Morgunblaðið - 05.10.2006, Qupperneq 34

34 FIMMTUDAGUR 5. OKTÓBER 2006 MORGUNBLAÐIÐ
UMRÆÐAN
HINGAÐ til Þýskalands hefur
mér borist grein Þórs Whiteheads er
hann birti í Morgunblaðinu á sunnu-
dag.
Á undanförnum dög-
um og vikum hefur
hann reynt að telja
fólki trú um að allt frá
1924 og fram undir
1970 hafi íslenskir
kommúnistar og sósíal-
istar átt í fórum sínum
leynileg vopnabúr, ætl-
uð til þess að steypa
landsstjórninni af stóli
með ofbeldi.
Allt er þetta upp-
spuni frá rótum, settur
fram í þeim tilgangi að
búa til grýlu og reyna
þannig að réttlæta þau grófu mann-
réttindabrot sem íslenska dóms-
málaráðuneytið hafði forgöngu um á
kaldastríðsárunum með síend-
urteknum símahlerunum og ótrúlega
víðtækum persónunjósnum um
hundruð eða jafnvel þúsundir
manna, eins og Þór hefur sjálfur lýst.
Að einn 18 ára unglingur í Alþýðu-
flokknum hafi árið 1924 lagt til að
hann og nánustu félagar hans kæmu
sér upp vopnum hafði nákvæmlega
engin áhrif á þróun íslenskra stjórn-
mála.
Hitt er vitað að í hinum hatrömmu
stéttaátökum millistríðsáranna
beittu íslenskir komm-
únistar og aðrir bar-
áttumenn verkalýðs-
félaganna aldrei
skotvopnum og þess
varð aldrei vart að þeir
hefðu slík vopn undir
höndum.
Allir forystumenn ís-
lenska komm-
únistaflokksins gerðu
sér grein fyrir því að
eina leiðin til að afla
flokknum fylgis var að
hann starfaði á lögleg-
an hátt og án vopna-
burðar í herlausu landi.
Bréf íslensku kommúnistanna
sem voru við nám í Moskvu árið
1931, og við Þór höfum báðir vitnað í,
sýnir best hversu sjálfsagt þetta má
vera.
Engin skotvopn komu heldur við
sögu í Gúttóslagnum árið 1932, sem
Þór minnist á. Til þeirra átaka kom
vegna þess að bæjarstjórn Reykja-
víkur hafði samþykkt að lækka kaup
verkamanna sem lifðu við hung-
urmörk um fullan þriðjung. Einu
vopnin sem verkamennirnir höfðu í
hinum harkalega bardaga sem fylgdi
í kjölfarið voru stólfætur sem Héð-
inn Valdimarsson, formaður Dags-
brúnar og bæjarfulltrúi Alþýðu-
flokksins, rétti þeim út um glugga á
fundarsal bæjarstjórnarinnar.
Varnarlið verkalýðsins á fjórða
áratug 20. aldar var aldrei búið skot-
vopnum. Á þeim árum fylktu íslensk-
ir nasistar tíðum liði á götum
Reykjavíkur, létu þar ófriðlega og
hrópuðu Heil Hitler, skrýddir í við-
eigandi einkennisbúninga. Verkefni
Varnarliðs verkalýðsins var það eitt
að hindra að nasistarnir næðu að
hleypa upp fundum verkalýðsfélag-
anna og vinstrisinnaðra stjórnmála-
samtaka. Til þess hafði það einhver
prik undir höndum en aldrei skot-
vopn.
Vopnabúr íslenskra kommúnista
var því aldrei til nema sem ímyndun
eða uppspuni í kollinum á Þór White-
head og öðrum slíkum.
Geti Þór Whitehead nefnt eitt ein-
asta dæmi um ólögmæta vopnaeign
manna úr Kommúnistaflokknum eða
Sósíalistaflokknum á árunum 1930–
1968 skal ég ræða við hann um það
en geti hann ekki nefnt slíkt dæmi
lýsi ég allan hans málflutning til rétt-
lætingar á símahlerunum og víð-
tækum persónunjósnum fyrir sendi-
ráð Bandaríkjanna á Íslandi dauðan
og ómerkan.
Um önnur efni í grein hans ræði
ég ekki að sinni en tel að þar fari
hann sums staðar litlu nær því sanna
en í ákafanum við að falsa söguna
með tilbúningi um leynileg vopna-
búr.
