Fréttablaðið - 20.12.2007, Qupperneq 12

12 20. desember 2007 FIMMTUDAGUR
Í 500 METRA HÆÐ Austurríkismaður-
inn Felix Baumgartner virðist svífa í
loftinu rétt áður en þyngdaraflið tekur
við. Fallhlífin á baki hans bjargaði
honum þó frá bráðum dauða þar sem
Baumgartner kaus að stökkva fram af
hæstu fullkláruðu byggingu heims, 101
Turninum í Taívan, sem er 509 metra
hár. NORDICPHOTOS/AFP
EFNAHAGSMÁL Nýsamþykkt fjárlög
fela í sér um 18 prósenta hækkun
á ríkisútgjöldum milli ára. Með
þessari efnahagsstefnu vinnur
ríkisstjórnin gegn Seðlabankan-
um, sem reynir að koma verðbólgu
undir sett markmið, segir Magnús
Stefánsson, þingmaður Framsókn-
arflokksins.
Þingmenn flokksins hafa gagn-
rýnt aukin ríkisútgjöld í umræð-
um um fjárlögin, og segja þau
hafa bein áhrif á hagstjórnina,
sem byggi á því að Seðlabankinn
viðhaldi lágri verðbólgu.
„Ég er á því að þetta kerfi eigi
að geta virkað, en það byggir á því
að menn vinni samhent í því að ná
þessu markmiði. Við erum alls
ekki sáttir við stöðuna þar eins og
stendur,“ segir Magnús.
Ríkisstjórnin og Seðlabankinn
komust að samkomulagi vorið
2001 um að halda verðbólgu innan
við 2,5 prósent. Í dag stendur verð-
bólgan í 5,9 prósentum, og hefur
ekki verið innan markmiðanna
síðan í apríl 2004, fyrir tæplega
fjórum árum.
„Við höfum haft ríkisstjórn sem
hefur verið óábyrg við stjórn efna-
hagsmála. Það hefur komið í veg
fyrir að verðbólgumarkmið Seðla-
bankans, sem hann er þrátt fyrir
allt að beita sér fyrir, nái fram að
ganga,“ segir Ögmundur Jónas-
son, þingflokksformaður Vinstri
grænna.
Hann segir Seðlabankann hafa
tvö tæki í baráttu við verðbólguna.
Áherslan hafi verið á stýrivext-
ina, og þeir hækkaðir of mikið.
Seðlabankinn hafi reynt of lítið að
beita fortölum við ríkisstjórnina,
sem megi kalla hitt tæki bankans.
„Vandinn er sá að við erum með
þrískiptan lánamarkað á Íslandi,“
segir Pétur Blöndal, formaður
efnahags- og skattanefndar
Alþingis. Það séu óverðtryggð lán
í krónum, verðtryggð lán í krón-
um, og lán í erlendri mynt.
Gallinn við verðbólgumarkmið
Seðlabankans er að stýrivaxta-
hækkanir bankans hafa áhrif á
óverðtryggðu lánin, en aðeins tak-
mörkuð áhrif á löngum tíma á
verðtryggðu lánin, og engin áhrif
á þau erlendu, segir Pétur.
Það að verðbólgumarkmiðið
hafi ekki náðst er ekki merki um
að kerfið virki ekki, segir Pétur.
Vandinn hafi verið óvenjulegar
aðstæður á húsnæðismarkaði und-
anfarin ár, lækkandi vextir og
aukin þensla.
„Heilt yfir hefur gengið illa að
ná verðbólgumarkmiðinu, en
menn hljóta frekar að líta til efna-
hagslífsins í heild, hvort við séum
á réttri leið,“ segir Lúðvík Berg-
vinsson, þingflokksformaður
Samfylkingarinnar.
brjann@frettabladid.is
Ríkisstjórnin vinnur
gegn Seðlabankanum
Hækkun ríkisútgjalda í fjárlögum 2008 vinnur gegn því að verðbólgumarkmið
Seðlabankans náist segir þingmaður Framsóknarflokks. Vandinn er veikt tæki
Seðlabankans og þrískiptur lánamarkaður segir þingmaður Sjálfstæðisflokks.
SEÐLABANKINN Verðbólgan var síðast innan verðbólgumarkmiðs Seðlabankans í
apríl 2004. Vaxtaákvörðunardagur Seðlabankans er í dag.
FRÉTTABLAÐIÐ/HEIÐA
ÁSTRALÍA, AP Áströlsk stjórnvöld
munu hugsanlega senda skip í
einkaeigu vopnað vélbyssum og
öflugum myndavélabúnaði til að
hafa eftirlit með árlegum hvalveið-
um Japana á suðurheimskauts-
svæðinu, að því er ástralska blaðið
The Sydney Morning Herald
greindi frá.
