Morgunblaðið - 05.10.2006, Blaðsíða 38

38 FIMMTUDAGUR 5. OKTÓBER 2006 MORGUNBLAÐIÐ
UMRÆÐAN
ALLT SEM við gerum á hverjum
tíma hefur áhrif inn í framtíðina, með
einum eða öðrum
hætti. Hver svo sem
niðurstaðan verður um
Kárahnjúkavirkjun
hefur Ómar Ragn-
arsson nú þegar slegið
þann tón, sem mun
óma langt inn í framtíð-
ina. Þegar allar hrak-
spár um þetta stærsta
klúður Íslandssög-
unnar hafa ræst, munu
orð hans, um hvað
hefði verið hægt að
gera, verða í minnum
höfð. Og einsog hann
bendir á, þá er ekki of
seint, að mynda þjóð-
arsátt um þetta um-
hverfisslys ríkisstjórn-
arinnar.
Hugsjónamenn eru
sjaldgæfir nú á tímum í
öllum greinum íslensks
þjóðlífs. Þess vegna
fagna nú hundruðir
þúsunda Íslendinga
framgöngu Ómars
Ragnarssonar, sem er
sá aðili þessarar um-
ræðu sem á engra
hagsmuna að gæta,
nema landsins sem
hann elskar; landsins,
sem hann færði höfuðborgarbúum
bókstaflega heim í stofu í áratugi. Og
Reykvíkingar uppgötvuðu að handan
við Ártúnsbrekkuna var Ísland, í allri
sinni dýrð.
Engin efast um heilindi Ómars,
jafnvel hans verstu andstæðingar
geta ekki annað en nagað sig í hand-
arbökin yfir því að þeir hafi valið svo
vondan málstað að verja, á meðan
hann getur talað hreint og beint út
frá eigin hjarta.
Ég óska Ómari ekki þess að enda
starfsferil sinn inn á hinu lága Al-
þingi. Hans er himininn yfir Íslandi.
Þar þurfum við á honum að halda í
bráð og lengd, með myndavélina á
lofti, að skrásetja það sem fyrir augu
hans ber, og færa okkur af því tíðindi,
með þeim hætti sem honum er einum
lagið.
Nýr formaður Framsóknarflokks-
ins sá ástæðu til að reyna að tala nið-
ur til Ómars um daginn. Hann sagði
sem svo að hann liti á
hugmyndir Ómars sem
gamansemi. Öll þjóðin
hefur dáð Ómar sem
skemmtikraft í áratugi;
við höfum elskað hann í
því hlutverki. Nýr for-
maður Framsóknar ætti
að gæta tungu sinnar, ef
hann er að reyna að vera
fyndinn. Þjóðin hefur
nefnilega þurft að þola
hörmungar Framsókn-
arflokksins lengur en
hún hefur notið
skemmtunar Ómars
Ragnarssonar. For-
manni Framsóknar væri
réttast að þegja, ef hann
ætlar ekki að láta annað
út úr sér en skæting.
Þjóðin hefur þolað hans
flokk nógu lengi til að
vita út í hörgul hvers
konar „gamansemi“
hann hefur að geyma.
Ómar Ragnarsson á
meira en heiður skilinn
fyrir hugmyndir sínar
og framgöngu. Hann á
það skilið að athafna- og
áhrifamenn með þjóð-
inni veiti hugmyndum
hans brautargengi, hver
á sínum stað, svo eftir verði tekið.
Ómar þarf engan stall; hann hefur
Frúna. En hann þarf, einsog allir þeir
landsmenn sem honum fylgja að mál-
um, að sjá eitthvað gerast, ekki
seinna en strax. Við öll, sem aldrei
vorum spurð um eitt né neitt varð-
andi Kárahnjúka, kvóta, fjölmiðla-
frumvarp, eða hvað eina sem flokk-
arnir hafa þrýst í gegn, sjálfum sér og
sínum til hagnaðar; við óskum þess
eins að þeir sem hafa raunveruleg
áhrif og völd í þjóðfélaginu bregðist
skjótt við, svo það Ísland, sem við
óskum framtíðinni, megi sem fyrst
líta dagsins ljós.
Ómar inn
í framtíðina
Friðrik Erlings fjallar um hug-
myndir Ómars Ragnarssonar
varðandi Kárahnjúkavirkjun
Friðrik Erlings
»Enginn efastum heilindi
Ómars, jafnvel
hans verstu
andstæðingar
geta ekki annað
en nagað sig í
handarbökin yf-
ir því að þeir
hafi valið svo
vondan málstað
að verja …
Höfundur fæst við ritstörf.
