Íslendingaþættir Tímans - 12.05.1971, Qupperneq 17
örlagaþræðirnir og gafst auðlegð
þeirrar auðnu sem aldrei brást.
Þann 22. febrúar árið 1907 gistist
Tómasína Steingrími Þorsteins-
syni frá Lundi, glöðum og hjarta-
hlýjum drengskaparmanni, sem
bar mörg beztu einkenni ættar
sinnar og umhverfis. Lundur var
eitt af beztu heimilum í Fnjóska-
dal, garður gleði og góðvildar og
alhliða menningar. Ungu hjónin
hófu búskap á næsta bæ við Lund,
Vöglum, en voru þar aðeins í eitt
ár. Fluttu þau frá Vöglum í Víði-
velli, í tvíbýli við Ármann bróður
Tómasínu. Þaðan fóru þau að Vé-
geirsstöðum, þar sem þau bjuggu
í átta ár, eða til vors 1921, að þau
frfittu til Akureyrar, þar sem þau
áttu heima æ síðan.
Þau Tómasína og Steingrímur
áttu margt sameiginlegt eins og
söng og tónlist, áhuga á leiklistar-
starfsemi og næmleikann fyrir yl
og birtu mannlífsins og góðvild til
samferðafólksins. Þau tóku virkan
þátt í félagslífi sveitar sinnar og
hvar sem þau fóru um huga sín-
um og höndum greri eitthvað gott.
Steingrímur Þorsteinsson stund-
aði nám í Gagnfræðaskóla Akur-
eyrar (1903—1905) og hafði með
höndum kennslustörf í Háls- og
Grenivíkursóknum á árunum 1905
—1909. Hann var góður söngmað-
ur og mjög hneigður fyrir tónlist,
enda stundaði hann (árið 1901—
1903) tónlistarnám hjá Magnúsi
Einarssyni á Akureyri, og nutu
margir góðs af þeim lærdómi hans.
Var hann organleikari við Háls- og
Draflastaðakirkjur í Hálspresta-
kalli og stundum einnig við Illuga-
staðakirkju. Þá tók hann nemend-
ur í orgelleik og æfði söng.
Mikinn áhuga mun Tómasína
hafa sýnt þessari starfsemi manns
síns og lagt henni lið, eftir því
sem frekast voru föng til. Hafði
hún yndislega söngrödd, mun
henni og hafa verið lotningin fyrir
sönglistinni í blóð borin og rík
ánægjan af samskiptum við
hana — sem þeim systkinum öll-
um.
Heimili þeirra Steingríms og
Tómasínu ómaði af söng og orgel-
leik. Þar héldust gleði og góðhug-
ur í hendur og gestrisnin leiddi
að þeim arni, sem gott var að
orna sér við. Nutu þau mikilla vin-
sælda, jafnt innan heimilis sem
utan. Þótti að því mikið tap og
vakti söknuð, þegar þau kvöddu
daiinn sinn og fluttu á brott með
hóp barna, sem bjartar vonir voru
við tengdar. En þeirra vegna mun
þessi ráðabreytni fyrst og fremst
hafa verið gjörð. Hið nýja um-
hverfi gat mun betra skilyrði til
menníunar og bjó yfir fjölþættari
möguleikum. En svo traustir reynd
ust þeir þættir, sem tengdu þessi
ágætu hjón við átthaga og ætt-
menn, að þeir urðu ekki slitnir.
Dalurinn með fegurð sína og frið-
sæld, með angan skógarins og
strengjaspil árinnar var þeim ætíð
„kær og hjartabundinn“, vafinn
töfrum yls og ástar. Og fólkið,
sem þar bjó, var þeim tengt í
gleði og sorg.
Á sömu lund var þeirra minnzt
heima í dalnum, af þeirri fölskva-
lausu hlýju, sem aðeins hin beztu
kynni fá vakið. Er mér í fersku
minni allt frá bernsku, það ein-
læga vinarþel, sem foreldrar mín-
ir báru til þessara hjóna, og hversu
þau söknuðu þess, að þau hefðu
horfið af vettvangi dalsins. Ég hug
leiddi, hvort ég myndi nokkru
sinni bera gæfu til að þekkja þessa
fjölskyldu og fá rækt við hana
frændsemi og vináttu.
Árin liðu. Ég fór til náms í
Gagnfræðaskóla Akureyrar og
þekkti til að byrja með harla fáa
í bænum. Eins og ósjálfrátt dróst
ég að þeim heimilum, sem byggð
voru fnjóskdælsku frændfólki
mínu, enda stóð ekki á, að ég væri
boðin velkomin þangað.
Þeirra á me'ðal var heimilið við
Hrafnagilsstræti 6, þar sem þau
Steingrírnur og Tómasína bjuggu
þá með börnum sínum. En þau
eru: Þórhildur íþróttakennari, gift
Hermanni Stefánssyni, mennta-
skólakennara, frá Miðgörðum á
Grenivík, Tómas stórkaupmaður,
kvæntur Nönnu Tuliníus kaup-
manns á Akureyri, Margrét sauma
kona, Ingibjörg söngkona, (d.1969),
Brynhildur verzlunarstjóri og
Ragnhildur leikkona.
Á þeim tíma, er kynni mín hóf-
ust við fjölskylduna voru allar dæt
urnar heima í foreldrahúsum. Hin
elzta Þórhildur bjó þar með manni
sínum og börnum. En sonurinn,
sem einnig hafði stofnað eigið
heimili, var fluttur að heiman.
Minn fyrsta skólavetur á Akureyri
bjó ég í næsta nágrenni við Hrafna
gilsstræti 6 og kom dögum oftar
í heimsókn. Brugðust aldrei mót-
tökurnar og átti ég innan veggja
þessa húss fjölmargar ánægju-
stundir, er ég hlýddi á slaghörpu-
leik og söng og naut skemmtilegra
viðræðna. skilnings og alúðar
Fyrir það er mér bæði skylt og
ljúft að þakka.
Heimilin tvö í Hrafnagilsstræti 6
stóðu opin fyrir menningu mennta
og lista. Þar ómaði söngur, þar
var harpa slegin og þar léku um
ferskir straumar leiklistar, íþrótta-
félags- og menntamála. En bak-
grunnur þessa var trú á höfund
tilverunnar og lotning fyrir fegurð
lífsins.
Mjög var gestkvæmt þarna tíð-
um. Kvöddu þar dyra margir unn-
endur og iðkendur lista — einkum
söngs og leiks.
Heimilisfeðurnir störfuðu báð-
ir í kórnum og Steingrímur auk
þess í Lúðrasveit sín fyrri ár á
Akureyri. Börn þeirra Steingríms
og Tómasínu stunduðu öll söng-
og leikstarfsemi, meira eða minna
eftir ástæðum og tóku þannig virk-
an þátt í hinu gróandi lífi bæjar-
ins. Þau hlutu öll góða menntun
— sum langt fram yfir það, sem
venjulegt var, á þeirri tíð, er þau
voru að vaxa til þroska, því að þá
stóðu leiðir að menntalindum um-
heimsins ekki eins opnar og nú á
síðustu árum.
Dæturnar fóru utan til að afla
sér menntunar og tvær þeirra,
Ingibjörg og Ragnhildur, dvöldust
úti svo skipti árum við framhalds-
nám í þeim greinum, sem hugur
þeirra stóð mest til og þær óskuðu
að helga líf sitt.
Ingibjörg stundaði nám í tón-
ÍSLENDINGAÞÆTTIR
17