Atuagagdliutit - 24.12.1970, Blaðsíða 26

Tapiola
— igdlokarfiliak
Tapiola — Finlandime igdkmar-
fit pingårnerssåta Helsingforsip,
avatåtungåne nunap KanoK itu-
ssusia aserornavérsårdlugo igdlo-
Karfiliamut nutåmut taigutauvoK.
igdloKarfiliaK avångusukujorfig-
ssiåungitsoK sujugdlersaK, iluag-
titseriut misiligutaussoK, silarssu-
ardlo tamåkerdlugo uisåtdlagtitsi-
SSOK.
Finland nunauvoK angnersså
pukitsuajårssuaK taserpagssualig-
dlo. avangnamut isuata Disko
(K’eKertarssuaK) angusimavå, ku-
jåmutdlo isuata Kap Farvel mig-
ssiliorpå. nunat ukiuvigdlutik u-
kiortartut ilagåt, aussatdlarångat-
dle taserssue sikuerussortarput,
orpigpagssuarpagssuilo Kissung-
nik niorKutigssiortitseKissut siv-
kersitertardlutik pilutanigtiter-
dlutigdlo.
ukiune måkunane Finlandime
ulåputunguaKarpoK. nålagauvfiup
iluane ingerdlatitsineK akornu-
tigssarpagssuaKaraluartOK ani-
ngaussarsiornerup tungågut suju-
ariartorneKarpoK. Finlandimilu-
me pissoKarsinaussarpoK. sor-
ssungnerssuarme kingugdlerme
1945-me kipissume finnit rusinut
sorssugput, ajorssardlutigdle. u-
kiutdle arfineK mardluk Kångiu-
tinartut tåssa 1952-ime silarssu-
armiut inusugtaisa unangmeKå-
tårfigssarssuat Olympiade sanaor-
tugkanik piarérsauterpagssuaKa-
rérdlutik angmarpåt.
ukiume Kångiutume niorKutig-
ssiorneK KagfariarpoK aningau-
ssaKarnerdlo 6 procentinik agdle-
riåsangatineKardlune. taiméitor-
dle aningaussarsiornerme ajor-
nartorsiutaisa angnerit ilagåt nu-
nalerinerme niorKutigssianik tu-
nitsivigssaerussissarneK, månå-
kutdlo eKaitsumik kingunigssålo
erKarsautigalugo årKingneKali-
nguatsiarpoK. tåssa naussorigsai-
ssuarKat nålagauvfingmit tapiv-
figineKartalersimåput nangmineK
piumåssutsimingnik nunauti-
mingne nautitsingitsortalerunik.
nålagauvfik tapissutinik akilissa-
raluardlune taimåitOK tunitsivig-
ssaerunerme pissarissersutigssar-
pagssuane akisunerussut sipårsi-
naulertarpai. taimåikaluardle av-
dlanigtaoK ajornartorsiutigssa-
KarpoK, tåukualo ilagait, tåssa
naussorigsainerup migdliartorti-
taulerneragut sulivfigssuaKarne-
ruvdlo agdliartulerneragut inuit
avangnånit kujåmut nugtertua-
lernerat. Helsingforsip erirå orni-
garneKarsinauvoK.
Kanorme ilivdlugo Finlandip
kujatikånia sinerissap ilå najoru-
minarnerussungortineKarniåsa-
va? årKigssuneKarpa pilerssårusi-
orneKardlunilo?
månalo igdloKarfiliaK Tapiola
erKartulåsavarput.
igdloKarfigtarpiåtalo KanoK i-
tunera tikitinago pilersiniarne-
Karnera iluarsartuneralo tusalå-
riartigik.
pilerssårusiortuisa ilagåt Heikki
Hertzen inatsisinik iliniagartuju-
ssok. tåussuma ugpernarsivdlui-
narérsimavå nutånik igdloKarfi-
liornerme sujumungåK pilersså-
rusiorneK perKigsårussanigdlo sa-
någssanik titartaineK pingårute-
kardluinartussut. Tapiola „igdlo-
Karfik nautsiviussoK" pilersisi-
mavå, takornarianut Finlandimu-
karusulersitseKissoK. Helsing-
forsip avatinguanipoK 6—7 km-
inarnik ungasissuseKardlune. si-
larssuardlo tamåkerdlugo tuså-
massauvdlune, amerdlaKissunitdlo
issuarneKardlune.
