Fréttablaðið - 20.12.2007, Qupperneq 54

42 20. desember 2007 FIMMTUDAGUR
UMRÆÐAN
Hryðjuverk
Stríðið gegn hryðju-verkum“ sem
geisað hefur eftir 11.
september 2001 er
ljótur leikur. Atburð-
irnir þann dag urðu
nýhægriöflum
Bandaríkjanna stökk-
pallur til afar her-
skárrar útþenslustefnu. Það er
nærtækt að skilja sjálfa atburð-
ina 11. september í því ljósi.
Bush forseti ku hafa skrifað í
dagbók sína að kvöldi 11. sept-
ember: „Það sem gerðist í dag
var Perluhöfn 21. aldar“ (Wash-
ington Post 27. janúar 2002).
Margir gagnrýnir höfundar
vitna í stefnumörkun samtaka
að nafni „Verkefni fyrir nýju
amerísku öldina“ frá árinu 2000,
samtaka nýhægrimannanna
kringum Bush, m.a. Cheney,
Wolfowitz og Rumsfeld. Þar
sagði að Bandaríkin yrðu að snúa
frá þróun í átt til afvopnunar og
treysta hernaðarlega yfirburði
sína til hnattrænna yfirráða.
Brýnt væri að tryggja yfirráð
yfir olíusvæðunum í Austurlönd-
um nær. En hugarfar Banda-
ríkjamanna væri veikur hlekkur:
„Að breyta bandaríska hernum
herfræðilega í heimsvaldasinn-
aðan kraft hnattrænna yfirráða
útheimtir geysilega aukningu á
útgjöldum til varnarmála...
Umbreytingin mun líklega taka
langan tíma nema til komi ham-
faraatburður sem virkar sem
hvati, líkt og nýtt Pearl Harbor.“
(„Project for the New American
Century“, Wikipedia)
Eftir 11. september og
sprengjurnar í London 2005
hefur verið komið á í áföngum
sérstökum „hryðju-
verkalögum“ í Banda-
ríkjunum, í Bretlandi,
Evrópusambandinu
og víðar. Lögin tryggja
aðgang lögreglu að
persónuupplýsingum
og skilríkjum, banka-
reikningum, heimilis-
tölvum, einkasíma...
Komið er upp miðlæg-
um gagnagrunnum
um þegna einstakra
ríkja. Þaðan rata gögnin líka til
CIA. Heimildir og vald lögreglu
og leyniþjónustu stóraukast og
aðgreiningu milli hers og
borgara legra stofnana er eytt
skref fyrir skref vegna „hryðju-
verkaógnar“.
Fulltrúar lögregluríkis og
heimsvaldastefnu þurfa að
„markaðssetja og selja“ „hryðju-
verkaógnina“. Þegar þeir hafa
útnefnt „íslamska hryðjuverka-
menn“ sem helsta óvininn er
fullkomlega rökrétt: a) að fram-
kvæma hryðjuverk og koma sök
á íslamista b) að lokka reiða (og
kannski heittrúaða) íslamista til
hryðjuverka c) að blása upp
raunveruleg og sviðsett hryðju-
verk í fjölmiðlum eins og nokkur
kostur er. Það er löng hefð fyrir
því að leyniþjónustur fram-
kvæmi voðaverk undir fölsku
flaggi (Ríkisþingsbruninn í
Berlín og árás á bandarísk her-
skip á Tonkin-flóa í Víetnam 1964
eru tvö vel þekkt dæmi).
CIA á sér langa sögu í stuðn-
ingi við íslamska skæruliða- eða
hryðjuverkahópa, einkum frá
stríðinu við Sovétríkin í
Afganistan. Pakistan varð þá að
mikilvægasta bandamanni
Bandaríkjanna á svæðinu og
pakistanska leyniþjónustunetið
ISI hefur haft mikla milligöngu
við íslamska hópa síðan. Eftir
kalda stríðið, þegar sköpun nýs
„ytri óvinar“ varð mikilvæg, er
auðvitað æskilegt að viðkomandi
hópar berjist opinberlega gegn
Bandaríkjunum. Mikilvægastur
CIA í þessu hlutverki hefur
reynst hópurinn dularfulli, Al-
Qaeda.
Á tímanum eftir 11. septem ber
og sérstaklega kringum innrás-
ina í Írak voru bandarískar
almannavarnir aftur og aftur
settar á hátt viðbúnaðarstig og
ævinlega var það tengt við Al-
Qaeda. Í hverju einasta tilviki
reyndist viðbúnaðurinn reistur á
mjög hæpnum eða tilbúnum for-
sendum en eftir sat samt tilfinn-
ing almennings fyrir „hryðju-
verkaógninni“.
Eftir sprengingarnar í neðan-
jarðarlestum Lundúna 2005 lýsti
Tony Blair Al-Qaeda strax ábyrg.
Fljótlega höfðu leyniþjónustur
grafið upp nöfn tveggja mikil-
vægra bakmanna tengdra þeim
samtökum. Annar þeirra, Noor
Khan, hafði áður tengst tilbúinni
hryðjuverkaógnun í Bandaríkj-
unum og hann virtist tengjast
pakistönsku leyniþjónustunni
ISI. Hinn, H. R. Aswat, hefur
breskt ríkisfang en býr í Zambíu.
Hann vinnur fyrir íslömsk sam-
tök í Bretlandi, Al-Muhajiroun,
sem hafa verið virk í Afganistan,
Bosníustríði og Kosovo-deilunni
og tengjast greinilega bresku
leyniþjónustunni B-16. Vikurnar
kringum London-sprengingarnar
var Aswat fangelsaður oftar en
einu sinni í Pakistan og Zambíu
en jafn óðum sleppt að tilstuðlan
B-16.
Sprenging Gullnu moskunnar í
Samarra í Írak í febrúar 2006
ber skýr merki þess að vera
hryðjuverk undir fölsku flaggi,
vandlega valið af hernámsöflun-
um til að „deila og drottna“.
Ásamt hinni opinberu skýringu
um Al-Qaeda-aðgerð hafa borist
frá Írak aðrar skýringar, um
menn íraska innanríkisráðuneyt-
isins (stjórnað af CIA) sem lok-
uðu svæðinu af og undirbjuggu
sprenginguna heila nótt (New
York Times 13. febr. 2007).
Æðsti maður pakistönsku
leyniþjónustunnar ISI, Mah-
moud Ahmad, var í Washington
heila viku fyrir 11. september og
nokkrum dögum lengur og átti
fundi með kollegum sínum hjá
CIA og Pentagon og Dick
Armitage, varautanríkisráð-
herra. Eftir hryðjuverkin leitaði
Bush-stjórnin samvinnu við
Pakistan og Ahmad var þar lykil-
maður. Þegar hann kom heim
sendi Pervez Musharraf hann til
Afganistan með úrslitakostina
frá Bush um að framselja Osama
bin Laden eða fá á sig innrás
ella. En þessi æðsti maður ISI
hafði komið við sögu áður. Sam-
kvæmt Times of India skömmu
síðar (9. október) vitnaði ind-
versk leyniþjónusta um peninga-
sendingu fyrir tilstilli hans inn á
bankareikning flugræningjans
Mohammed Atta í Flórída
skömmu fyrir 11. september.
Höfundur er sagnfræðingur.
Hryðjuverk undir fölsku flaggi
ÞÓRARINN HJARTARSON
Eftir kalda stríðið, þegar
sköpun nýs „ytri óvinar“ varð
mikilvæg, er auðvitað æskilegt
að viðkomandi hópar berjist
opinberlega gegn Bandaríkj-
unum.