Tíminn - 24.02.1973, Side 19

Laugardagur 24. febr. 1973.
TÍMINN
19
Magnesíumskorfur
og h|artasjúkdómar
VÖNTUN Á magnesium i likamanum getur leitt til
hjartasjúkdóma, eða sú er að minnsta kosti skoðun
þriggja visindamanna, sem rannsakað hafa þetta
efm, og niðurstoður
læknablaðinu The Lancet
Visindamennirnir hafa rann-
sakað áhrif magnesiumskorts á
rottur. Þeir fylgdust með þvi,
hvernig magn kolefnissambanda
i blóðinu jókst samtimis þvi, sem
sjúklegar breytingar áttu sér stað
i nýrunum, m.a. óx kalkmagn
þeirra.
Skjótur bati
Kalkmagnið i nýra, sem vantar
magnesium minnkar mjög skjót-
lega, þegar bætt er úr
magnesium skortinum. Sjúklegt
ástand blóðsins hverfur eftir
u.þ.b. viku eftir að byrjað er að
gefa dýrunum magnesium.
Athuganir hafa sýnt, að magn
kolefnis vex oft i blóði fólks, sem
þjáist af hjartasjúkdómum. Ef
sjúkdómurinn læknast kemst
kolefnismagnið aftur i eðlilegt
horf.
Ástand rottanna, sem lifa við
magnesiumskort, likist ástandi
eru birtar 1 brezka
fyrir skömmu.
sjúklinga með meðfædda hjarta-
galla
Þetta ásamt fleiri niðurstöðum
þykir visindamönnunum þremur
renna stoðum undir það, að
hjartasjúkdómar séu á stundum
afleiðing magnesiumskorts, sem
leiði af sér skemmdir á frumum
og bindivefjum. Um leið minnkar
virkni hjartans. Það leiðir aftur
til minnkandi blóðstreymis til
nýrnanna, og við það vex
kolefnisinnihald blóðsins. Þessi
kolefnisvöxtur hverfur hins vegar
á um það bil viku tima, ef menn
taka inn magnesium og það segja
visindamennirnir að bendi til að
þeir hafi rétt fyrir sér.
Tilraunir hafa verið gerðar
með að ala rottur með bæði
magnesium- og kaliumskort en
þá hefur það sýnt, að það er ekki
nóg að gefa þeim kalium til að
fjarlægja kolefni úr blóðinu. Það
þarf einnig magnesium. (JGK)
Vilja að Lúðvík
leysi deiluna
Þó, Reykjavik —Á stjórnarfundi
Sölumiðstöðvar hraðfrysti-
húsanna, sem haldinn var 20. febr
úar, var samþykkt að óska eftir
þvi við sjávarútvegsráðherra, að
hann beitti sér fyrir þvi, að yfir-
standandi togaradeila verði leyst
svo fljótt sem unnt er.
Ennfremur segir i samþykkt-
inni, að áframhaldandi stöðvun
togaranna muni auka enn meira á
erfiðleika sjávarútvegs og fisk-
iðnaðar i landinu. Það er skoðun
stjórnar S.H., að islenzkt at-
vinnulif hafi orðið fyrir svo
miklum áföllum á siðustu timum,
að einskis megi láta ófrestað að
leysa þessa deilu, og þar með
stuðla að þvi að bæta úr þeim
erfiðleikum, sem þjóðin á nú við
að etja.
Beðið um deild handa
sykursjúku fólki við
Akureyrarsjúkrahús
Aðalfundur Samhjálpar, félags
til varnar sykursýki, var haldinn
á Hótel K.E.A. sunnudaginn 18.
febrúar s.l.. Formaöur félagsins,
Gunnlaugur P. Kristinsson,
minntist látins félaga, Gunnars
Karlssonar, sem lézt af slysförum
i siöasta mánuði.
Þá fóru fram venjuleg aðal-
fundarstörf. 1 skýrslu formanns
kom fram, að stjórnin hafði á
árinu ritað heilbrigðismálaráðu-
neytinu bréf, þar sem óskað var
eftir, að i viðbótarbyggingu
sjúkrahússins hér verði gert ráð
fyrir, að aðstaða verði til að taka
á móti sykursjúku fólki. Þá upp-
lýsti hann einnig, að göngudeild
fyrir sykursjúka mundi stofnuð
við Landspitalann á þessu ári, og
von sé bráðlega á þýddum bækl-
ingi um sykursýki.
Þá fór fram stjórnarkosning og
samþykkt reikninga. t stjórn fé-
lagsins eru: Gunnlaugur P.
Kristinsson formaður, Eirikur
Sigurðsson ritari, Jóhann Bjarmi
Simonarson gjaldkeri, Þóra
Franklín og Elin Jónsdóttir með-
stjórnendur.
A fundinum flutti Baldur Jóns-
son læknir erindi um sykursýki i
börnum og svaraði fyrirspurnum
fundarmanna.
Moka upp loðnunni
á tveimur stöðum
ÞÓ, Reykjavik — Ekkert lát er á
loðnuveiöinni við Austur- og Suð-
austuriand. Siðasta sólarhringinn
voru bátarnir einkum á tveim
veiðisvæðum, annars vegar á
svæðinu umhverfis Hvalbak og
hins vegar við Skaftárós. 1 fyrri-
nótt og i fyrramorgun var góð
veiði við Hvalbak, en loðnan
dreifði sér,er leið á daginn, siöan
þétti hún sig aftur þegar fór að
dimma. Fengu þá margir bátar
þarna góð köst. Nú virðist loðnan
hafa dreift sér þarna aftur, enda
virðist hún nú hafa tekið stefnuna
á Lónsbugt, en oft kemur fyrir að
hún dreifir sér á meðan hún
gengur frá Hvalbak upp að land-
inu. A veiðisvæðinu við Skaft-
árósa hefur verið mjög góð veiði
i tvo sólarhringa — sama hvort
það cr á nóttu eða degi — loðnan
er þarna mjög nálægt landi, og
hafa margir bátarnir fyllt sig i
einu kasti.
