Morgunblaðið - 12.09.2001, Qupperneq 33

MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 12. SEPTEMBER 2001 33
ur, sem naut trausts og virðingar
samferðamanna sinna, mannasætt-
ir, sem ekki eignaðist óvini á lífs-
göngunni. Störf hans í þágu Vest-
firðinga og vestfirskra byggða verða
seint fullþökkuð.
Við stofnun Menntaskólans á Ísa-
firði fyrir rúmum þrjátíu árum, varð
draumur margra framsýnna Vest-
firðinga að veruleika. Ötul barátta
heimamanna hafði skilað árangri.
Þar munaði ekki hvað minnst um
„postulanefndina,“ sem saman stóð
af 12 manna hópi eldhuga. Í þeim
hópi var Jóhann T. Bjarnason. Þau
Sigrún voru á meðal þeirra fjöl-
mörgu Ísfirðinga sem opnuðu heim-
ili sitt fyrir utanbæjarnemendur.
Ekki síst vegna vináttu föður míns
og Jóhanns varð ég þeirrar gæfu að-
njótandi að fá að búa á heimili þeirra
Sigrúnar í þrjá vetur á mennta-
skólaárunum. Það var góður tími.
Ég hafði eignast nýja og trausta
vini. Velvild þeirra hjóna í minn
garð og fjölskyldu minnar, hefur
verið okkur mikils virði alla tíð síð-
an.
Þegar ég kom fyrst á heimilið, var
Jóhann kaupfélagsstjóri. Mér varð
það strax ljóst, að Jóhann var eng-
inn 9–5 maður. Áhuginn á starfinu,
samviskusemin og starfsorkan var
með þeim hætti, að ljósin á kaup-
félagsstjóraskrifstofunni slokknuðu
yfirleitt seint á kvöldin og oft loguðu
þau um helgar. Enda dafnaði Kaup-
félag Ísfirðinga vel undir hans
stjórn, þrátt fyrir þær erfiðu að-
stæður sem landsbyggðarverslunin
hefur jafnan búið við.
Þótt Jóhann væri upptekinn af
störfum sínum, fylgdist hann af
áhuga með námsframvindunni og
þróun skólastarfsins í samræðum
við okkur Bjarna son sinn, en við
urðum góðir vinir og vorum sam-
ferða í náminu. Jóhann var alvöru-
gefinn og með eindæmum kurteis
maður, hógvær og réttsýnn. En eft-
ir því sem kynnin urðu nánari, áttaði
maður sig á, að jafnframt var stutt í
hárfínt skopskynið. Hann fylgdist
vel með öllum fréttum, og hafði
gaman af að ræða um málefni líð-
andi stundar. Í þeim viðræðum var
hann góður hlustandi. Hann lagði
sig eftir því að heyra viðhorf okkar
unga fólksins. Jóhann var ekki
flokkspólitískur, en hafði þó mikinn
áhuga á þjóðmálum.
Það þurfti ekki að ræða lengi við
Jóhann til að finna einlægan áhuga
hans á málefnum landsbyggðarinn-
ar, og þá sérstaklega hvað Vestfirði
og Vestfirðinga varðaði. Það kom
mér því ekki á óvart, að hann skyldi
valinn til þess að verða fyrsti fram-
kvæmdastjóri Fjórðungssambands
Vestfirðinga árið 1972. Frá fyrsta
degi í þessu nýja starfi átti það hug
hans allan. Enda kom hann miklu í
verk.
Það var ánægjulegt fyrir mig að
hitta minn gamla húsbónda á vett-
vangi sveitarstjórnarmálanna. Á
fjórðungsþingum kom glögglega í
ljós yfirburðaþekking hans á mál-
efnum Vestfjarða. Allur undirbún-
ingur var unninn af kostgæfni og öll
gögn sem lögð voru fyrir báru ná-
kvæmni hans og elju glöggt vitni.
Jóhann naut fyllsta trausts sveitar-
stjórnarmanna á Vestfjörðum. Á
sama hátt naut hann virðingar hjá
ráðamönnum og embættismönnum
er sækja þurfti til vegna hinna ýmsu
hagsmunamála. Á sínum langa ferli
í forystustörfum fyrir byggðirnar
hér á Vestfjörðum er ljóst að störf
hans eru ómetanleg, þótt þau hafi
kannski ekki verið öllum kunn. Jó-