Að tengja hina fáránlegu „áskor-
un“ 18 ára drengs frá árinu 1924 við
símahleranir stjórnvalda á árunum
1949–1968 er ekkert annað en hrein
sögufölsun.
Illur tilgangur helgar ekki illt meðal
Kjartan Ólafsson skrifar svar
við grein Þórs Whitehead » Vopnabúr íslenskrakommúnista var því
aldrei til nema sem
ímyndun eða uppspuni í
kollinum á Þór White-
head og öðrum slíkum.
Kjartan Ólafsson
Höfundur er fyrrverandi ritstjóri
og fyrrverandi alþingismaður.
HUGMYNDIR Ómars Þ. Ragn-
arssonar, sem hann hefur komið fram
með um að hætta við Kára-
hnjúkavirkjun, lýsa
helst barnalegri sýn
hans á markaðs- og
ferðamál auk þess sem
grunnhyggja hans í
efnahagslegu tilliti er í
besta falli brosleg.
Gróft talið er heildar
fjárfesting vegna þess-
ara framkvæmdda, þ.e.
virkjunin, álverið og
uppbygging íbúðar og
atvinnuhúsnæðis á
mið-austurlandi auk
ýmissa opinberra
framkvæmda s.s. vega-
mála, hafnarmála, heil-
brigðis og mennta-
mála, vel á fjórða
hundrað miljarða.
Þessar fjárfestingar,
sem flestar eru vel á
veg komnar, verða ekki
settar í salt þar til Óm-
ari og félögum hefur
tekist að framkvæma
„sínar leiðir“ til uppbyggingar á
svæðinu.
Ómar hefur svift af sér grímu hlut-
leysisins, en hélt Ómar virkilega að
fólk tryði því að hann værir hlutlaus í
þessari svokölluðu upplýsingaherferð
sinni, ríkisstyrktri? Sjálfur veit hann
sennilega manna best hve myndmálið
er sterkt og hve auðvelt er að dra-
matisera það með tónlist og klipp-
ingum. Það er hægt að fá sterk hug-
hrif með myndskoti af umkomulausri
jurt, blaktandi á köldum eyðisandi og
spila undir hjartnæmt ættjarðarlag.
Um smekk verður ekki deilt og Ómar
hefur fullan rétt á skoðunum sínum
varðandi náttúruna en þegar tals-
mönnum náttúruverndar nægja ekki
blákaldar staðreyndir í tilraunum
sínum til að fá fleiri á sveif með sér þá
heitir það að tilgangurinn helgi með-
alið. En ég er hræddur um að slíkur
málflutningur sé ekki náttúruvernd
til framdráttar þegar til lengri tíma
er litið heldur muni einungis koma
óorði á talsmenn þessara skoðana og
skaði umræðuna í heild sinni.
Svo hef ég aldrei skilið þá þver-
sögn að fólk skuli sjá tugmiljarða
gróða í ósnortinni náttúru. Það má
byggja fjallahótel, flugvelli og vegi á
hálendinu en ekki hafa manngert há-
lendisvatn! Einnig fannst mér at-
hyglisvert þegar Ómar sagði frá því
að erfitt hefði verið að koma um-
hverfisráðherra á svæð-
ið í skoðunarferð, m.a.
vegna veðurs. Hvað ætl-
ar Ómar Ragnarsson að
segja við fólk sem kem-
ur yfir hálfan hnöttinn
til að skoða Kringils-
árina, þegar illa viðrar?
Þið bara komið aftur
seinna? Það gleymist
nefnilega oft í um-
ræðunni að þarna eru
veður oftar en ekki vá-
lynd og heildar daga-
fjöldi á ári til útiveru á
svæðinu er talinn í tug-
um. Og svo er þessu líkt
við þjóðgarða ann-
arsstaðar í veröldinni
sem búa við allt annað
og mildara loftslag!
Ég ætla ekki að telja
upp allt bullið sem sést
hefur á prenti frá and-
stæðingum þessara
framkvæmda en nefni
þó dæmi í spurningaformi frá fund-
inum að lokinni Jökulsárgöngunni.
1. Hvers vegna voru birtar myndir á
risaskjánum af svæðum sem ekki
fara undir vatn?
2. Hvers vegna talið þið um að nú
kveðjum við Dimmugljúfur, því
ekki fara þau undir vatn nema efsti
og grynnsti hluti þeirra?