Tapiola igdloKarfit sinikatår-
figssiåungitsut sujugdlersaråt. sa-
naneKarnera ajornartorsiuterpag-
ssuarnik anigorniagagssaKarsima-
vok saniatigutdlo pilerdlåt ajor-
nartorsiutait amerdlavigsimav-
dlutik. tamåko tamarmik iluagti-
nerånut tungaviusimavoK suju-
lerssortuata nikatdlujaitsumik u-
teriåinartungitsumik piginåussu-
seKarneratigut. sujulerssortua
Heikki v. Hertzen imatut OKa-
lugtuarsimavoK:
„Tapiolo 1952-ime pilerssårusi-
orneKalerpoK ukiordlo tamåna
sananera autdlartisimavdlune. i-
ngerdlatitseKatigigfigssuit arfi-
nigdlit ASUNTOSAATIO angner-
tumik iluanårniarnerinåungitsu-
migdlo anguniagagdlit peKatigig-
fik „sanaortortitseKatigit" aut-
dlartisimavåt. nålagauvfingmit
kommunimitdlo ikiorneKångit-
dlat (ikiorneKarnigssamingnume
akuerineKarsimånginamik).
„igdloKarfik inunermik akornu-
sersorneKarpatdlångitsumik inuv-
figineKarsinaussungortiniarpar-
put, H. V. Hertzen nangipoK. na-
paniarfigkuminartusaoK, inugpa-
lårtuvdlune, angatdlånermit a-
kornusersugaunane, sungivfingme
periarfigssaKardlune, perKigsar-
tarfeKardlune najoruminartuv-
dlunilo. tåssanilo inuit 17.000-it
migssigissait najugaKåsåput.
taimane kimitdlunit påsineKå-
ngilagut. ungaserujugssuångika-
luarporme, ikiorumaneKångila-
gutdle. aningausserivit — „sanåg-
ssanut pilerssårusianut taima si-
laKa vsångitsigissunut" — aningau-
ssanik atugkiumångitdlat. piviu-
ssungortineKarsinåungitdluinar-
tunerarpåt. igdlutdlunit atautsi-
mut kiagsauteKarfigssåta (fjern-
varmecentral) titartarnera pissor-
tat takuleramiko ånilårutigivig-
påt, oKardlutigdlo ukiut mardlug^
sunguit Kångiugpata aningaussae-
rutdluinåsassugut, igdloKarfigdlo
ukiume Kåumatit ardlagdlit apu-
mit matorsimassåsassoK, taimalo
inue Kåumatit ardlagdlit suliar-
tungitsortugssåusavdlutik. taimåi-
tordle pilerssårut iluagtipoK. ig-
dlulioKatigit peKatigigfiata sivni-
ssue sulissartut kåtuvfinit ator-
figdlitdlo angnerit peKatigigfinit
ilaussortaKarput. autdlartissuti-
gåtdlo Kåumatine mardluinarne
nangmingnérdlutik taorsersugag-
ssamingnik aningaussanik atu-
gagssineKarnertik. uvdlumikut ig-
dloKarfiliaK iningajagdluinaler-
poK, hotele avdlatdlo atortoKar-
fit ikigtunguit kisimik suliarine-
Kångilerput.
Tapiola — inuisa taissagåt: „ig-
dloKarfik KorsussurmtoK", Fin-
landime igdloKarfit pingårnersså-
ta kigdlinguane sanåjuvoK, atåi-
naviganile igdloKarfiuvdlunile i-
nugtanilo nangminerssoriarsinau-
ssut. avdlanitdle åssigingeKutigå
pilerssårusiorneKarnerane nuna
pingortitardlo erKånitoK sianiger-
KigsåinPKarsimangmata. Finland-
ip arkitckté pjltorigsut KavsioKa-
lutilc pilerssårusiornerme ilei-Ku-
tOKaussunik Kavsinik avdlångor-
titerisimåput. igdloKarfiup sana-
neKalernera sujorKutdlugo tamå-
na orpigpagssuaKarfiusimagalu-
arpoK. sanaortorfigineKarneranile
orpit piartariaKardluinarsorissat
kisimik piarneKarsimavdlutik.
igdluliat portussusisa Kagtornit
orpitdlo portussusé sananeKarfi-
gissamingnitut iluarsartuteKatigi-
simavait. sanaortugkat avatangi-
ssaitdlo takuneKajuingajagtumik
tugdluaKatigilersitauvdlutik.
avKUsernit angatdlaviunerpait
igdlunit inungnit najugarineKar-
tunit Kimagtitdlugit sananeKarsi-
måput. igdloKarfingme motori-
lingnut angatdlavigssiat pisuinait
avKuserninit ingmikutdlarigsit-
dlugit inigssitåuput. tamånalo er-
sserKivigsumik takuneKarsinau-
vok Kamutit motorigdlit avKutait
sinimikut betoninik pisuinarfig-
ssianik avKusigåungingmata. bilit
igdlut Kanitåine uningavigssianut
avKUsigåuput pisuinait betonimik
(cement akugaK) kuerérdlugit i-
lioragkanik pisiniarfit inuitdlunit
ornigtagåinut avdlanut najuga-
Karfinit avKusiugåuput. igdloKar-
fiup pisiniarfeKarfigtut Kiterisså
bilinit angatdlåssissuinarnit tu-
nuatungåinågut tikineKarsinau-
vok. pisiniatdlo bilertut pisiniar-
feKarfik tikinago bilit inigssitar-
fiånut bilitik KimarKårtarpait.