hann var ekki maður neinna flug-
eldasýninga, heldur vann hann störf
sín í kyrrþey. Það var ekki hans
háttur að hreykja sér þótt hann hafi
oft átt mikinn þátt í að áfangasigrar
unnust. Í mínum huga er til að
mynda enginn vafi á, að þáttur Jó-
hanns er stór í því að jarðgöngin
undir Breiðadals- og Botnsheiðar
urðu að veruleika.
Ekki verður lokið við minningar-
grein um Jóhann T. Bjarnason, án
þess að minnast á giftudrjúgt og
fórnfúst starf hans fyrir frímúrara-
stúkuna Njálu á Ísafirði. Um árabil
var hann ekki aðeins farsæll for-
ystumaður stúkustarfsins, heldur
var hann stúkubræðrunum alla tíð
góð fyrirmynd í því mannræktar-
starfi sem þar er unnið.
Þótt Jóhann hafi ekki gengið heill
til skógar síðustu æviárin, var and-
lát hans skyndilegt og óvænt. Í veik-
indunum naut hann einstakrar
ástúðar og umhyggju Sigrúnar og
fjölskyldunnar allrar. Að leiðarlok-
um vottum við Guðrún þeim öllum
okkar dýpstu samúð, um leið og við
minnumst Jóhanns með virðingu og
þökk.
Guð blessi minningu Jóhanns T.
Bjarnasonar.
Einar Jónatansson.
Í litlu sveitarfélagi úti á landi
mæðir oft mikið á þeim sem veljast
til forustu eða gegna lykilembætt-
um. Þannig var með Jóhann T.
Bjarnason, fyrrverandi kaupfélags-
stjóra á Ísafirði og síðar fram-
kvæmdastjóra Fjórðungssambands
Vestfirðinga. Það er ljóst, þegar Jó-
hann hóf sín störf á Ísafirði, að hann
hafði einsett sér að vinna byggðar-
laginu allt það gagn sem hann
mætti. Hann var mjög vinnusamur,
samviskusamur með afbrigðum og
áhugamaður um allt sem til fram-
fara horfði. Þó var hann hæglátur
og prúður maður, sem miklaðist
ekki af verkum sínum. En fastur var
hann fyrir og ákvarðanir hans sem
framkvæmdastjóra byggðust nær
ætíð á vandlegri skoðun og skil-
greiningu viðfangsefnanna. Í kaup-
félagsstjóratíð Jóhanns var við
margvíslega erfiðleika að etja og oft
var nauðsynlegt að taka sársauka-
fullar ákvarðanir. Þær byggðust þó,
eftirá að hyggja, á raunsæi og
ábyrgðartilfinningu. Til kaupfélags-
ins voru oftast gerðar miklar kröfur,
stundum meiri en hægt var að ætl-
ast til.
Þegar Fjórðungssambandi Vest-
firðinga var breytt úr málfunda-
félagi í samtök, sem ætlað var að
hafa forustu um margvísleg hags-
munamál Vestfirðinga, var leitað til
Jóhanns T. Bjarnasonar. Hann tók
áskoruninni og gerðist fram-
kvæmdastjóri. Og með samstilltu
átaki hans og þeirra mörgu heiðurs-
manna, sem þá voru í eldlínu vest-
firskra stjórnmála, unnust mörg
stórvirki. Engum manni hef ég
kynnst á lífsleiðinni sem vandaði
málatilbúnað sinn eins vel og Jó-
hann. Hann kannaði allar hliðar
mála, reiknaði út hina ýmsu mögu-
leika og leitaði álits fjölmargra aðila
til að tryggja hlutlausa og réttláta
umfjöllun. Síðar, þegar mál komu til
afgreiðslu á fjórðungsþingum hlýddi
hann hljóður á umræður og virti
skoðanir þeirra, sem kynnu að vera
á annarri skoðun en hann sjálfur. Ef
litið er til baka, til þess tíma er
Fjórðungssambandið var eitt beitt-
asta vopnið í baráttu Vestfirðinga
fyrir öflugra mannlífi, kemur margt
upp í hugann. Barátta fyrir jöfnun
orkuverðs og stofnun Orkubús Vest-
fjarða í framhaldi af þeirri umræðu,
barátta fyrir eflingu landbúnaðar og
Inn-Djúpsáætlun, sem reyndar þró-
