ritstjór- ar sem nú mæra og yppa þessum sanga graut sem Fylkingin er, færu þeir í beina andstöðu við þau öfl sem kynda vilja undir verð- bólgu og koma í veg fyrir afnám Ólafslaga í nútíð og framtíð. Því hvet ég allt ungt fólk til að kjósa Sjálfstæðisflokkinn því þar á bæ er færra um loforðin og fagur- galann en meira um framkvæmdir og efndir á því sem máli skiptir fyrir komandi kynslóðir - frelsi til athafha án skattpíningar og reglu- gerðarfargans besservissera. Bjarni Kjartansson Með og á móti Tóbak verði eingöngu selt i lyfjabúöum Þorfjrimur Þrálns- son, framkvæmda- stjóri Tóbaksvarn- arráðs. Verður að grípa til aðgerða „Engir foreldrar vilja að barnið þeirra reyki. Og engir foreldrar vilja að barnið þeirra verði fíkni- efnum að bráð. Tóbak er fíkniefni sem börn geta nálgast eins sælgæti, eins og kannanir hafa sýnt. Á sama tíma eru stjórnmála- menn með yfir- lýsingar um að ná tökum á fíkniefna- vandamálinu. En með hvaða hætti? Fáir virðast hafa hugkvæmni eða hugrekki til að ráöast aö rót- um vandans. Til þess þarf póli- tískan vilja. Ef tóbak væri nýtt af nálinni myndi það aldrei tilheyra „lögregri" vöru og aldrei komast í sölu, enda yfir 40 krabbameins- valdandi efni í tóbaksreyk. Það er engin tilviljun að Gro Harlem Brundtland, aðalframkvæmda- stjóri WHO, vill takmarka að- gengi að tðbaki eins og kostur er, þannig að fólk geti etagöngu nálg- ast það eins og lyf. Árið 2010 er reiknað með að tóbak drepi um 10 milljónir manna árlega langt fyr- ir aldur fram. Það að stemma stigu við reykingum ungmenna er á forgangslista WHO og sömu- leiðis á forgangslista heilbrigðisá- ætlunar heilbrigðisráðuneytisins til ársins 2005. Þess vegna þarf að gripa til róttækra aðgerða. Yfir 80% af reykingamönnum vilja hætta þessum dauðans ávana og þess vegna myndi takmarkað að- gengi hjálpa fólki til að taka þá ákvörðun að hætta. Það er okkur til skammar að börnum okkar séu afhentar sígarettur í dag nán- ast afskiptalaust. í ljósi þess að allt eftirlit með þvi að lögum um tóbaksvarnir sé framfylgt er í molum, verður að grípa til að- gerða til að stöðva fíkniefnafar- aldurinn í landinu." Hingað og ekki lengra „Manni fallast hendur þegar maður heyrir hugmyndir á borð við þessa. Tóbak á ekkert erindi í lyfjaverslanir að mínu mati og fólki getur ekki verið alvara með slíkum hugdett- um. Er til dæm- is gert ráð fyrir því að fólk þurfi að fram- vísa lyfseðli þegar það kaupir sér tó- bak? Eiga menn að gefa sig fram við af- greiðsluborð apótekanna sem einhverjir tóbaksfíklar eða eins og eiturlyfjaskjúklingar sem ekki verður við bjargað. Forræðishyggja er af hinu illa og þessari hugmynd verður vart líkt við annað en hreinan fas- isma. Tóbak er löglegt á íslandi og ðllum frjálst að kaupa það sem eru orðnir sextán ára. Á méðan það er leyfUegt að reykja þá hljóta menn að vera sammála um að það sé selt í almennum versl- unum én aðgangur ekki hertur með þessum hætti. Það er kom- inn tími á að hætta að líta á reyk- ingamenn sem ótínda glæpa- menn. Reykingamenn hafa reynd- ar verið sjálfum sér verstir því þeir láta yfirleitt valta yflr sig. Ég hvet reykingamenn til að rísa upp og segja hingað og ekki lengra." -SJ/aþ f .Éí. " Kolbrún Bergþórs- dóttir blaoamaður.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.