3. Hvers vegna talið þið um að allt há-
lendið á austurhluta Íslands sé að
verða eyðileggingu að bráð?
4. Hvers vegna notið þið hræðslu-
áróður án þess að hafa nein rök um
áhrif þess að Jöklu er veitt úr far-
vegi sínum yfir í Lagarfljót og að
lífríkinu í Héraðsflóa sé hætta bú-
in? Jökulsá á Dal heldur jú áfram
að falla í Héraðsflóa.
5. Hvernig getið þið gert skoðanir
ykkar að skoðunum ófæddra kyn-
slóða?
6. Afhverju staðhæfið þið að meiri-
hluti þjóðarinnar sé á móti þessu?
Ómar Þ. Ragnars-
son gríma hlutleys-
isins fallin
Gunnar Th. Gunnarsson fjallar
um Kárahnjúkavirkjun og hug-
myndir Ómars Þ. Ragnarssonar
þar að lútandi
Gunnar Th. Gunnarsson
»Hvernig get-ið þið gert
skoðanir ykkar
að skoðunum
ófæddra kyn-
slóða?
Höfundur er garðyrkjufræðingur
og leigubílsstjóri.
Sagt var: Hann lá lengi veikur en er nú batnað.
BETRA VÆRI: Hann lá lengi veikur en nú er honum batnað.
Gætum tungunnar
STÆRSTU og umfangsmestu
umhverfisspjöll Íslandssögunnar
af manna völdum verða brátt að
veruleika. Ofan í hyldýpi minning-
anna hverfa náttúruperlur á
heimsmælikvarða og hefst þá
formlega víðtæk stóriðjustefna
stjórnvalda sem stað-
næmist ekki við öræfi
Snæfells, en mun
teygja sig um allt
land eftir því hvar ál-
þörfin verður brýnust
og neyð landsbyggð-
arinnar stærst vegna
kvótabrasks og ann-
arrar óstjórnar for-
tíðar.
Skiptir þá litlu sú
leið sem farin er til
framtíðar í öðrum
vestrænum ríkjum
sem nú keppast við að
losa sig við stóriðju
og risavirkjanir. Þar af leiðir að
stórfyrirtæki leggjast af auknum
þunga á verr stödd og fátækari
ríki veraldar með sínar orkukröf-
ur. Á þeim lista situr Ísland.
Breiðfylking íslenskra og er-
lendra samtímamanna hefur reynt
með rökum og ræðum að benda á
að aftur verði snúið. Á frið-
samlegan, málefnalegan og lýð-
ræðislegan hátt hefur frá upphafi
þessa ferlis verið farið fram á op-
inskáa og hreinskiptna umræðu
um þetta risavaxna verkefni. Þó er
ljóst að upplýsingar hafa verið af
skornum skammti. Spilum er hald-
ið þétt að brjósti. Þjóðin, sem er
nauðug sett í ábyrgðir, fær ekki
allar upplýsingar um þann verkn-
að sem hún ein mun standa ábyrg
fyrir í tímans rás. Einstaklingarnir
sem fremja verknaðinn í nafni
þjóðar eru farnir – hafa skipað sig
í bankastörf, utanríkisstörf og
dregið sig í hlé úr skarkala stjórn-
málanna.
Að játa mistök er mannkostur,
að játa þau á síðustu stundu er
stórmannlegt. Að afstýra stórslysi
með því að sjá að sér og skipta um
skoðun þykir í daglegu lífi þroska-
merki – en ekki meðal ráðamanna.
Því miður hefur það ekki þótt góð
latína meðal stjórnmálamanna að
endurskoða hug sinn. Mistök jafn-
gilda pólitísku sjálfsvígi í þeirra
bókum. Að snúast hugur virðist
veikleikamerki meðal þeirra sem
halda þétt um stjórnartauma og
telja hyggilegast að berja klárinn
harðar áfram þegar veður versna.
Því stærri sem mistökin eru því
erfiðara er að játa þau og axla þá
ábyrgð sem fylgir því að snúa af
leið og breyta um stefnu.
Í samhengi jarðsögunnar verða
núlifandi stjórnmálamenn ósköp
litlir, aðeins sandkorn á leið til
sjávar. Það verðum við öll sem lif-
um eitt augnablik á jarðarkringl-
unni. Það er mikilvægt að sjá
sjálfan sig af og til í því samhengi
til þess að skynja þá einu ábyrgð
sem á okkur er lögð þetta augna-
blik í mannvistinni – að skila af
okkur óskertum verðmætum til
komandi kynslóða.