aðist á annan veg en Jóhann von-
aðist til, stuðningur við Menntaskól-
ann og starfið þar, bygging
Bræðratungu, þjálfunar- og þjón-
ustumiðstöðvar fyrir fatlaða og
ómetanlegur stuðningur Jóhanns
við það málefni, nýbygging sjúkra-
húss og heilsugæslustöðvar á Ísa-
firði, þar sem Jóhann fylgdi eftir
ákvörðun Matthíasar Bjarnasonar
þáverandi heilbrigðisráðherra,
bygging stjórnsýsluhússins á Ísa-
firði og ótal önnur framfaramál. Þó
verður ekki rætt um verk Jóhanns
T. Bjarnasonar án þess að geta
þeirra framkvæmda sem hæst ber
og Jóhann var hreyknastur af, jarð-
ganganna sem tengja Ísafjarðar-
djúp og vesturfirðina. Ég fullyrði
það hér og nú, að ef ekki hefði verið
fyrir atorku og frábæran málflutn-
ing Jóhanns í því máli, væru engin
Vestfjarðagöng. Þar mátti engu
muna að andstæðingar framfara og
bætts mannlífs á landsbyggðinni
hefðu betur. Þökk sé þér, Jóhann.
Ég átti því láni að fagna að starfa
með Jóhanni T. Bjarnasyni um lang-
an tíma. Samskipti okkar voru
margvísleg og afar gagnlegt fyrir
yngri mann í ábyrgðarstarfi að
njóta tilsagnar Jóhanns. Síðar störf-
uðum við undir sama þaki í Stjórn-
sýsluhúsinu og gafst þar enn betra
færi til að fylgjast með starfi Jó-
hanns fyrir vestfirskar byggðir.
Það var sorglegt að Jóhann skyldi
missa heilsuna eins snemma á æv-
inni og raun varð á. Það höfðu ekki
allir draumar hans ræst og ömur-
legt þótti honum að fylgjast með
hnignun atvinnulífsins hér. Við
Vestfirðingar hefðum átt hauk í
horni að koma á framfæri, með
sterkum rökum og beittum mál-
flutningi, réttlætiskröfum okkar um
að fá að lifa í friði, á auðlindum okk-
ar til lands og sjávar, ef Jóhanns T.
Bjarnasonar hefði notið við.
Innilegar samúðarkveðjur til ást-
vina hans allra.
Magnús Reynir
Guðmundsson, fyrrv.
bæjarritari á Ísafirði.
Fyrir margt löngu sá ég auglýsta
úrsmíðaverslun og -verkstæði til
sölu á Ísafirði. Ég og heitmær mín
ræddum þann möguleika að flytja
þangað. Tengdafaðir minn verðandi
hafði samband vestur og talaði við
systur sína, Sigrúnu Stefánsdóttur.
Þá kom í ljós að eiginmaður hennar,
Jóhann T. Bjarnason, sá um að selja
verslunina fyrir ekkjuna. Það var
ákveðið að við Jóhann hittumst þeg-
ar hann kæmi til Reykjavíkur sem
við og gerðum kl. 8 meðan hann
drakk morgunkaffið sitt á Hótel
Sögu. Hann fór yfir sögu fyrirtæk-
isins, hvernig það hafði verið rekið
og framtíðarhorfur sem hann taldi
reyndar nokkuð góðar ef rétt væri á
haldið. Ég veðraðist allur upp og
sagðist hafa mikinn áhuga. Þá fór
hann með mér yfir fjárhagslega
stöðu mína sem var ef til vill ekki
svo slæm en hins vegar ekki nógu
góð til að kaupa fyrirtæki án hjálp-
ar. Hann ráðlagði mér hvernig ég
skyldi standa að kaupunum. Þá var
hann búinn með kaffið og varð að
geysast af stað á fund varðandi
Inndjúpsáætlun eða hvað það nú var
sem hann var með á prjónunum þá
stundina. Allt fór eins og Jóhann
hafði lagt fyrir. Tíu dögum síðar var
ég staddur á Ísafirði og búinn að
skrifa fyrstu ávísunina mína fyrir
heilli úraverslun og ráða afgreiðslu-
dömu.
Jóhann hjálpaði mér með bók-
haldið fyrstu árin sem gat verið snú-
ið þar sem ég fyrrum „blómabarn“
hafði ímugust á öllu sem hét kerfi
eða reglur. Jóhanni tókst með lagni