Nýkjörinn forsætisráðherra
Ástralíu, Kevin Rudd, hyggst
tilkynna stefnu stjórnar sinnar
gegn hvalveiðum í þessari viku.
Hann hefur ekki útilokað að beita
herskipum við eftirlit.
Mikil andstaða er í Ástralíu við
vísindaveiðar Japana sem eru í ár
þær umfangsmestu hingað til. - sdg
Vísindaveiðar Japana á hval:
Vopnað eftirlit
með veiðum
Við höfum haft ríkis-
stjórn sem hefur verið
óábyrg við stjórn efnahagsmála.
ÖGMUNDUR JÓNASSON
ÞINGFLOKKSFORMAÐUR VINSTRI GRÆNNA
SVÍÞJÓÐ Stöðugt fleiri dýr eru notuð í tilraunaskyni í
Svíþjóð. Í fyrra var rúmlega hálf milljón dýra notuð
í tilraunir en þá hafði dýratilraunum fjölgað um
fimm prósent milli áranna 2005-2006 og nítján
prósent 2004-2005. Algengast er að tilraunir séu
gerðar á músum. Þetta gildir bara um Svíþjóð.
Sænska landbúnaðarstofnunin hefur skoðað
tilraunir á dýrum og segir að aukningin sé að hluta
til vegna þess að fiskur sé tekinn með í tölfræðinni
síðustu árin. „Þetta endurspeglar vísindastarfsem-
ina að miklu leyti. Við höfum miklar og góðar lyfja-
og háskólatilraunir,“ hefur sænska dagblaðið
Dagens Nyheter eftir John Brautigam, dýralækni og
deildarstjóra við landbúnaðarstofnunina.
Um leið og dýratilraunum fjölgar fara stöðugt
meiri peningar í lífrænar rannsóknir. Í réttu
hlutfalli við aukið fjármagn er fjölgun tilraunadýra
aðeins lítil, að hans sögn. „Við viljum gjarnan halda
og vonum að tilraunir til að finna öðruvísi aðferðir
gefi góðan árangur,“ segir hann.
Algengasta tilraunadýrið er músin. Fjöldi
tilraunamúsa eykst ár frá ári meðan fjöldi rottna,
naggrísa og kanína minnkar. „Þýðing músarinnar
fyrir rannsóknirnar eykst stöðugt og það er vegna
þeirra genarannsókna sem hægt er að gera á
músum,“ segir Dagens Nyheter. - ghs
ALGENGASTA TILRAUNADÝRIÐ Algengasta tilraunadýrið í Sví-
þjóð er músin. Sífellt fleiri mýs eru notaðar í tilraunum meðan
rottum, naggrísum og kanínum fækkar.
Stöðugt fleiri dýr eru notuð í tilraunaskyni í Svíþjóð:
Músin oftast notuð í tilraunir
BRUSSEL, AP Sjávarútvegsráðherr-
ar Evrópusambandsríkjanna
ákváðu í fyrrinótt að heimila á
næsta fiskveiðiári mun meiri
veiði á fisktegundum sem eru
hætt komnar í lögsögu þeirra, svo
sem á þorski, en fiskifræðingar
höfðu mælt með.
Samkvæmt samkomulaginu,
sem var barið saman á maraþon-
fundi sem stóð langt fram á nótt,
er heildarkvótinn fyrir Norður-
sjávarþorsk aukinn um ellefu pró-
sent, en það er í fyrsta sinn í mörg
ár sem þorskveiðiheimildir þar
eru ekki skornar niður. Niður-
skurður veiðiheimilda úr öðrum
stofnum var minni en fiskifræð-
ingar mæltu með.
„Ákvörðun dagsins í dag við-
heldur þriggja áratuga hefð ráð-
herravangetu sem er að draga
fiskimið Evrópu niður á óendur-
kræft stig,“ var það sem Saskia
Richartz, talsmaður grænfrið-
unga, hafði um niðurstöðuna að
segja.
Meðal ráðstafana í ráðherra-
samkomulaginu eru nýjar aðgerð-
ir gegn brottkasti. Gagnrýnt er þó
að hluti af þeim ráðstöfunum
byggir á því að útgerðarmenn
fiskiskipa velji sjálfviljugir að
taka þátt í þeim. - aa
MÓTMÆLI Grænfriðungar spöruðu ekki
mótmælin gegn ofveiði í ESB-lögsög-
unni. FRÉTTABLAÐIÐ/AP
Árlegur kvótaákvörðunarfundur sjávarútvegsráðherra Evrópusambandsins:
Ekki farið að ráði fiskifræðinga
Þú getur alltaf treyst á
prinsinn
Hlíðasmára 8 • 201 Kópavogi
s: 554 7200 • www.hafid.is