Í tölvudagbók ný-
verið lýsti núverandi
utanríkisráðherra
samvistum sínum á
Bessastöðum við nýja
stjórn álrisans á
Reyðarfirði. ,,Ein-
staklega skemmti-
legur félagsskapur,“
ritaði ráðherra í dag-
bók sína. Nú er það
svo að ráðherrar eru
fulltrúar og umboðs-
menn sinnar þjóðar í
samskiptum við þá
sem hingað sækja í
gull og gersemar. Það
er ekki þeirra að meta skemmt-
anagildi einstakra viðskiptamanna.
Ráðherraembættin eru ekki til
þess höfð að afla vina og félaga
fyrir þá sem embættin fylla hverju
sinni. Þessum umboðsmönnum
þjóðar er ætlað að meta af hlut-
leysi þau tilboð og gylliboð sem
hingað berast og halda fjarlægð
við þá sem boðin bera en nálægð
við umbjóðendur sína. Ráðherra
ber að vera í einstaklega skemmti-
legum félagsskap sinnar þjóðar
sem umboðsmaður og fulltrúi og
endurspegla þau viðhorf og þá
framtíðarsýn sem sú þjóð hefur.
Annað býður upp á einangrun,
hnignun og fall að lokum. Og fall
einnar manneskju í gleymskunnar
dá er sosum ósköp lítilfjörlegt og
tíðindalaust í stóru samhengi hlut-
anna. Þeir einir gleymast seint
sem standa með stórri framtíð-
arsýn og reyna að rýna lengra inn
í framtíðina en sem nemur nokkr-
um kjörtímabilum. Þar er ,,ein-
staklega skemmtilegur fé-
lagsskapur“ fólks á borð við
Sigríði frá Brattholti, Halldór
Laxness og fleiri afreksmenn
þessarar þjóðar.
Þegar hér er komið sögu, og
vatnsborðið hækkar á öræfunum
þar eystra, er vert að biðjast fyr-
irgefningar biðja afkvæmi okkar
og alla þá sem erfa þetta land
löngu eftir að við erum komin
undir græna torfu fyrirgefningar á
okkar stuttu framtíðarsýn, biðjast
fyrirgefningar á því að hafa ekki
snúist hugur, biðjast fyrirgefn-
ingar á þröngsýni, úrræðaleysi,
hugmyndaskorti og getuleysi.
Fram undan eru enn mikil
áform um að stóriðjuvæða Ísland
og áfram mun hálendi Íslands
blæða og færa fórnir á því altari.
Langisjór, Kerlingarfjöll, Héraðs-
vötn, Torfajökulssvæði, Brenni-
steinsfjöll og lengi má telja. Nátt-
úrverndarsamtök Íslands ættu
undir eðlilegum kringumstæðum
að vinna dagana langa með stjórn-
völdum að þjóðgarðagerð, skipu-
lagi og verndun dýrmætra svæða,
stefnumótun í loftslagsmálum og
alhliða náttúruvernd til framtíðar.
Í stað þess er verkefnaskráin að
reyna að koma í veg fyrir óaft-
urkræf náttúruspjöll á vegum hins
opinbera, að opna augu manna
fyrir því augljósa og sjálfsagða –
að afstýra stórslysum. Sú barátta
er löngu liðin hjá sambærilegum
samtökum víða í hinum vestræna
heimi. En mátturinn býr í marg-
menninu og löngu orðið tímabært
að þjóðin sameinist undir einum
hatti og stöðvi þann stóriðjubolta
sem nú rúllar hringinn í kringum
landið. Skráning í Náttúruvernd-
arsamtök Íslands er á heimasíðu
félagsins, www.natturuvernd-
arsamtok.is
Af framtíð og félagsskap
Kristín Helga Gunnarsdóttir
fjallar um umhverfisspjöll og
náttúruvernd
» Að játa mistök ermannkostur, að játa
þau á síðustu stundu er
stórmannlegt. Að af-
stýra stórslysi með því
að sjá að sér og skipta
um skoðun þykir í dag-
legu lífi þroskamerki –
en ekki meðal ráða-
manna.
Kristín Helga Gunn-
arsdóttir
Höfundur er rithöfundur og stjórn-
armaður í Náttúruverndarsamtökum
Íslands.

 


 
  
 









 
  
Fréttir á SMS