Tíminn - 25.04.1982, Blaðsíða 8

Tíminn - 25.04.1982, Blaðsíða 8
8 Sunnudagur 25. apríl 1982 utaefandi: Framsóknarllokkurinn Framkvæmdastjóri: Gisli Siqurosson. Auglýsingastjóri: Steingrimur Gislason. Skrifstofustjori: Jóhanna B. Jóhannsdóttir. Algreiðslustjóri: Sigurour Brynjólfs- son. Ritstjbrar: Þórarinn Þórarinsson. Elias Snæland Jónsson. Ritstjórnarfulltrúi: Oddur V. Olafsson. Fréttastjóri: Páll Magnusson Umsjónarmaour Helgar Tim- ans: lllugi Jökulsson. Blaoamenn: Agnes Bragadótlir. Atli Magnússon. Bjarghild- ur Stefánsdótlir. Egill Helgason, Friðrik Indrioason. Heiöur Helgadóttir, Jónas Guðmundsson. Kristinn Hallgrimsson. Kristin Leifsdóttir, Ragnar Orn Pétursson (iþrótlir). Sigurjón Valdimarsson. Skafti Jónsson. Utlitsteiknun: Gunnar Trausti Guðbjörnsson. Ljósmyndir: Guöjón Einarsson. Guöjón Róbert Agústsson, Elin Ellertsdóttir. Myndasafn: Eygló Stelánsdóttir. Prólarkir: Flosi Kristjánsson, Kristin Þorbjarnardóttir, Maria Anna Þorsteinsdöttir. Ritsljórn. skrilstolur og auglýsingar: Siðumúla 15, Reykjavik. Simi: 86300. Aug lýsingasimi: 18300. Kvöldsimar: 84387. 86392. — Verð i lausasölu 7.00, en 9.00 um helgar. Askriftargjald á mánuði: kr. 110.00. — Prentun: Blaðaprent hf. Skipulagning bankakerfisins ¦ Á ársfundi Seðlabanka íslands s.l. miðvikudag flutti Halldór Ásgrimsson, formaður bankaráðs Seðlabankans, ræðu, þar sem hann vék að endur- skipulagningu bankakerfisins i landinu, en sér- stök bankamálanefnd vinnur nú að tillögum þar að lútandi. í ræðu sinni ræddi Halldór fyrst gagnrýni á bankakerf ið: „Margháttuð gagnrýni hefur komið fram á undanförnum árum á starfsemi peninga- og lána- stofnana hér á landi. Hefur sú gagnrýni að nokkru leyti byggst á þvi, að þjónustan við át- vinnulif ið væri ekki nógu viðtæk og eins markviss og æskilegt væri. Bankakerfið væri dýrt og þjón- usta við einstök byggðarlög væri ófullnægjandi. Gagnrýni þessi á að nokkru leyti við rök að styðj- ast. lliuti af vandamálinu liggur i þvi ástandi á peninga- og lánsfjármarkaðnum, sem er af- leiðing langvarandi verðbólgupróunar. Hin skýringin er, að aldrei hefur tekist að vinna úr þeim tillögum um skipulagningu bankakerfisins, sem gerðar hafa verið á undanförnum áratugum. Á meðan ekki liggur fyrir stefna um heildar- skipulag bankakerfisins, sem byggð er á rekstrarhagkvæmni og mati á eðlilegri og æski- legri þjónustustarfsemi þess, má vænta þess, að bankakerfið liggi áfram undir sömu gagnrýni". Halldór vék siðan að störfum bankamála- nefndarinnar, en með skipan nefndarinnar er gerð enn á ný tilraun til að endurskipuleggja bankakerfið, laga uppbyggingu þess að þörfum þjóðfélagsins og setja starfseminni nútimalega löggjöf. Hann sagði þá m.a.: „Meðal þeirra atriða, sem að minu mati hljóta óhjákvæmilega að móta alla tillögugerð um breytingar á skipulagi og starfsháttum banka- kerfisins, eru eftirfarandi: 1. Tryggja þarf hagsmuni innstæðueigenda og annarra, sem kröfu eiga á stofnanirnar. 2. Tryggja þarf atvinnulifinu og viðskiptaaðilum bankakerfisins sem viðtækasta alhliða banka- þjónustu. 3. Tryggja þarf rekstrarhagkvæmni banka- kerfisins og sem ódýrasta þjónustu". Halldór benti siðar i ræðu sinni á, að til að ná ofangreindum markmiðum væri m.a. eftirfar- andi nauðsynlegt: 1. Setja i löggjöf ákvæði sem hvetja innlánsstofn- anir til sameiningar. Af þvi er mikilvægast eig- inf járákvæði. Auk þess kemur til álita að lög- festa ákvæði, er miði að samvinnu milli inn- lánsstofnana á ýmsum sviðum. 2. Að uppfylltum vissum lágmarksskilyrðum séu innlánsstofnunum heimiluð öll venjuleg viðskiptastörf, þ.m.t. verslun með erlendan gjaldeyri. 3. Fyrirkomulag varðandi veitingu útibúaleyfa verði breytt i grundvallaratriðum. 