ÞESSI fyrirsögn er fengin að láni
frá Sigurði fv. skólameistara MA. Nú
sendir fv. skólameistari ML, Kristinn
Kristmundsson, mér kveðju sína bls.
42 í Mbl. 23. sept. Honum er mikið
niðri fyrir enda rennur honum blóðið
til skyldunnar.
Mér sýnist það vera fyrir neðan
virðingu fv. skólameistara að fara
rangt með staðreyndir. Hann segir:
„Hann ræðst þar
reyndar með svo raka-
lausum stóryrðum að
ritstjóra og útgefanda
nýrrar stafsetning-
arorðabókar að ekki er
svara vert.“ Rökin
vantar. Ritstjórinn er
að sjálfsögðu ábyrg fyr-
ir efnisinnihaldi þess-
arrar orðabókar og hún
getur ekki skotið sér
undan þeirri ábyrgð.
Útgefandinn JPV er
ekki ábyrgur fyrir efni
bókarinnar en hefir
augljóslega verið blekktur til að trúa
því að þarna væri rétt að öllu staðið.
Svo er ekki. Mér sýnist að ritstjórinn
hafi unnið þetta verk samkvæmt
þeim fyrirmælum sem henni hafa
verið gefin við gerð bókarinnar. Þetta
þarf rannsóknar við, þetta er ekki ís-
lenzka. Þótt ef. flt. endi stundum á
–na er það engin aðalregla svo sem
nú er gert í þessarri stafsetning-
arorðabók. Þannig segir ritstjórinn í
formála hafa „jafnframt reynt að
stuðla að stöðlun beyginga sem eru á
reiki.“ Hún er þannig vísvitandi að
breyta íslenzku ritmáli eftir eigin
geðþótta.
Þá segir KK: „Önundur gengur
með þá grillu að veik kvenkynsnafn-
orð eigi helst ekki að fá endinguna
–na í eignarfalli fleirtölu.“ Þetta er
ekki rétt hermt hjá honum. Eg benti
hinsvegar á að fjöldi slíkra nafnorða
væru eins í nefnifalli eintölu og í ef.
flt. Dæmi um spillingu
-na-postulanna er td.
saga, ef. ft. saga. Fyrir
skömmu síðan flutti
stúlka marga þætti í út-
varpinu um kvikmynda-
sögur og hélt hún að
fleirtalan væri „fjöldi
kvikmyndasagna.“
Það hjálpar ekki KK
að vitna til nemenda
prófessors Halldórs
Halldórssonar, því að
þótt hann sé horfinn
héðan lifir hans starf
hér enn. Að gleyma
hans hlut í varðveizlu tungunnar er
ekki bara gleymska heldur einnig
heimska. Eg held það væri hollt fyrir
Íslenzka Málnefnd, sem stendur að
baki útgáfu stafsetningarorðabók-
arinnar að gera grein fyrir því hvers-
vegna hans er ekki getið í formála
bókarinnar. „Undirrót allra lasta,
ágirndin kölluð er,“ sagði séra Hall-
grímur Pétursson. Eru nútíma mál-
fræðingar að gefast upp við varð-
veizlu tungunnar?
Eg sló upp í nýju Stafsetning-
arorðabókinni af handahófi. Upp kom
opnan með bls. 308 og 309. Á fyrri síð-
unni voru 2 rétt skrifuð orð í ef. flt. en
6 rangt skrifuð. Á síðari síðunni var
árangurinn enn ömurlegri eða 11
rangt skrifuð orð í ef. flt. Það er sam-
vizkuspurning fyrir fv. skólameistara
að verða valdur að slíkum fjölda vill
(n)a hjá skólanemendum.
Hvert leiðir stjórnun ritháttarins?
Í Danmörku skilja menn ekki lengur
hvað er enska og hvað er danska. Í
auglýsingu á norsku á breiðbandinu
er nýtízku norska töluð. Þvílíkt rugl í
tungumálinu. Það er full ástæða til að
menn í Íslenzkri Málnefnd taki þetta
til athugunar. Það er kominn tími til
að ÍM taki að kenna framburð á ís-
lenzku, sérstaklega í Reykjavík og
nágrenni. Þetta gæti kannske verið
vettvangur fyrir fyrrverandi skóla-
meistara? Eg þakka tilskrifið og fjöl-
margar góðar og jákvæðar upphring-
ingar.
