Morgunblaðið - 21.04.2008, Qupperneq 20

Morgunblaðið - 21.04.2008, Qupperneq 20
20 MÁNUDAGUR 21. APRÍL 2008 MORGUNBLAÐIÐ Einar Sigurðsson. Styrmir Gunnarsson. Forstjóri: Ritstjóri: STOFNAÐ 1913 Útgefandi: Árvakur hf., Reykjavík. Aðstoðarritstjóri: Karl Blöndal. Fréttaritstjóri: Björn Vignir Sigurpálsson. SAMFÉLAG FORDÓMA? Framkoma Íslendinga við út-lendinga hefur breyst á und-anförnum árum og þess eru dæmi að fólk flytji burt frá Íslandi af því að það hafi fengið nóg af fordóm- unum. Fréttir af útlendingum, sem fremja glæpi á Íslandi, virðast kalla fram það versta í mönnum, sem láta fordóma sína bitna á blásaklausu fólki. Verst er þegar börnin fá for- dómana í veganesti af heimilum sín- um og fá síðan útrás á börnum inn- flytjenda. Þessi mynd blasir við í fréttaskýringu eftir Pétur Blöndal í Morgunblaðinu í gær. Þar er spurt hvort það sé að myndast gjá í íslensku samfélagi. Í greininni lýsa innflytj- endur frá Litháen lífinu á Íslandi. „Það versta er pirringurinn, hvernig fullorðið fólk talar um útlendinga, kemur niður á börnum,“ segir Jurgita Milleriene, sem búið hefur á Íslandi í nokkur ár. „Ég er í leikskólakennara- námi og las grein, þar sem fram kem- ur að börn mynda fordóma við fimm ára aldur. Það er því mikilvægt hvernig foreldrar tala innan um börn. Ef þau eru orðin fordómafull við fimm ára aldur þá er erfitt að breyta því.“ Að sögn Jurgitu eru Litháar farnir að snúa aftur heim, sérstaklega þeir, sem eru nýkomnir. „Þeir sjá að ekki er lengur auðvelt að fá vinnu. Og sum- ir fara út af fordómum. Það er ekki auðvelt að hlusta á barnið sitt gráta af því að krakkarnir í skólanum tala um að það sé ekki Íslendingur.“ Íslendingar hafa fengið útlendinga til að vinna störf, sem þeir vilja ekki vinna sjálfir. Það sama virðist vera uppi á teningnum í undirheimunum þegar útlendingar eru fengnir til að vera burðardýr með fíkniefni. Glæpir eru alvarlegt mál og þegar allt bendir til þess að skipulögð glæpastarfsemi teygi anga sína til Ís- lands þarf að bregðast við því af al- vöru. En það þýðir ekki að sýna eigi fólki lítilsvirðingu vegna uppruna þess. Það þýðir ekki að dæma eigi fólk fyrir fram. Það þýðir ekki að gera eigi börnum lífið óbærilegt á Íslandi vegna uppruna þeirra og foreldra þeirra. Hættan er sú að fordómarnir leiði til þess að börn innflytjenda einangr- ist í samfélaginu og njóti ekki sömu kosta og önnur börn. Viðmælendurn- ir í úttektinni láta vel af Íslandi og segja öryggið sérstaklega eftirsókn- arvert. Helsta áhyggjuefnið er hvað mörg barnanna flosna upp úr námi eftir grunnskóla. Móðir frá Litháen segir að það gerist vegna slæmrar tungumálakunnáttu og áreitis: „Það leiðir til þess að þeir geta tapað áttum og lent á glapstigum eða endað í verkamannavinnu, eins og foreldrar þeirra, og það myndast gjá í sam- félaginu.“ Í raun hafa engin stór vandamál fylgt auknum fjölda inn- flytjenda á Íslandi og framlag þeirra til samfélagsins er verulega vanmet- ið. En haldi fram sem horfir í þessum efnum er óhjákvæmilegt að vanda- málin blossi upp. Það er kaldhæðn- islegt að fordómar skuli vera ein rótin að þessari þróun. TVÖFÖLDUN REYKJANESBRAUTAR Það er ekkert vit í, að framkvæmdirvið lokaáfanga tvöföldunar Reykjanesbrautar hefjist ekki fyrr en á árinu 2011 eða síðar eins og fram kom í Morgunblaðinu í gær, að hugs- anlega gæti gerzt. Tregða hins opin- bera til þess að bretta upp ermarnar og hraða þessum framkvæmdum svo og að hraða framkvæmdum við tvö- földun Suðurlandsbrautar er óskiljan- leg. Þetta mál snýst fyrst og fremst um mannslíf og í þeim efnum gildir því miður einu hvort talað er um Reykja- nesbraut eða Suðurlandsveg. Sá kafli Reykjanesbrautar, sem nú er rætt um að hefja ekki framkvæmdir við fyrr en árið 2011, liggur í landi Hafnarfjarðar. Þegar gert var ráð fyr- ir, að álverið í Straumsvík yrði stækk- að, var áformað að færa þann hluta Reykjanesbrautar til, sem liggur fram hjá álverinu. Nú hefur verið horfið frá þeirri stækkun en það breytir engu um þá gífurlegu umferð, sem þar fer um. Þar að auki er svæðið í námunda við álverið að byggjast upp hjá Hafn- firðingum, m.a. með húsnæði, sem ætlað er fyrir margvíslega atvinnu- starfsemi. Það er því fyrirsjáanlegt, að