4. Málefni bankanna heyri undir einn og sama ráðherra". Bankamálanefndin vinnur nú mjög þarft en er- fitt starf, sem vonandi verður meira gert með en álit fyrri bankamálanefnda, sem safna ryki i skrifborðsskúffum. —ESJ skuggsjá ¦ t valdastöðum þjóðfélagsins eru yfirleitt karlinenn. Þar eru heimildarmenn fjölmargra frétta fjöl- miðlanna. Þegar konur hafa rutt sértil rúms I þessum valdastöðum mun hlutur þeirra I fjölmiðlunum að sjálfsögðu aukast. Tlmamynd: Tryggvi. Koniir og fjölmiðlar K LONUR BEINDU SPJÓTUM SINUM AÐ FJÖL- MIÐLUNUM A RAÐSTEFNU, SEM HALDIN VAR UM SiÐUSTU HELGI. Þar var fjallað um hlut kvenna i fjölmiðlum, þ.e. fréttum, viðtölum og öðru efni dagblaða, útvarps og sjónvarps. Mörgum kon- um, sem ráðstefnuna sóttu, þótti sá hlutur rýr i meira lagi. Það er út af fyrir sig ekkert óeðlilegt, þótt ljósi sé beint að þætti kvenna i fjölmiðlunum eins og á öðrum þjóðfélagssviðum. Eneigi slik gegnumlýsing að koma að gagni verður að fjalla um málið af þekkingu og sanngirni, og byggja á traustum gögn- um. Hjá ýmsum þótti mér nokkuð skorta á allt þrennt á umræddri ráðstefnu. J. okum SEM DÆMI FRÉTTAFLUTNING dag- BLAÐANNA OG ANNARRA FJOLMIDLA. Þar voru sett fram einföld rök.sem sé að karlar séu margfalt oftar heimildarmenn frétta en konur. Niðurstaða: mismunun. Enginn ber á móti þvi, að karlar séu mun oftar bornir fyrir fréttum i fjölmiðlum en konur. Þaö sjá allir sem fletta dagblöðunum. En orsök þessa liggur auðvitað jafn ljóslega i augum uppi. Hún er sú, að þeir, sem eru i aðstöðu til að veita umbeðnar upp- lýsingar, eru i flestum tilfellum karlmenn. Niður- staða: konur verða ekki i verulegum mæli heimildarmenn frétta i fjölmiðlum fyrr en þær koma sér i þau störf i þjóðfélaginu, þar sem oftast er leitað eftir fréttum. Konur verða þvi að breyta kynskiptingunni i valdakerfinu i landinu til þess að hlutur þeirra sem heimildarmenn frétta i f jölmiðl- um batni. Mtessi sannindi verða augljósari þeg- AR DAGBLÖÐUNUM ER FLETT. Tökum sem dæmi Timann i næstsiðustu viku. Þar birtist fjöldi frétta.smárraog stórra — sennilega nokkuð á ann- að hundrað samtals. 1 langflestum, sennilega tveimur þriðju, tilfella er um ókyngreinda heimildaraðila að ræða — þ.e. stofnun, félag eða eitthvað slikt. En i þeim tilvikum, þar sem beint er vitnað tilheimildarmanns.er i flestum tilvikum um karlmann að ræða. Ef litið er á fréttirnar þá sést auðvitað fljótlega, að ekki voru tök á að fá þær upplýsingar, sem þess- ar tilteknu fréttir segja frá, hjá konum, þar sem þær voru ekki, og eru ekki, i þeim embættum, þar sem slikar upplýsingar er að fá. Ein af stærri frétt- um blaðsins i vikunni er þannig fengin hjá formanni Samtaka grásleppuhrognaframleiðenda. Hann er karlmaður. önnur frétt er um viðbrögð 'fram- kvæmdastjóra sjónvarpsins við truflunum á mót- töku sjónvarpssendinga. Hann er karlmaður. Eða stutt fréttaviðtal við þekktan útlending, sem hingað kom i heimsókn — Rolv Wesenlund, sem er ýmis- legt til lista lagt en er nú karlmaður samt. Viðtal við ungan mann sem hafði óafvitandi verið með bút af loftneti i höföinu i' 13 vikur. Hann var vist karl- maður. Viðhorf ráðamanna, svo sem ráðherra og háttsettra embættismanna i stjórnarráðinu, við ýmsum málum sem upp komu. Þeir eru allir karl- menn. Alrangt er að setja samasemmerki a milli kynferðis heimildarmannanna og ahuga kynjanna a viðkomandi FRÉTTUM. Sumir virðast telja, að ef heimildar- maðurinn sé karlmaður þá hljóti karlmenn fyrst og fremstað hafa áhuga á fréttinni. Þetta er auðvitað út i hött. Staðreyndin er sú, að allar almennar fréttir blaðanna höfða til lesenda án tillits til kynferðis. Það eru allt aðrir hlutir, sem ráða þvi, hvort lesandi blaðs hefur áhuga á þessu eða hinu efninu. Þetta á jafnt við um fréttir af þjóðmálum, sem vissulega takamikiðplássi dagblöðunum, og fréttir af öðrum málum, svo sem listum og menningu, fristunda- málum og iþróttum, svo dæmi