Fréttablaðið - 19.08.2010, Page 6

Fréttablaðið - 19.08.2010, Page 6
6 19. ágúst 2010 FIMMTUDAGUR Nýtt kortatím abil Don SIMON fæst í Kosti Nýtt íslenskt Grænmeti í úrvali DANMÖRK Kristján níundi Dana- konungur, sá hinn sami og gaf Íslendingum stjórnarskrá árið 1874, bauð Þjóðverjum að eign- ast alla Danmörku sumarið 1864, þegar Danir höfðu tapað stríði við Þjóðverja út af héruðunum Slés- vík og Holtsetalandi. Það var Vilhjálmur Prússakon- ungur, sem nokkrum árum síðar varð keisari sameinaðs Þýska- lands, sem fékk þetta rausnar- lega tilboð frá Danakonungi, fyrir milligöngu Leopolds Belgíukon- ungs. Otto von Bismarck, forsætis- ráðherra Prússlands, vildi hins vegar ekki taka meira frá Dan- mörku en héruðin Slésvík og Holtsetaland, enda hafði stríð- ið snúist um aðskilnaðarbaráttu þessara héraða frá Danmörku. Von Bismarck er raunar sagð- ur hafa talið að Danir yrðu allt- af til vandræða innan Þýskalands og þess vegna væri betra að Dan- mörk yrði áfram sjálfstætt ríki. Danska dagblaðið Politiken skýrði frá þessu í gær og vitn- aði í sagnfræðinginn Tom Buk- Swienty, sem er að senda frá sér bók um þessa sögu. Við ritun bók- arinnar fékk Buk-Swienty aðgang að einkaskjalasafni Kristjáns níunda, samkvæmt leyfi frá Mar- gréti Danadrottningu, en það er í fyrsta sinn sem leyfi hefur feng- ist til að rannsaka einkaskjöl kon- ungsins. Samkvæmt frásögn Buk- Swientys lét Kristján konungur dönsku stjórnina ekkert vita af þessum áformum sínum fyrr en nokkrum dögum síðar, þegar neit- un hafði borist frá Þjóðverjum. Kristján var sjálfur uppal- inn í Slésvík og mun hafa verið meira þýskur en danskur, þannig að spurningar vakna strax hvort þetta tilboð til Þjóðverja hefði ekki átt að teljast föðurlands- svik. Buk-Swienty er þó ekki á því, að því er fram kemur í Politik- en. Meginástæða konungs mun hafa verið sú, að hann taldi þetta einu leiðina til að halda Dan- mörku saman sem einni heild, þótt undir Þýskalandi væri. Hin leiðin væri sú, sem varð ofan á, að Þjóðverjar hirtu einfaldlega Slés- vík og Holtsetaland frá Dönum og slitu þar með Danmörku í tvennt til frambúðar. Ef mál hefðu þróast með þeim hætti, sem Danakonungur vildi sumarið 1864, hefði staða Íslands væntanlega verið allt önnur. Talið er að fordæmi Slésvíkur og Holtsetalands hafi orðið Íslend- ingum veigamikið vopn í barátt- unni fyrir aðskilnaði frá Dan- mörku áratugum síðar. Ekki er víst að Þjóðverjar hefðu reynst Íslendingum jafn eftirgefanleg- ir og Danir. gudsteinn@frettabladid.is Bauð Þjóðverjum að eignast Danmörku Danakonungur vildi heldur að Þýskaland eignaðist alla Danmörku árið 1864 en að missa frá sér Slésvík og Holtsetaland. Þjóðverjar höfðu hins vegar ekki áhuga á öðru en „þýsku héruðunum“. Töldu að Danir yrðu alltaf til vandræða. KRISTJÁN NÍUNDI Afhenti Íslendingum stjórnarskrá árið 1874, en vildi tíu árum áður afhenda Þýskalandi alla Danmörku – að Íslandi meðtöldu. ATVINNA Rúmlega tuttugu prósent- um fleiri atvinnuauglýsingar birt- ust í dagblöðum fyrstu sjö mánuði ársins en á sama tíma í fyrra. Fjöldi atvinnuauglýsinga var 3.480 í fyrra en fyrstu sjö mánuði ársins í ár voru þær 2.457, eða um sjötíu prósent af heildarfjöldanum í fyrra. „Þetta er staðfesting á því sem maður hefur haft á tilfinningunni í vor. Ég veit að allir sem eru í ráðn- ingum eru alveg sama sinnis um það,“ segir Gunnar Haugen, fram- kvæmdastjóri Capacent ráðninga. Atvinnumarkaðurinn hafi verið að taka við sér. Þó sé oft um sérfræði- störf að ræða. „Fyrirtæki eru að eyða meiri peningum í auglýsingar, sem sýnir raunverulegan vilja til að bæta við sig fólki.