Fréttablaðið - 27.01.2007, Qupperneq 30

S
vavar Geirsson var
virkur í félagsstarfi í
Hafnarfirði, bæði hjá
íþróttafélaginu Hauk-
um og Hjálparsveit
skáta. Hann starfaði
sem vallarstjóri á íþróttasvæði
Hauka að Ásvöllum þegar hann
fékk heilablóðfall fyrir níu árum.
Í kjölfarið missti Svavar málið og
helmingur líkamans lamaðist nán-
ast algjörlega. Eins og gefur að
skilja hafa veikindin sett sinn svip
á Svavar. Hann hefur þó tekið
ótrúlegum framförum á síðustu
árum og þótt hann eigi enn erfitt
með sumar hreyfingar er ekki að
sjá neinn bilbug á honum. Það er
alltaf stutt í brosið.
„Svavar fékk einkenni heilablóð-
falls árið 1991. Þá var hann sendur
á sjúkrahús í rannsóknir en það
eina sem okkur var sagt var að
höfuðverkurinn og einkennin sem
hann hafði væru mígreni. Það
hefur hins vegar örugglega verið
vægur blóðtappi,“ segir Ingibjörg
Kristinsdóttir, kona Svavars. „Í
nóvember 1998 fékk hann svo
aftur áfall. Hann kom fram um
morguninn en við þurftum að
hjálpa honum strax aftur inn í rúm
og hann hálfsofnaði. Þá hringdum
við á sjúkrabíl.“
Svavar gekkst undir langar og
strangar rannsóknir og að nokkr-
um vikum liðnum kom í ljós að
hann var með gat á milli hjarta-
hólfa. Þar hafði blóðtappi myndast
sem fór upp í heila.
Heilablóðfallið varð til þess að
Svavar missti málið og hægri
helmingur líkamans lamaðist
næstum alveg.
„Ég var í hjólastól fyrstu mán-
uðina á eftir en hóf svo endurhæf-
ingu uppi á Reykjalundi sem stóð
yfir í sex mánuði frá morgni til
kvölds,“ segir Svavar. Um pásk-
ana árið eftir hafði Svavar endur-
heimt nokkuð af krafti í hægri
fæti og gat meðal annars sjálfur
keyrt bíl til að komast í endurhæf-
ingu. „Þá var hægri höndin hins
vegar alveg lömuð og hann átti
mjög erfitt með mál,“ skýtur Ingi-
björg inn í. „Hann var í talþjálfun
hér heima sem gekk ágætlega en
fékk bara nokkra tíma greidda frá
Tryggingastofnun. Svavar á tal-
kennurunum mikið að þakka en
það vantar því miður fleiri tal-
kennara á Íslandi.“
Endurhæfingin hér heima gekk
sinn vanagang en ekki nógu vel að
mati Svavars. Það var svo fyrir til-
viljun að hann komst í kynni við
taugasérfræðinginn Geir Flatebø í
Noregi. „Hulda Rún dóttir okkar
býr í Ulvik í Noregi og við vorum
hjá henni allt sumarið 2002. Við
höfðum verið þar í þrjá mánuði og
vorum að fara aftur heim,“ útskýr-
ir Ingibjörg. „Þá var tengdasonur
okkar að hjálpa konu í næsta húsi
að flytja og þar var Geir Flatebø
staddur. Þeir tóku tal saman og
tengdasonur okkar sagði honum
frá Svavari og spurði hvort hann
gæti litið á hann, sem læknirinn
gerði. Svavar fór í tvo eða þrjá
tíma og við sáum strax mun. Upp
frá því stefndum við að því að
hann færi í meðferð þar.“
Meðferðin sem Flatebø notar
virkar þannig að pólar eru settir á
höfuð sjúklingsins og hann látinn
horfa á tölvuskjá og vinna verk-
efni með huganum. Aðferðin geng-
ur út á það að láta skilaboð heilans
fara framhjá skemmdinni þar, en
til að svo sé hægt þarf að virkja
nýjar stöðvar sem sjúklingurinn
hefur ekki notað áður. Og slíkt
reynir á.