séu nefnd. Sumir karlmenn hafa áhuga á þjóðmálum en aðrir ekki og eins er það með konur. Að segja að fréttir af t.d. stjórnmálum.eínahagsmálum, kjaramálum og öðru sliku séu „kallafréttir", er þvi ekki aðeins rangt, heldur einnig niðurlægjandi fyrir konur. Auðvitað hafa þær áhuga á þessum málum engu siður en karlar. Hins vegar er ljóst, að heimildarmenn að slikum fréttum eru og verða fyrst og fremst karlmenn á meðan kynskiptingin i valdakerfinu i þjóðfélaginu breytist ekkert. Á meðan enginn ráðherra er kona, enginn ráðuneytisstjóri, enginn forstöðumaður helstu rikisstofnana, enginn forstjóri stærstu fyrir- tækjanna, enginn formaður meiriháttar launþega- samtaka, enginn formaður helstu hagsmunasam- taka atvinnuveganna — á meðan engir þeirra, sem þessum og öðrum svipuðum störfum gegna i þjóð- félaginu, eru kvenkyns, er óhjákvæmilegt að fréttir, sem i'jalla um það sem þessir aðilar eru að gera, byggist á upplýsingum frá körlum. Góður vilji á fjölmiðlunum fær ekki breytt þess- um staðreyndum. JElN MARGT FLEIRA EFNI ER t FJÖL- MIÐLUNUM. Og á sumum sviðum er vissulega stundum hægt að draga frekar fram en verið hefur starfsemi og viðhorf kvenna, enda sýnist mér ein- sýnt aö þróunin hai'i verið i þá áttina siðustu árin. Þetta á til dæmis við um stærri viðtöl, sem birtast i dagblööunum. í Timanum birtist t.d. daglega svo- nefnt baksiðuviðtal, þar sem rætt er við einhvern tiltekinn einstakling dag hvern um lii' hans og starf. 1 umræddri viku birtust fjögur slik viðtöl i blaðinu, og var þar mikið jafnræði með kynjunum — tvö við- töl við karlmenn og tvö við konur. Held ég að yfir- leitt sé hlutur kvenna i þessum viötölum góður. Dagblöðin eru nú mjög opin fyrir birtingu greina, sem lesendur blaðanna skrifa og birtar eru undir nafni. Flest blöðin fá svo mikiö sent af slikum grein- um, að erfitt er að birta þær allar, og leita þess vegna ekki eftir sliku efni. Frumkvæðið kemur frá greinarhöfundum sjálfum. Það verður að segjast eins og er, að konur hafa ekki nýtt sér þessa möguleika til að koma skoöun- um sinum á framfæri eins og karlarnir. Greinar eftir karlmenn eru margfaltfleiri en eftir konur. En um það þýðir litið að sakast við fjölmiðlana. Þetta er tækifæri sem blöðin veita lesendum sinum. Ef konur eru tregar til að nýta það tækifæri, þá er litið við þvi að segja annað en að itreka, að mögu- leikarnir eru fyrir hendi. Mengsl við FJÖLMIDLA er MIKILVÆGUR LIDUR i STÖRFUM SAMTAKA OG AHUGAHÓPA, SEM VILJA KOMA VIÐHORFUM StNUM A FRAMFÆRI, Afleiðingin er sú, að fjölmörg fyrir- tæki og samtök hat'a ráðið tii sin sérstaka menn til þess að annast samskiptin við fjölmiðla. Slikir blaðafulltrúar getá unnið ómetanlegt starf. Á það var bent á áðurnefndri ráðstefnu, að þau samtök, sem vinna að jafnrétti karla og kvenna, gætu vafalaust fengiö meira rúm fyrir baráttumál sin og fréttir af starfsemi sinni en nii er. Það er mik- il samkeppni um takmarkaö rými i fjölmiðlum og þess vegna mikilvægt að færa mál sin i þann bún- ing, sem aðgengilegur og áhugavekjandi er. Slikt starf skilar tvimælalaust árangri. ^AÐ ER VAFALAUST HÆGT AÐ AUKA HLUT KVENNA t FJÖLMIÐLUNUM.Það á bæði viö um greinaskrif, viðtöl og fréttir af starfsemi samtaka, sem berjast fyrir jafnrétti og sérstökum málefnum kvenna. Hvort svo verður er að verulegu leyti undir konum siálfum komið. En hins vegar er ekki að búast við þvi, að heimildarmenn almennra frétta dagblaðanna verði konur til jafns við karla fyrr en hægt er að hringja i segjum helming islensku ráðherranna, ráðuneytis- stjóranna, forstjóranna, formannanna og annarra áhrifamanna og hitta þar fyrir konur. Leiðin til jafnréttis hlýtur að felast i þvi að koma slikri grundvallarbreytingu i framkvæmd. —ESJ Elías Snæland Jónsson skrifar

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.