Frá þvi klukkan 10 i fyrra-
morgun til klukkan 15 i gær, til-
kynntu 27 loðnubátar um afla til
loðnulöndunarnefndar. Flestir
fóru bátarnir til hafna við Faxa-
flóa, en þó nokkrir fóru til Aust-
fjarða.
Þessi skip tilkynntu um afla: Jón
Garðar GK 230 tonn, Ásberg RE
280, Ljósfari ÞH 210, Fylkir NK
110, Harpa ÞH 310. Seley SU 250.
Fifill GK 300. Gissur hviti SF 270,
Hilmir SU 230, Keflvikingur KE
270, Helga 2. RE 250, Guðrún
Jónsdóttir 1S 240, Bergur VE 200,
Jón Helgason AR 130. Ársæll
Sigurðsson GK 180, Gullberg VE
140, Magnús NK 200, Gunnar
Jónsson VE 130, Þórður Jónasson
EA 220, Skinney SF 240, Hrönn
GK 220, Gisli Arni RE 350,
Rauðsey AK 300, Vörður ÞH 270,
Þorkatla 2. GK 230, Ólafur
Sigurðsson AK 240, Grimseyingur
GK 250, Esjar RE 300 og tsleifur
VE 260.
Þór Magnússon heldur hér á einni hinna gömlu mynda á sýningunni. Hún sýnir gamla verbúð i Þorláks-
höfn.
öxarárfoss, sem allir kannast við af mynd. Sennilega er þetta ein fyrsta myndin, sem tekin var af
honum.
Gamlar Ijósmyndir
og Ijósmyndavélar
á sýningu í Þjóðminjasafninu í tilefni af 110 ára
afmæli þess, sem er í dag
Erl, Reykjavík — I dag á
Þjóðminjasafn íslands 110
ára afmæli, og í tilefni af
því, verður haldin í boga-
salnum sýning á gömlum
myndum, felstum frá því
fyrir aldamót.
Þjóðminjasafnið hóf
snemma söfnun mynda, og
á nú mikiðsafn. Eru þær
allar vandlega flokkaðar
og skráðar, og taldi Þór
Magnússon, þjóðminja-
vörður, að skráðar manna-
myndir í eigu safnsins
muni nú vera um 40.000
talsins, og filmurog plötur í
eigu þessséu ekki langt frá
400 þúsundum.
Langflestar myndanna eru
komnar i eigu safnsins á
þann hátt, að gamlar Ijós-
myndastofur hafa lagt upp
laupana, og safnið þá
fengið myndasafn þeirra.
Allar myndir sem safninu
berast, eru skráðar og að-
gangur að þeim gerður
mjög auðveldur, enda eru
þær mikið notaðar til eftir-
töku, einkum af út-
gefendum og blaða-
mönnum.
Þær myndir, sem á sýningunni
eru , eru aðeins örlitið brot þess
fjölda, sem safnið á yfir að ráða.
Þar eru milli 50 og 60 stækkanir,
gerðar af Leifi Þorsteinssyni i
Myndiðn eftir plötum safnsins,
auk þess sem þar eru einnig all-
margar mannamyndir i hópi
hinna elztu, og myndir af fyrstu
hérlendu ljósmyndurunum.
Þeirra fyrstur til að læra mun
hafa verið Helgi Sigurðsson frá
Jörfa, einn aðalhvatamaðurinn
að stofnun safnsins. Hann kom
heim frá námi árið 1846 og hafði
þá lært til ljósmyndunar. A
sýningunni má lita mynd af
honum og einnig af föður hans,
sem er eina myndin, sem hægt er
að ganga út frá sem nokkurn
veginn visu, að Helgi hafi tekið.
Þá eru og þarna myndir af öðrum
gömlum Ijósmyndurum eins og
t.d. Sigfúsi Eymundssyni,
Tryggva Gunnarssyni, Jón Chr.
Stefánssyni, og sr. Siggeiri Páls-
syni á Skeggjastöðum, sem lærði
ljósmyndun i Noregi veturinn
1856-57, en hann er talinn hafa
tekið myndina af sr. Guttormi
Pálssyni i Vallanesi, sem þarna
er til sýnis. Er það elzti Islend-
ingur, sem mynd er varðveitt af,
svo að vitað sé, en hann var
fæddur 1775.
Þá eru og þarna myndir af öðru
18. aldar fólki, og má þar nefna
mynd að Þuriði Hallgrfmsdóttur,
konu sr. Jóns Þorsteinssonar i
Reykjahlið, en frá þeim er mikill
ættleggur kominn. Þvi er hennar
getið hér, að á sýningunni iiggur
einnig frammi kafli úr bréfi frá
dóttur hennar, Jakobinu Jóns-
dóttur Thomsen, konu Grims, þar
sem hún segir frá myndatökunni.
Bréfið er dagsett 18. nóv. 1867,
og getur Jakobina þar þess, að
hinn 15. október þá um haustið
hafi verið á ferðinni á Bessa-
stöðum einn „photograph”, hvern
hún hafi beðið að mynda móður
sina. Eru siðan lýsingar á þeim
tilfæringum, sem viðhafa þurfti,
og segir siðan orðrétt:
„Sýndist hún engin eftirköst
hafa af þessu, svo hún gerði ráð
Framhald á bls. 27.