Önundur Ásgeirsson skrifar
um málfar og réttritun » Það er samvizku-spurning fyrir fv.
skólameistara að verða
valdur að slíkum fjölda
vill(n)a hjá skólanem-
endum.
Önundur Ásgeirsson
Höfundur er fv. forstjóri Olís.
Gleymska er heimska
FRÁ OG með 1. október nk.
mun Reykjanesbær hefja umönn-
unargreiðslur til foreldra á íbúav-
efnum Mitt Reykja-
nes. Tilgangurinn
er að gefa fjöl-
skyldum aukinn
möguleika á sam-
vistum á mikilvægu
þroskaskeiði barns-
ins.
Greiddar verða
kr. 30.000 mán-
aðarlega til foreldra
sem lokið hafa töku
fæðingarorlofs og
sækja þeir um
greiðslurnar raf-
rænt á Mitt Reykja-
nes þar til barnið hefur leik-
skólagöngu sína.
Til þess að öðlast rétt á umönn-
unargreiðslum þurfa foreldrar að
sækja kynningu á vegum Reykja-
nesbæjar innan þriggja mánaða
frá því að greiðslur hefjast þar
sem fjallað verður um grundvall-
aratriði í uppeldi barna. Markmið
kynninganna, sem gert er ráð fyr-
ir að taki tvær kvöldstundir, er að
foreldrar þekki skyldur sínar í
uppeldishlutverkinu, grundvall-
aratriði í þroska barna sinna og þá
þjónustu sveitarfélagsins sem
stendur fjölskyldum til boða.
Í stefnumótunum sveitarfé-
lagsins er lögð áhersla á fjölskyld-
una og stuðning við hana. Eft-
irtalin verkefni og þjónusta eru
liður í fjölskyldustefnu sveitarfé-
lagsins:
SOS uppeldisnámskeið sem
býðst foreldrum leikskólabarna að
kostnaðarlausu. Starfsfólk leik-
grunn- og frístundaskóla ásamt
dagforeldrum sækja jafnframt
þessi námskeið, má því segja að
rekin sé ein samræmd uppeld-
isstefna í bæjarfélaginu.
Frítt í strætó fyrir alla. Þar eru
markmiðin bætt umferðaröryggi
og aukin þægindi fyrir foreldra og
börn. Börnin í Reykjanesbæ eru
öflugustu viðskiptavinir strætó,
sem þau nota til að fara í skólann,
á æfingar hverskonar og í tóm-
stundir.
Frítt í sund fyrir börn á grunn-
skólaaldri. Þar er markmiðið að
hvetja fjölskyldur að að njóta
saman, án verulegs kostnaðar,
þess aðbúnaðar sem vatnaveröldin
okkar býður uppá. Auk
þess að hvetja til hollr-
ar hreyfingar og sporna
þannig við þyngd-
arvanda sem er að
verða heilsufar- og fé-
lagslegt vandamál.
Frístundaskóli
Reykjanesbæjar. Þar er
markmiðið að bjóða
börnum í 1. – 4. bekk
upp á fjölbreytt tóm-
stundastarf í öruggu
umhverfi. Gjald í Fí-
stundaskólann er mikið
niðurgreitt, en innifalið
í því er æfingargjald í einni
íþróttagrein eða tómstundastarfi
sem fram fer á starfstíma skólans.
Starfsmenn Frístundaskólans aka
börnum á æfingar sem er liður í
umferðaröryggi.
Forskóli Tónlistarskóla Reykja-
nesbæjar er felldur inn í 2. bekk
grunnskólanns og er foreldrum að
kostnaðarlausu. Þar er markmiðið
að allir nemendur fái tækifæri til
að kynnast tónlistarnámi og hvort
áhugi þeirra og styrkleikar liggja
á því sviði.
Tónlistaskóli Reykjanesbæjar
býður uppá hljóðfærakennslu á
skólatíma í grunnskólanum fyrir
þá nemendur og foreldra sem óska
að hafa samfellu í grunn- og tón-
listaskólanámi. Þetta fyrirkomulag
hefur gefist vel og er mikið notað.
Umönnunargreiðslurnar eru nýj-
asta framlag bæjarins sem stuðn-
ingur til fjölskyldna og eins og
kom fram í upphafi þessarar
greinar er tilgangur þeirra að
veita foreldrum enn frekari stuðn-
ing í uppeldishlutverkinu og veita
þeim möguleika á auknum sam-
verustundum með börnunum sín-
um, því staðreyndin er jú að for-
eldrar eru besta forvörnin!