“ Gunnar bendir á að ekki sé verið að mæla fjölda starfa heldur fjölda auglýsinga, en að meðaltali séu sennilega fleiri en eitt starf auglýst í hvert sinn. „Þetta spilar með mörgu sem er að gerast, til dæmis því að vænt- ingavísitalan er farin upp, og geng- isvísitalan líka,“ segir Gunnar og bætir því við að þetta sé vonandi til marks um meiri bjartsýni í atvinnu- lífinu. Á því sé þörf. - þeb Atvinnuauglýsingar í dagblöðum eru rúmlega 20 prósentum fleiri í ár en í fyrra: Atvinnuauglýsingum fjölgar BYGGINGAVINNA Auglýsingum vegna byggingavinnu fjölgar ekki að sögn Gunnars. FRÉTTABLAÐIÐ/ANTON HEILBRIGÐISMÁL Notkun rítalíns og annarra lyfja sem notuð eru við athyglisbresti og ofvirkni, ADHD, hefur aukist um helming milli áranna 2006 og 2009 sam- kvæmt upplýsingum frá Sjúkra- tryggingum Íslands. Íslendingar notuðu tæplega 1,7 milljónir dagskammta af lyfjun- um á síðasta ári, en notuðu um 1,1 milljón skammta árið 2006. Kostnaður sjúkratrygginga vegna lyfjanna stefnir í 762 milljónir króna á árinu, miðað við kostnað fyrstu sex mánuði ársins. Kostnaðurinn hefur nær þrefaldast frá 2006, en hafa verð- ur í huga að gengisfall krónunnar hefur haft áhrif á kostnaðinn. Um 2.700 börn og ungling- ar yngri en 20 ára fengu ávísað rítalíni á síðasta ári, og um 1.500 fullorðnir 20 ára eða eldri. Notk- un á rítalíni hefur aukist um 51 prósent frá árinu 2006 án þess að dregið hafi úr notkun á öðrum sambærilegum lyfjum. Mest er aukningin hjá fullorðnum. „Ég hef látið fara fram athug- un á rítalínnotkun undanfarnar vikur og ég á von á því að það dragi til tíðinda í þeim málum fyrir mánaðamót,“ segir Álf- heiður Ingadóttir heilbrigðisráð- herra. Hún segir notkun þessara lyfja margfalt meiri hér á landi en í nágrannalöndunum. Þá sé áhyggjuefni að lyfið sé notað sem fíkniefni og selt á götunni. „Það er klárt að það þarf að grípa til aðgerða. Landlæknir er að skoða hvað hann getur gert og ég er að skoða hvað ég get gert.“ - bj, þeb Kostnaður heilbrigðiskerfisins vegna lyfja við ADHD hefur þrefaldast frá 2006: Notkun aukist um helming RANNSÓKN Unnið er að úttekt á rítal- ínnotkun, og eru niðurstöður væntan- legar bráðlega segir Álfheiður Ingadóttir heilbrigðisráðherra. FRÉTTABLAÐIÐ/STEFÁN VIÐSKIPTI Hollenska fyrirtækið Stork B.V. sem er að 17 prósentum í eigu Eyris Invest, jók rekstrar- hagnað sinn um 20 prósent á fyrri helmingi ársins borið saman við árið í fyrra. Tekjur fyrirtækisins stóðu í stað á tímabilinu, í kringum 803 milljónir evra, sem jafngildir 123,5 milljörðum króna. Rekstr- arhagnaður jókst um 20 prósent í jafngildi rúmlega 12 milljarða króna, og verðmæti pantana fyr- irtækisins jókst um 7 prósent, í jafngildi 210 milljarða króna. - mþl Nýtt uppgjör hjá Stork: Hagnaður jókst um 20 prósent Fannst þér rétt að færa yfir- mann kynferðisafbrotadeildar til í starfi vegna ummæla hans í fjölmiðlum? JÁ 51,6% NEI 48,4% SPURNING DAGSINS Í DAG: Ætlar þú að taka þátt í hátíðar- höldum á menningarnótt? Segðu þína skoðun á visir.is KJÖRKASSINN

x

Fréttablaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Fréttablaðið
https://timarit.is/publication/108

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.