Íslendingaþættir Tímans - 12.05.1971, Side 29

90 ÁRA:
Guðmundur Hermannsson,
kennari og bóndi frá Fremstuhúsum
Nú er þú endar þinn níunda tug,
er nautn þín sem áður að fræða.
Eða er ekki svo, að þér sitji í
hug
um sannleikans boðskap að
ræða?
Barnssálin varð þér að ræktunar
reit,
þar raungóðu fræunum sáðir.
Og það vita allir í þessari sveit,
að þar vannstu farsælar dáðir.
Og hvers konar málefnum lagðir
þú lið,
*t
GÍSLI GUÐ-
MUNDSSON
frá Þjóðólfshaga
F. 6.7. 1899 D. 20.1. 1971.
Hvers vegna skildum við
hrökkva við,
þótt heyrum dánarfrétt?
Það er nú svo að æðri sem lægri
er þetta lögmál sett,
við berumst upp að banaströnd
hvort brautin er greið eða slétt.
Uppi í sveit við angan frá góðri
áttir þú lífs þíns vor.
Ungur sigldir á æginn kalda.
Það eflir hreysti og þor.
Lengst af síðan um lagarslóðir
lágu þín ævispor.
Alla tíð meðan orkan leyfði
aðal það reyndist þitt,
að berjast af drengskap,
bregðast ei,
en borga hverjum sitt,
að vera sá drengur, sem
Verðskuldar traust
svo viðskiptin séu kvitt.
Þú uppskarst dýrmæt ævilaun,
sem urðu með skilum heimt,
þú eignaðist heimili, öruggt vé,
sem ungan þig hafði dreymt,
ágæta konu og óskabörn,
— ekki skal þessu gleymt.
er leizt þau til framfara miða.
Þú barðist með rökum og baðst
ei um grið,
en bardaginn varð þó án sviða.
Og nú eru framundan
náttmálaskin
í náðum hjá ástkærri dóttur.
Þú veizt samt, við öllsömul
eigum þó vin
og af honum loks muntu sóttur.
Við höfum átt margan
ánægjufund
og innsýn, er lífsskilning bætir.
Hvers vegna skildum við
hrökkva við,
er hverfur þú nú á braut?
Þú áttir stríð um árabil
við erfiða sjúkdómsþraut.
Mun ekki sælt við leiðarlok
að leggjast í móðurskaut?
Minningar geymast, margs er að
sakna
er maður í burtu fer.
Enginn veit hver verður sá
næsti,
sem vikið héðan er.
Eitt er víst, þegar kallið kemur
við komum á eftir þér.
B.J.
Nú bíðum í rósemd unz birtist
sú stund,
að blessaður vinurinn mætir. . .
Gísli V. Vagnsson.
Vorið 1907 spurði sr. Magnús
Helgason skólastjóri Flensborgar-
skólans, dúxana í kennara- og
gagnfræðadeild skólans, þau Stein-
unni Egilsdóttur frá Spóastöðum
og Guðmund Hermannssonar frá
Fremstuhúsum, hvernig þau hefðu
farið að þvi að klekjast upp í
þeim heljarkulda veturinn 1881.
„Ætli hún mamma hafi ekki átt
mestan þáttinn í því“, svaraði Guð-
mundur.
Þessi áratugur, sá 9. nítjándu
aldarinnar var sá allraversti og erf
iðasti, sem yfir þetta land hefur
komið, a.m.k. á síðari tímum.
Má það merkilegt kallast, hvern-
ig það mátti takast, að halda líf-
inu í ungbörnum í óhituðum bað-
stofum, þar sem eldurinn kúrði að
eins í hlóðareldhúsi í framhýsi og
má að líkindum komast svo að
orði með Einari Benediktssyni, að
hann hafi þar „skjálfandi so'fið“
En þetta tókst nú samt í æði-
mörgum tilfellum o g sannarlega
lögðu þessi harðindaár þjóð-
inni til marga ágæta menn og
konur, sem stutt hafa að gengi og
velmegun þjóðarinnar á nútíma
blómaskeiði hennar, og er vel ef
ungbörn þau, er nú blunda í silki-
fóðruðum vöggum undir dúnsæng
um í kappkyntum íbúðum, reyn-
ast betur en börn þessara voðaára.
Guðmundur Hermannsson fædd
ist í Fremstuhúsum í Neðri-Hjarð-
ardal í Dýrafirði 25. marz 1881.
Foreldrar hanS voru Guðbjörg
Torfadóttir og var jörðin ættaróð-
al hennar, og Hermann Jónsson
frá Alviðru og eru rætur ætta
þeirra hið næsta hjá þróttmiklu
búandafólki í Dýrafirði og að lang-
feðgatali m.a. frá Jóni Gissurar-
syni sagnfræðingi á Núpi.
Kermann var duglegur dreng-
skaparmaður. Hann var svo mikil-
virkur og góður vegghleðslumaður
ÍSLENDINGAÞÆTTIR
29