Stuðningur við foreldra
í Reykjanesbæ
Hjördís Árnadóttir fjallar
um umönnunargreiðslur
til foreldra
Hjördís Árnadóttir
» Í stefnumótunumsveitarfélagsins er
lögð áhersla á fjölskyld-
una og stuðning við
hana.
Höfundur er framkvæmdastjóri
Fjölskyldu- og félagsþjónustusviðs
Reykjanesbæjar.
DÓMSMÁLARÁÐHERRA hef-
ur tekist að breyta Þjóðskjalasafn-
inu í sérstakt leyndarskjalasafn
með því að senda þangað gömul
gögn um hlerun á símum nokkurra
Íslendinga. Greinilegt er að ráð-
herrann er að koma í
veg fyrir að upplýst
verði hvað er að finna
í þessum gögnum og
þjóðskjalavörður spil-
ar með ráðherranum.
Ég tek undir þau
sjónarmið að svo virð-
ist sem ráðamenn séu
að þæfa málið og
hindra eðlilega um-
fjöllum um símhler-
anirnar.
Framkvæmdavald-
ið með ráðherrann í
broddi fylkingar hef-
ur gögnin undir hönd-
um og býr yfir vitn-
eskjunni en
takmarkar og
skammtar aðgang að
upplýsingunum, sem
nota bene fjalla um
athafnir fram-
kvæmdavaldsins
gegn einstaklingum.
Meðal þeirra sem
hlerað var hjá, skv.
fréttum, voru menn sem voru
kjörnir fulltrúar þjóðarinnar á Al-
þingi. Einnig var hlerað hjá mönn-
um sem beittu sér fyrir öðrum
skoðunum í ákveðnum málum en
þáverandi stjórnvöldum var þókn-
anlegt.
Fyrsta spurningin, sem vaknar,
er hvers vegna kappkostar dóms-
málaráðherrann að sveipa gögnin
leyndarhjúpi? Og næsta spurning
er hvað er verið að fela fyrir okkur
hinum? Ráðherrann verður að
leggja öll spil á borðið og gera
grein fyrir helstu gögnum málsins
á opinberum vettvangi, þar á meðal
rökstuðningi þáverandi stjórnvalda
fyrir hlerunum, hvaða vitneskju
var aflað með þeim og hver varð
niðurstaðan gagnvart þeim ein-
staklingum sem í hlut áttu.
Ef stjórnvöld höfðu ástæðu til
þess að ætla að þeir einstaklingar,
sem hlerað var hjá, ógnuðu öryggi
ríkisins eða borgaranna verður að
skýra það og rökstyðja, svo ekki sé
talað um ef hlerun símanna rétt-
lætti gruninn og þá þarf að upplýsa
hvernig við var brugð-
ist.
Í framhaldi af því
verða núverandi
stjórnvöld, með dóms-
málaráðherrann í
broddi fylkingar, að
upplýsa hvort þessar
starfsaðferðir eru enn
viðhafðar og á hvaða
forsendum.
Í þessu samhengi er
rétt að hafa í huga að
mikilvægast er að
traust ríki milli stjórn-
valda og almennings.
Þetta mál grefur und-
an traustinu, leyndin
og vífilengjurnar vekja
grunsemdir sem ekki
verða kveðnar niður
nema með því að upp-
lýsa alla þætti málsins,
a.m.k. gagnvart þeim
sem í hlut áttu. Sér-
staklega þarf fram-
kvæmdavaldið að gera
hreint fyrir sínum dyr-
um gagnvart Alþingi. Það er sér-
staklega alvarlegt að njósnað hafi
verið um alþingismenn, eftir því
sem best verður séð eingöngu
vegna pólitískra skoðana þeirra.
Það er full ástæða til þess að
taka þetta mál alvarlega. Þau við-
horf, sem talin voru réttlæta hler-
anir á síðustu öld, geta enn verið
uppi eða geta orðið það síðar. Til
dæmis má nefna að dóms-
málaráðherra er farinn að tala fyrir
sérstakri leyniþjónustu. Sú tillaga
verður sérstaklega fráhrindandi
þegar frammistaða ráðherrans í
hlerunarmálinu er höfð í huga.
Leyndarskjala-
safnið og
leyniþjónustan
Kristinn H. Gunnarsson skrifar
um gömul gögn um hlerun á
símum nokkurra Íslendinga
»… að svovirðist sem
ráðamenn séu
að þæfa málið
og hindra eðli-
lega umfjöllum
um símhler-
anirnar.
Kristinn H. Gunnarsson
Höfundur er alþingismaður.