umferð mun stóraukast á svæðinu við álverið í Straumsvík. Þar verður ekki bara mikil umferð stórra flutn- ingabíla heldur stóraukin umferð slíkra bíla og augljóst að annarri um- ferð stafar hætta af henni. Það er alveg sama frá hvaða sjón- arhóli horft er á þetta mál, það er ekk- ert vit í að draga framkvæmdir á þess- um síðasta áfanga tvöföldunar Reykjanesbrautar eins lengi og nú er rætt um. Hvað ætli valdi því, að þeir, sem ábyrgðina bera, virðast ekki gera sér grein fyrir því, að borgarar þessa lands eru ekki tilbúnir til að bíða svona lengi? Tvöföldun þessara akbrauta á milli Reykjavíkur og Suðurnesja og Reykjavíkur og byggðanna fyrir aust- an fjall er brýnasta verkefnið í sam- göngumálum þjóðarinnar um þessar mundir. Umferðin er orðin svo mikil, umferð þungaflutningabíla er öðrum bílum svo hættuleg að það er ekki hægt að fallast á frestun framkvæmda með nokkru móti. Það er athyglisvert í þessu sambandi að bílstjórar flutn- ingabílanna hafa verið að krefjast undanþágu frá reglum ESB um hvíld- artíma. Ekki verður það til þess að auka á öryggi í umferðinni. Hins vegar hafa þeir lög að mæla, þegar þeir krefjast þess, að komið sé upp við þjóðvegi aðstöðu fyrir þá til að hvílast. Yfirvöld samgöngumála verða að gera sér grein fyrir, að sá langi fram- kvæmdatími, sem nú er áætlaður á báðum þessum samgönguleiðum, gengur ekki upp. Það munu of margir Íslendingar deyja af slysförum á þess- um leiðum ef framkvæmdum verður ekki hraðað. Kristján Möller verður að tala máli þjóðarinnar á Alþingi. Hægt er að lýsa skoðun á ritstjórnargreinum Morgunblaðsins á slóðinni http://morgunbladid.blog.is/ Eftir Steinunni Ásmundsdóttur steinunn@mbl.is Brúarjökull er undir ár-vökrum augum vísinda-manna vegna fram-hlaupa, sem fara langt á stuttum tíma með miklum atgangi. Ekki þykir þeim landið sem kemur undan jöklinum síður áhugavert til rannsókna. Jökullinn ryðst fram og hopar á hundrað ára fresti og því er í grófum dráttum sama landsvæðið að hverfa og koma í ljós aftur og aftur. „Þarna er margt forvitnilegt að sjá og rannsaka,“ segir Ívar Örn Benediktsson, jöklajarðfræðingur í doktorsnámi við Jarðvísindastofn- un Háskólans. Hann hefur rann- sakað Brúarjökul frá árinu 2003, bæði í tengslum við meistaraverk- efni við Kaupmannahafnarháskóla og doktorsnám, en 2006 jók hann Eyjabakkajökli við rannsóknir sín- ar. Þær eru hluti af stóru sam- norrænu rannsóknarverkefni sem hófst 2003. Ólafur Ingólfsson pró- fessor vinnur m.a. að rannsóknum með Ívari. „Jökullinn á sér mjög merkilega framhlaupasögu og hefur hlaupið fram um 8-10 km á u.þ.b. 80 til 100 ára fresti í það minnsta frá árinu 1625,“ segir Ív- ar. „Áhugi hópsins beindist að því að kanna hin merkilegu landform sem jökullinn mynd- ar í fram- hlaupum og hvaða upplýs- ingar þau geyma um þá ferla sem eru að verki. Síðast en ekki síst vildum við kanna hvað or- sakar geysimikinn skriðhraða í jöklinum meðan á framhlaupum stendur.“ Það sem veldur framhlaupi jökla er að innra flæði í þeim á árs- grundvelli er ekki nógu hratt til að færa árlega ákomu ofan af efri hluta jökulsins niður á leys- ingasvæði. Efri hluti jöklanna byggist smám saman upp á meðan sporðurinn hopar hratt. Þeir verða því æ brattari uns þeir þola ekki meira og rjúka fram til að stilla sig af á nýjan leik. Brúarjökull er ein- hver þekktasti framhlaupsjökull heims. Svo menn geti leitt sér at- ganginn í honum fyrir sjónir, má ímynda sér að hefði hann staðið með sporðinn við Egilsstaði og ver- ið á leið út Hérað, væri hann kom- inn hálfa leið út í Eiða eftir og orðinn 300 m þykkur yf stöðum. „Brúarjökull er mjög me framhlaupsjökull að því ley framhlaupin í honum eru g hröð,“ segir Ívar. „Hann h fram um allt að 10 km á 1-2 uðum. Þetta þýðir að jökul Land endurf Ísland er stöðugt í mótun og sést það vel á landi sem kemur smám saman í ljós undan sporði Brúarjökuls. Þar má nú finna merkilegar jarðmyndanir og nýja jökulkvísl með fallegum fossi. Þetta landslag mun þó hverfa á ný. Jökuldregið land Glöggt má sjá jökulkembur ganga samsíða flæðistefnu Brúarjökuls sem löng strik í l Harka og mýkt Vatn sem í berggrunninn. Hér sjást Ívar Örn Benediktsson

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.