Áður en Svavar hóf meðferðina
hjá Flatebø gat hann ekki hreyft
hægri höndina. Ljóst var þó að
taugarnar í henni voru heilar enda
lyftist höndin í hvert skipti sem
Svavar geispaði. Hann gat hins
vegar ekki komið boðum frá heila
og út í höndina. „Ég fann mikinn
mun á mér strax eftir fyrstu með-
ferðina. Það var ótrúlegur léttir
þegar ég fann allt í einu smá hreyf-
ingu í þumalfingrinum,“ segir
Svavar og brosir. „Þá var hægri
ökklinn til dæmis alveg stífur og
ég labbaði allur skakkur,“ bætir
hann við um leið og hann stendur
upp og leikur eftir göngulagi sínu.
Nú gengur Svavar hins vegar tein-
réttur, getur beitt hægri hendinni
að nokkru leyti og lyft henni upp í
axlarhæð.
„Hann er mikið styrkari nú og
er jafnvel farinn að synda svolítið
með hægri fæti,“ bætir Ingibjörg
stolt við.
Fyrir heilablóðfallið var Svavar á
fullu í íþróttalífinu í Hafnarfirði,
vallarstjóri á íþróttasvæði Hauka,
virkur í starfi Hjálparsveitar
skáta og svo mætti lengi telja.
Þegar heilablóðfallið reið yfir var
honum kippt út úr öllu félagsstarfi
sem hann þreifst í.
„Ég hef ekkert unnið síðustu ár
og er skráður 75% öryrki,“ segir
gamla varnartröllið úr Haukum
sem fer þó daglega upp á Ásvelli
til að hitta gamla vinnufélaga.
Eins og gefur að skilja hafði
heilablóðfallið mikil áhrif á heim-
ilislíf Svavars og Ingibjargar. „Það
fór allt í mínus á heimilinu. Þetta
var mjög erfitt enda vorum við
með tvo stráka hér heima þá,“
segir Ingibjörg. „Sem betur fer
erum við að komast aftur á réttan
kjöl.“
Það hefur kostað sitt að fara í
meðferðina í Noregi jafnvel þótt
Svavar hafi átt í góð hús að venda
hjá Huldu Rún, dóttur sinni, og
tengdasyni. „Hver tími getur kost-
að fimm þúsund krónur og stund-
um hefur Svavar verið í tveimur
tímum á dag – í þrjá mánuði í
senn,“ segir Ingibjörg.
Tryggingastofnun ríkisins hefur
ekki tekið þátt í kostnaðinum með
Svavari þar sem aðferðin sem
norski læknirinn notast við er ekki
viðurkennd hér á landi. Sam-
kvæmt lögum um almannatrygg-
ingar, sem Tryggingastofnun
starfar eftir, má ekki greiða með
óviðurkenndum aðferðum, jafnvel
þótt árangurinn sé augljós. Bæði
sjúkraþjálfari sem Svavar hefur
verið í meðferð hjá hérlendis og
læknir hafa skrifað upp á það.
„Lækninum brá þegar hann sá
hvað ég hafði tekið miklum fram-
förum,“ segir Svavar sem hefur
notið góðs af starfi Rauða kross-
ins, Kiwanisklúbbsins, Hjálpar-
sveitar skáta, Haukanna og fleiri
sem þau hjón segja að hafi verið
ómetanlegur stuðningur. „Það
hefði verið ógerlegt að standa í
þessu hefði ég ekki fengið styrk
frá þeim,“ segir Svavar og Ingi-
björg kona hans skýtur inn í: „Það
skiptir engu máli þótt árangurinn
sé sýnilegur. Tryggingastofnun
getur ekki tekið þátt í kostnaðin-
um með okkur þar sem meðferðin
hefur ekki fengið einhvern stimpil
og það er algjörlega óþolandi.“
Horft framhjá augljósum árangri
Svavar Geirsson missti
málið og lamaðist
hægra megin á líkama
eftir heilablóðfall. Svav-
ar hefur fengið málið á
ný og getur beitt lík-
amshlutum sem áður
voru lamaðir eftir með-
ferð sem hann gekkst
undir í Noregi. Kristján
Hjálmarsson ræddi við
Svavar og Ingibjörgu
konu hans um þessa
óvenjulegu meðferð.
Tryggingastofnun tekur
ekki þátt í kostnaðinum
þar sem meðferðin er
ekki viðurkennd hér á
landi og fellur því ekki
undir lög um almanna-
tryggingar.