igdloKarfik Kiterissame avatå-
gut inungnut najugagssianik sut-
dliveKarfingnigdlo sanaortorfig-
ssiartaKarpoK. KerKanlput pisini-
arfit åssigingisitårtut, igdloKarfi-
uvdlo ingerdlatineKarnermigut
agdlagfeKarfia (administration).
Tapiola pingasoKiusséngordlugo
sanaortorfiuneruvoK, tåssa avang-
namut kangimut kimutdlo ing-
mikortortat tåuko inungnut na-
jugaKarfigssianik sanaortorfiusi-
måput, portusunik Kuleringnik i-
nitalingnik, portuvatdlångitsunik
åmalo pukitsunik, tåukualo år-
Kigdluagkamik akunerårtitårput.
ingmikortortat tamarmik mar-
dlungnik inussutigssaerniarfing-
nik pisiniarfiligåuput. titartai-
ssartume tamåna sujunertarisi-
mavåt, inigissamit inussutigssaer-
niarfingnut ungasigpatdlåsångit-
sut, åmalo pisiniarfit åssigit i-
nungmit atausinarmit pigissåu-
ngitsut, ingmikutdle nangminig-
ssarsiulertugssåungitsunik unang-
merulårtugssanigdlo pigingnigtig-
dlit kigsautiginartikamikik.
inutigssarsiorfeKartariaKarmat-
dle sulivfeKarfit sanaortorfigssa-
ligåuput, igdloKarfiup avangnå-
tungågut åmalo kitåtungågut.
fabrikimigdle autdlarniniartut
piumavfigineKarKårtarput suliv-
fiutitik putsumut paumutdlo mi-
nguiaivfigigsusassut, nipiliortor-
ssusanatigdlo — tåssa pissaria-
KartineKarpat nipaitdlisausigåu-
sassut.
igdloKarfiup Kentane pisiniar-
feKarfik pisiniarfingnut agtuma-
ssunut sanileriånut avgorsima-
vok. hestip aloKutaussåtut ilusi-
ligauvOK kiparigsunigdle teKerKO-
Kardlune. tikitdlugo pisiniat ani-
ngausserivik autdlartivfigisinau-
våt, tåssångalo anerKårdlune tug-
dleriågagssaKarpoK, agdlagkeri-
vik, atissaerniarfik, inussutig-
ssaerniarfit, kisalo cafeteria, a-
nigåinilo kigdlinguane nautitaer-
niarfik, il. il.. kingugdliuputdlo
marrarnut, naussunut atuagka-
nutdlo pisiniarfit. pisiniartut å-
ssigingitsorpagssuit ungasigsunut
sumut tamanut ingerdlarKåratik
pisiarisinauvait, pukitsuliaugami-
lo majuartarfigpagssuarnik av-
KusårtugagssaKarane.
pisiniarfiup ungasingitsungua-
nipoK igdlorssuaK Kumut porto-
KissoK 13-inik Kuleringnik inita-
lik. tåuna agdlagfeKarfigpålug-
ssuarnut åssigingitsunut avgua-
tågauvoK, Kåvanilo ingmikutdla-
rigsumik issikOKardlune avungar-
ssuaK issikivigigdlune sutorniar-
tarfik silatåtungimigut silamivfi-
usinaussumik ungalugartalik sa-
naneKarsimavoK. sordlule OKa-
rérsugut issikivigeKigame tåsså-
nga avåmut issigineK alianaeKu-
tauvdluarpoK. tagpavångånit Ka-
nigtunguvdlune tasiliarssuaK i-
martåinarssuarmigut portujårssu-
arnik tigssalugtulialik takugssau-
vok, tasiliak sujornagut siorar-
tarfikumipoK, iluagtiniardlugo
sanåK, kigdleralånguanipordlo
igdlorssuaK nalugtarfik. ilua uv-
farfingnik åssigingitsunik piler-
sorsimavoK, uvfarfinarnik kugtit-
sissarfilingnik, ailartitsivingnik
åmalo silåinarmik kissårKigsu-
mik panerdluartumik (sauna) i-
sersimaortarfigtalik.
