Fréttablaðið - 04.01.2006, Blaðsíða 41
MARKAÐURINN
Þeir hljóta að ná miklum árangri
forstjórarnir sem fá 130
milljónir fyrir fimm mánaða
starf. Það eru 26 milljónir
á mánuði - meira en Róbert
Wessmann hjá Actavis var með
í mánaðarlaun í fyrra. Hann
var bara með tuttugu milljónir
á mánuði; og þó var hann ekki
einu sinni rekinn.
Raunar finnst Aurasálinni
ekkert stórmál að Ragnheiður
Geirsdóttir fái meira en
hundrað milljónir fyrir að láta
af störfum hjá FL Group. Það
hefur áreiðanlega ekki verið
tekið út með sældinni að sitja á
þessum forstjórastóli með hinn
ofvirka stjórnarformann sífellt
að taka allar ákvarðanir sem
samkvæmt hefðinni heyra undir
forstjórann.
Við áramótin ákvað Aurasálin
að eyða úr huga sínum bæði
öfund og afbrýðisemi á þessu
ári en samgleðjast af meiri móð
en áður þeim mikla árangri
sem íslenska yfirstéttin hefur
náð við að skammta sjálfri sér
fáheyrð lífskjör. Samtryggingin
í pólitíska kerfinu er auðvitað
bara algjört grín miðað við
samheldnina sem ríkir í við-
skiptalífinu. Eftir að menn verða
forstjórar einu sinni eru þeir
komnir inn um hið gullna hlið
fjármálahimnaríkidæmisins.
Fyrrum forstjórar fá milljónir
þegar þeir eru reknir en geta
venjulega gengið umsvifalaust
inn í nýtt forstjórastarf sem
borgar þeim milljónir á mánuði.
Þetta er draumastaða - að vera
á fullum launum á einum stað
fyrir að vinna og á margföldum
launum frá öðrum stað fyrir að
vinna ekki. Þetta er ekki ósvipað
þeirri draumastöðu sem sumir
eiginmenn komast í varðandi
heimilisstörfin - að eina krafan
sem til þeirra er gerð er að þeir
þvælist ekki fyrir. Þannig fá
þeir hreint hús og dýrindismat
gegn því að gera ekkert annað
en að láta lítið fara fyrir sér og
borða svo duglega af matnum.
Svo uppskera þeir þakklæti
fyirr aðgerðarleysi sitt. Það er
vart hægt að komast hærra í
fæðukeðjunni.
Aurasálin hefur aldrei verið
sérstaklega hrifin af hefðbundinni
vinnu, sem felur í sér mætingu
á skrifstofu, mælanleg afköst
og þess háttar óþægindi. Aura-
sálin hefur löngum laðast að
óáþreifanlegri vinnu eins og
hugmyndavinnu og stefnumótun.
Þetta virðist einmitt vera það
sem forstjórarnir fá borgað svo
mikið fyrir að gera - og gera ekki.
Ályktun Aurasálarinnar er því sú
að hún sé sniðin í forstjórastéttina
íslensku.
Það er því heppilegt að Aurasálin
skuli vera hætt að öfundast út
í nýríku forstjórana á Íslandi
- enda mun hún að líkindum
ganga til liðs við þá stétt innan
skamms. Og þá mun ríða á að
skipta nógu oft um vinnu og
gera nægilega snjalla starfsloka-
samninga.
Kaupmáttur hefur vaxið
undanfarin misseri og þjóðin
naut þess í fyrra að laun hækkuðu
töluvert umfram verðlag.
Greining Íslandsbanka gerir ráð
fyrir að kaupmáttur vaxi áfram
á þessu ári þó í minna mæli en
á því síðasta. „Útlit er fyrir
að aukning kaupmáttar launa
verði minni í ár en á síðasta ári.
Á nýliðnu ári jókst kaupmáttur
launa um nálega 3% sé miðað við
þróun launavísitölu og vísitölu
neysluverðs en útlit er fyrir að
aukningin í ár verði ríflega 1%.
Undanfarinn áratugur hefur
verið launþegum hagfelldur og
hefur kaupmáttur launa aukist
um rúmlega 30% frá ársbyrjun
1996 til nóvemberloka 2005. Í
því ljósi er kannski ekki furða
að aðeins hægi á vextinum
í ár. Einnig er rétt að hafa í
huga að skattalækkanir sem
til framkvæmda komu um
nýliðin áramót og hin síðustu
verða til þess að kaupmáttur
ráðstöfunartekna eykst hraðar
en ofangreindar tölur gefa til
kynna.“
„Samkvæmt launavísitölu
hækkuðu heildarlaun landsmanna
að meðaltali um 7,3% milli
nóvembermánaða 2004 og 2005.
Verðbólga á sama tímabili var
4,2% og kaupmáttaraukningin
því u.þ.b. 3%. Horfur eru á að
launahækkanir verði nokkuð
örar á því ári sem nú er
nýhafið. Atvinnuleysi er lítið og
skortur á starfsfólki í ýmsum
atvinnugreinum, þótt vaxandi
innflutningur vinnuafls hafi
bætt úr skák í sumum geirum
atvinnulífsins. Allt bendir til þess
að svo verði áfram á þessu ári.
Aukin spenna á vinnumarkaði
hefur valdið þrýstingi á laun
og virðist launaskrið nú vera
umtalsvert. Ólíklegt er að
úr því dragi að marki fyrr en
framleiðsluspenna í hagkerfinu
minnkar verulega, en samkvæmt
mati okkar nemur hún nú u.þ.b.
4% umfram þá framleiðslugetu
sem samrýmist þjóðhagslegu
jafnvægi.
Framleiðsluspenna og
launahækkanir umfram aukningu
á framleiðni vinnuaflsins mynda
þrýsting til hækkunar verðlags,
og gerum við ráð fyrir töluverðri
verðbólgu á þessu ári. Hækkandi
verðlag mun því vega gegn
launahækkunum á vinnumarkaði
að verulegu leyti, en þó gerum
við ráð fyrir að kaupmáttur launa
aukist allt að 1% á þessu ári að
jafnaði. Hins vegar eru líkur á að
mikil verðbólga árið 2007 verði til
þess að kaupmáttur launa minnki
það ár,“ segir í Morgunkorni
Greiningar Íslandsbanka.
Þ J Ó Ð A R B Ú S K A P U R I N N
17MIÐVIKUDAGUR 4. JANÚAR 2006
S K O Ð U N
Milljónir fyrir að þvælast ekki fyrir
Hægir á aukningu kaupmáttar
A U R A S Á L I N
Samkvæmt launavísitölu hækkuðu heildarlaun
landsmanna að meðaltali um 7,3% milli nóvember-
mánaða 2004 og 2005. Verðbólga á sama tímabili var
4,2% og kaupmáttaraukningin því u.þ.b. 3%.