Lesbók Morgunblaðsins - 24.12.1948, Blaðsíða 7

Lesbók Morgunblaðsins - 24.12.1948, Blaðsíða 7
LES30K MORGUNBLAÐSINS 563 nýtt og málað og þess vegna mikið sjelegra en áður. Klukka er og við bætt síðan í fyrra, sem komin er upp í klukkuportið, svo nú eru þrjár alls.-------Sá gamli prjedik- unarstóll er alt of lítill og varla brúklegur, svo að þyrfti annan ný- an og stærri, en menn sjá þó varla að hann kunni rúm að fá í svo lít- illi kirkju." Á þessari skoðunargerð má sjá það, að kirkjan hefur ekki verið bygð upp að nýu 1770, því að varla heí'ði hún þá verið orðin svo hrör- leg eftir aðeins 9 ár. Það má líka sjá það á orðum Geirs biskups hjer á eftir, þegar kirkjan var lögð nið- ur og hann segir að kórinn hafi þá verið „nýlegur", en hann var bygð ur 1769, eða ári áður en kirkjan var umbygð. Mundi biskup varla hafa tekið svo til orða um hann, ef hann hefði ekki talið forkirkiuna miklu eldri. Á DÖGUM Finns biskups ákváðu stjórnarvöldin að biskupsstólhnn skyldi flytjast frá Skálholti ti! Reykjavíkur þegar biskupaskifti yrði næst. Skyldi þá Reykjav'kur- kirkja vcrða dómkirkja landsins. En kirkjurnar í Laugarnesi og Nesi voru lagðar niður o<; söfnuðirnir þur sameinaðir Víkursöfnuði. Eng- cyarkirkja var þá f; rir nokkru lögð niður. Jafnl'raint því að vcvn dómkirkja, skyldi nú Víkurkirkja líka koma í staðinn i'yrir þrjár aðrar. En hvernig var nú sú kirkja, er svo mikið var heimtað aí'? Lýsing á kirkjunni. í skoðunargerð Hannesar bisk- ups Finnssonar 1780 höfum vjer bestu lýsinguna á kirk.junni, og er hún á þessa leið: Sjúli' er hún í !! slafgóKum ait dí timfori, undlii ivofalilri súð I l'ori-um gí fial3ffoií iii^ð Læ^Ilí- um umkveríis cr end.3it meo £sy brfkum. ÞverLekku::Jin sunnaa fram er yfirtrektur með grænu klæði og þjenar fyrir skriftastól. Fyrir honum er græn gardína á járntein og laust knjefall fyrir ,,consistentes" yfirtrekt með klæði. Altarið er prýðilegt (þ?ð var smíð- að árið áður) með snikkverki, mál- að, með 2 læsfcum hurðum. Fyrir því er gráða sæmileg r./eð trjeverki í kring með knjefalli bar fyrir ut- an, stoppuðu og yfhfrektu með rauðu klæði. Til er og langt knje- fall handa prcsti, stoppað og yfir- trekt með bláu klæði Milli kórs og kirlqu er hálfþil með pílárum yfir undir bita, dyr með öllum umbúningi og þar yfir kross. í frc.mkirkjunni norðan fram eru 19 þversæti með bekk^um, bríkum og bakslám og þverbekkur að hurð- arbaki með brík fyrir Sunnan fram er stúka með hálf- þili og píláraverki yf'r, bekkrúmi á þrjá vegu og hurð fyrir á hjör- um með loku, hvort til kirkjunn- ar gefið hefir ásamt fleiru öðru ónafngreindu, hennar fjáihaldsmað ur Hr. Direkteur og kaupmaður Christensen. Þar fyrir framan cr iangbekkur mcð bn'k í einu stafgólfi; málað- ur prjcdikunarstóll, gúmall og auð- virðilegri cn soddan lu'isi sambýð- ur, tneð fóðraðri uþpgöngú og háll'- þili til hliðar með pílártim yfir und ir bita. (Þessi prjedikunarstóll mun sennilega vera sá sami er Jón bisk- up Árnason segir að Brtmdur Bjarn Jieðinsson hafi gefið kirkjunni og sje þá „vænn og ve.'sæmandi"). Þar fyrir framan eru 15 þversæti með bekkjum. bríkum og bakslám og 1 við dyr með brík. T 2 fremstu stafgólfum kirkj- unnar er loft með tvíscítum bekkj- uni á ö vcgu, fóðruðuv! stiga. pil- ársriurð -i liiöruw og t'ilársverki aö A kirkm v e^ ^iuir rr> jrii x coawilíir ;ru ix giuggar með 6 ruðuvn hver, nenua þeir 2, sem í kórnum eru hafa 9 rúður hvor. Að kórbaki er slagþil með vind- skéiðum, fóðrað með standþili und- ir bita. Fyrir framan kirkju er einnig slagþil með vindskeiðL'm, dyr með öllum umbúningi, palctaðri og mál aðri vængjahurð á tvennum hjör- um með járnklinkum. Fyrir framan kirkjuna er klukknaport eða stöpull í 1 staf- gólfi, nokkuð mjórri en kirkjan með sperrum og stöfum mislöng- um hvoru megin, finlagólfi og klukknaturni; þar upp af stöng og veðurviti. Þar fyrir fruman er slag- þil, en ofanverðu bjórþil. Dyrnar eru með strykuðum og máluðum dróttum og dyrastöfum, málaðri stórri vængjahurð á íáinum, hjör- um, með járnkeng, klinku og iárn- handfangi. Þar eru inm 2 langbekk ir og 2 þverbekkir, o<; fyrir innan, í kórútbrotinu, háhíóðrað laust þversæti með 2 bekkjum og pílár- um að baki. En þar eð húsið cr 'arið nokkr- um spjöllum að taka á suðursíð- una, bæði að rjál'ri og veggjum, þá þyrfti það ásamt mcð þeirri cndurbót undir cins sð stækkast, þar cð fram kcmur að það sjc ^kki nógu stórt fyrir söfnuðiu.n". Þannig var þá kirkja sú, sem átti að taka við hinu vcglega dóm- kirkjuhciti al' kirkju þeirri, er Brynjólfur biskup Sveinsson hai'ði byggja látið í Skálholti. Hætt er við að mönnum nú á dögum þætti hún ekki sjerstaklega veg]egt guðshús, hvað þá dómkirkja landsins. Vegg- ir voru Iágir og því lágt undir loft, en risið bratt. Öll var kirkjan ómáluð að innan og ekkert hljóð- færi var þar. Á dagi.un hefir ver- ið sæmilega bjart Inoi, cu við i völdsönírva hefii veríð Iiálfrófck- Mi- tv^ - ar plrlri rilftriftcrntA fil aíS lysa upp cg ekki cnnur Ijcs en kertaijós, og þau aí skornfora

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.