igdloKarfiliortitseKatigit pissor-
tåt Heikki V. Hertzen imåitumik
OKalugtuarsimavoK: „kommune
aperKuteKarfigigaluarparput na-
lugtarfeKarfigssaK sanajumasora-
lugo, aulajangigagssanutdle poli-
tikimut tungassut tåssunga isu-
maKatigigtoKarsinåungilaK. ima-
Kalo ukiut tamåna anguniardlu-
go utarKiviusagaluarput, ajorna-
Kingmatdle nangmivtinik sanåi-
narparput. ineravtigulo kommu-
ne aperårput pisiarerusunginerå
ingerdlåneralo isumagalugo, pi-
siareratarpåtdlo. taimailivdlutalo
politikikut ajornartorsiut OKinå-
rujugssuaKårput. kommunimut-
dle taimailiorneK ajornångineru-
vok, kommunivme nangmineK sa-
natitsinigssaraluaminit akikinår-
nerugamiuk".
tasiliarssup nalugtarfiliavdlo
ungasingitsuåne OKalugfik ånga-
jårssuaK inigssitauvoK. sanane-
Kautai ilusilerneralo uvdluvtinut
nalerKutuput. OKalugfingmut a-
tåinartutitdlugit atautsimitarfik
igavfigtalik initdlo avdlat ming-
nerit åssigingitsunut nalerKutu-
liat sananeKarsimåput. atuarfit
igdloKarfiup kangiatungånut ki-
tåtungånutdlo inigssineKarsimå-
put atualernigssamutdlo inutut
puiorneKarsimångitdlat, tåukume
børnehaveklasseKartitåuput. ili-
niarnertugssatutdlo ingerdlar-
Kingniat igdloKarfiup Kentata tu-
ngåne (mérKat atuarfisa inigssi-
nerisa akornåne) gymnasiame a-
tuartitåuput.
igdlume inungnit najugarine-
Kartut?
angissusé ilusaitdlo åssigingisi-
lårtuput. ilait Kuleriårpålungnik
initaKarput (etagehuse) ilait ui-
guleriårtuput (rækkehuse) ilaitdlo
ingmikortuvdlutik ilaitutaringnut
atausinarnut inigssiat (eenfemi-
liehuse).
igdluliat tamåko amerdjaae
ssait pingårtumik Kuleriånik i-
nitagdlit betonimit igssorterér-
dlugit ikussugkanik igdluliorfing-
1. kl. urreparation. Ekspres levering.
Garanti på alle reparationer.
TIK-TAK . Kirkegade 18 . 6700 Esbjerg Danmark.
milunit kuissanit sanåjuput. ig-
dlutdlo Kuleriånik iiiitagdlit a-
merdlanerssait silatimikut maju-
artarfeKarput. ilaKutaringnut i-
nigssiat initujårtuliåuput. soKuti-
ginautausinaussutdlo ilagait inig-
ssiat Kuleriåt ardlagdlit torssue,
isersimaortarfé åmalo nerissarfé
igavfilo init sisamåusagaluit ing-
mingnut angmåinartungmata,
ingmingnut matunik igkanigdlo
avigsåKusersugaunatik. inigssiat-
dlo atortOKarfingnik tamanik sor-
dlo errorsissarfingnik, pinguar-
tarfingnik silåinarmik kissartu-
mik ailartitarfingnik cykelinut
mérKatdlo Kamutåinut ilitsiving-
nik atautsimut pilersugåuput.
inungnut inigssiat issikumikut
oKipalugtuput KanoK itussusé ta-
kujuminardlutik (lette og enkle)
ilutsinutdlo årKigssueriautsip ilu-
ane (arkitektonisk) Kagfasigsu-
mik suliaussutut OKautigissaria-
Kardluinardlutik.
nuna pukitsoK siamasigsunik i-
nulik ajornartorsiutinigdlo nåpi-
taKartuartoK nutånik avdlamiu-
nutaoK isumagssarsiorfiussunik
sanaortorfiujuarpoK.
Tapiola igdlOKarfiuvoK nunåi-
narme inoKångitsusimassume ig-
dloKarfiliat ilagåt takuvdlugo
nuånersoK. sananeKarfiane titar-
nere avKusinernit igdlulianit å-
ssigingitsunit atortuinitdlo pi-
ngortineKarsimassut KaKutigortu-
mik avatangissimingnut tugdlu-
artuput imaKarpalugdlutigdlo, i-
nuisalo nuånårutigait.
Gronlands-Rejetrawl
siden 1932
Kalåtdlit-nunåne
réjerniut kilisaut
1932-mitdle
Iver Christensen
Skagen
DIREKTE
MUSIK
IMPORT
ESBJERG MUSIK IMPORT
TORVIGAJ3E 6 . ESBJERG
27