og festu að leiða mig frá villu míns
vegar þannig að vinna við bókhaldið
varð öllu léttari og þægilegri fyrir
okkur báða. Aldrei vildi hann taka
greiðslu fyrir þessa aðstoð. Ég veit
að Jóhann hefur átt bágt með að
skilja svona ónákvæmni þar sem
hann var sjálfur mjög nákvæmur og
agaður maður en aldrei fann ég það
hjá honum. Til marks um nákvæmni
Jóhanns var þessi saga sögð þegar
Jóhann var kaupfélagsstjóri á Ísa-
firði þá hefðu peningainnlegg frá
honum ekki einungis verið raðað
eftir verðgildi heldur sneru seðlarn-
ir allir eins og ekki bara það heldur
hafði þeim öllum verið raðað í núm-
eraröð.
Jóhann var hlýr og hjálplegur og
hafði hárfínt skopskyn. Ég naut
þess að spjalla við Sigrúnu og Jó-
hann í þau fjölmörgu skipti sem ég
var boðinn í mat til þeirra í Sætúnið.
Í þessum umræðum kom fram hve
Vestfirðir voru Jóhanni hugleiknir.
Þar heyrði ég í fyrsta skipti rætt um
jarðgangagerð á Vestfjörðum sem
var hans hjartans mál og að mannlíf
þar dafnaði og blómstraði sem mest
og best. Þegar nú leiðir skilja viljum
við Stefanía þakka Jóhanni fyrir
vináttu, gestrisni og tryggð. Við
sendum Sigrúnu og fjölskyldu inni-
legar samúðarkveðjur. Við geymum
minningu um ljúfan mann.
Axel Eiríksson.
Heiðursmann horskan nefni
hæverskan, vitran mann,
Loforð það ljúft ég efni
að letra fá orð um hann.
Íhugull öðrum fremri
útséður maður sá
með frístundir flestum skemmri
en fullnustu verk hans ná
Viðkynning veitti þeim gildi,
sem voru í nálægð við hann
Veitandi öðrum hann vildi
vera, það sérhver fann.
Hann átti í útistöðum
eigi við nokkurn mann,
þótt stæði í straumsveipi hröðum
stefnufast hvergi rann.
Með viðmóti ljúfu gat laðað
liðsmenn til fylgis við sig.
Hiklaust gat verkum þeim hraðað
sem hrint höfðu aðrir á svig.
Sálfræðikreppu og kveini
og krossferðum sinnti ekki hót
Hann innvígðist orku í leyni
í uppvexti úr vestfirskri rót.
Með hugró í heimanfylgju
hugrakkur veg sinn gekk.
Umhverfisvelgju og ylgju
sá athafnamaður fékk.
Með stuðningi staðfastra manna
var stefna á verkefnið sett,
af kunnáttu lét hann svo kanna
kjarna og lögbundinn rétt.
Stórvirki og stefnumál kynnti,
stjórnsýslumiðstöðvar sá,
því áformi af atorku sinnti
og árangur liðsmenn nú sjá.
Og vita svo Vestfirðingar
hver vakti upp jarðgangagerð
og hafði þar hugmyndir slyngar
og handlék þar skjöld og sverð?
(Kveðja við starfslok 31. marz 1995.)
Hinsta kveðja að leiðarlokum.
Orðstír hans eigi við gleymum
og iðju hins vandaða manns
Við vinir hans vandlega geymum
með virðingu minningu hans.
Horfinn af hérvistarsviði
nú hlýtur hann blessun og frið
í hæðum hjá höfuðsmiði
þeim hæsta um alheimasvið.
Innileg samúð til fjölskyldunnar.
Hjörtur Þórarinsson.

Fleiri minningargreinar um Jó-
hann T. Bjarnason bíða birtingar
og munu birtast í blaðinu næstu
daga.
+ 
, - 719*: ;7'-3

5+++ ! <=

 

   . - 
!  
%
   & 
 
 
  /
,
 0
   " 
  "##$
!,(0  0 , 
'4 ;+ !.
1     
  0
   
2 

 * ( 2(
  * 0    
   
  
 0

301 *
*

1 #*-31
>4 ?

7 ," @A

 ,4 .
3
     0 
   
"4%5. - 6

 
" 

5+  .
" 
, () , () 

(  +  , () !.





 




     




            

! 
 "#
$   
#  % !   

&   ''

  !"##
!! $!!"## "%
#&' 

(&
)#&!"##
 *+
, "% - ./!"##
( "%!"##
/,(

"% &( 0#
*"%!"## , 
$!
 /&( &
0#
 *+

 1*)