Vera - 01.12.1992, Síða 9

Vera - 01.12.1992, Síða 9
upplýsingar um tíðahvörfin og kreíjist víðtækari rannsókna. IConur munu vilja vita nákvæm- lega um kosti og galla hor- mónameðferðar. Þær vilja líka vita af hverju konur, sem tilheyra þjóðfélögum þar sem konur fá aukna virðingu með auknum aldri, finna ekki fyrir einkennum tíðahvarfa. Ég held líka að þegar þessi aldurshópur kemst á tiðahvörf þá vilji hann að í opin- berri umræðu um konur og öldrun sé megináherslan á já- kvæð atriði eins og að konur um allan heim lifa lengur en karlar. Þær njóta þess að sjá börn og barnabörn vaxa úr grasi. Við viljum fá að vita hvaða veila það er í líkamsstarfssemi karla {tíða- hvörf hafa verið sögð veila í líkamsstarfsemi kvenna) sem veldur skammlífi karla. Er þetta ekki einhver skortssjúkdómur hjá þeim? Við munum líka kreij- ast þess að karlar taki ábyrgð á sjálfum sér og ofbeldishneigðum sinum. Er það ekki ágætis lausn á oíbeldi gegn konum og börnum að setja alla karla á meðferð án tillits til þess hvort þeir fremji oibeldið. Allir eru þeir jú, „útsettir af' völdum hins hræðilega karl- hormóns, testosteróns!! Ég held að minn aldurshópur vilji beina umræðunni frá neikvæðum upp- lifunum kvenna af þvi að eldast og að þvi að líflð er margbreytilegt frá vöggu til grafar, háð svo mörgum öðrum þáttum en tiðahvörfum. í framhaldi af þessu má kannski geta þess að niðurstöður rann- sóknar á upplifun Mayanskra kvenna á tíðahvörfum hefur vakið mikla athygli. Greint var frá niðurstöðum þessarar rannsókn- ar árið 1986 og voru þær helstar að konurnar fundu ekki fyrir þeim einkennum tiðahvarfa sem konur í vestrænum þjóðfélögum kvarta undan. Hitakóf eru alls ekki þekkt hjá þessum konum og þær vissu ekki hvað rannsak- andinn átti við þegar hún reyndi að lýsa þeim. Konur fögnuðu komu tíðahvarfa, þau þýddu endalok barneigna og betri tíma til að njóta sjálfrar sín. Rannsak- andinn velti því fyrir sér hvort þessar konur væru betur úr garði gerðar líffræðilega, eða hvort þær afneituðu eða horfðu framhjá óþægindunum vegna hinna jákvæðu viðhorfa sem ríktu til tíðahvarfa. Á hinn bóginn má auðvitað spyrja hvort við, vest- rænar konur, gerum ekki of mikið Konan er vön breytileika í I íka mssta rf sem i sinni sem tengist tíðahring, meðgöngu og barnsburði. úr einkennum tíðahvarfa vegna frekar neikvæðra viðhorfa sem ríkja til tíðahvarfa og sérstaklega öldrunar í okkar þjóðfélagi. Hvernig má það vera að í rannsókn á algengi hitakófa með- al kvenna í Manitoba (Kanada) sögðust 40% þeirra flnna fyrir hitakófum, en einungis 13% japanskra kvenna í sambærilegri rannsókn? Og að rannsakendur hafa ekki almennilega komið sér saman um hversu algeng hitakóf séu? í vestrænum rannsóknum reynist tíðni hitakófa vera 20% í einni rannsókn og í þeirri næstu 98%. Eru konur eitthvað ruglað- ar? Eða er það háð hugmynda- fræði rannsakandans hver niður- staðan er? Hvað segir það okkur að rannsakendur hafa tengt einkenni tíðahvarfa við starf, menntun, hjúskaparstöðu og menningu? Þetta er greinilega flókið mál og íleira en líffræði sem taka ber tillit til. Til þessa hefur opinber umræða um tíðahvörf tekið mið af hug- myndafræði visinda-, skynsemis- og tæknihyggju sem hefur verið allsráðandi í hinum vestræna heimi undanfarnar aldir og myndað grunninn að vélgervingu manneskjunnar. í einföldu máli grundvallast sú hugmyndafræði á þvi að líflð hafl tilgang, mann- eskjan hafl tilgang (konan að framleiða börn), allir hlutir eigi sér skýringu og að það sé hlut- verk vísindamannanna að flnna hana. Mannslíkamanum er likt við tölvu, meginstöð og aðalhug- búnað er að flnna í heila. Komi upp einhver merki um vanvirkni Margar konur segjast njóta líkamans og sjólfrar sín betur eftir tíðahvörf. er hægt að kippa hlutunum í lag. Hjá manneskjunni er karlmaður- inn dæmi um fullkomna vél, vegna þess að hann (hún vélin) er líffræðilega stöðug. Komi fram einkenni vanvirkni, t.d. bak- verkur, sviði við þvaglát, blóð í klósettskál að loknum þvag- látum, þá er augljóslega eitthvað að og viðgerða þörf. Karlmað- urinn leitar ekki til heilbrigðis- geirans, lækna og annarra nema eitthvað sé að. Læknar hafa almennt verið karlar og eðlilegt að viðhorf þeirra mótist af kyn- ferðinu. Hugmyndafræði læknis- fræðinnar byggir þvi á að mann- eskjan leiti til heilbrigðiskerfisins þegar hún er sjúk. í takt við þá hugmyndafræði hafa læknavís- indin komið fram með allskyns meðferðir við eðlilegri líkams- starfsemi konunnar. Konan er hins vegar vön því að leita til heilbrigðiskerflsins vegna eðlilegrar líkamsstarfsemi. þ.e. meðgöngu og barnsburðar. Hún er ekki dæmi um fullkomna vél. Það er enginn stöðugleiki ríkjandi hjá konunni. Konan er vön breytileika í likamsstarfsemi sinni sem tengist tíðahring, með- göngu og barnsburði. Hún fær túrverki, flnnur fýrir verkjum í mjóbaki og öðrum óþægindum íýrir blæðingar. Fæstar konur telja ástæðu til að leita viðgerða vegna þessa. Meginþorri kvenna hefur (væmnislaust) upplifað þær djúpu tilflnningar sem fæðing og umönnun ungabarns hefur í för með sér. Um fimmtugt hefur meðalkonan upplifað meiri til- finningaviddir í formi sársauka, vanlíðunar og ánægju heldur en meðalkarlinn, eingöngu vegna þeirrar eðlilegu líkamsstarfsemi sem fylgir því að vera kona. Það er þvi ekki skrýtið að konur gleypi ekki hráa þá hugmyndafræði sem læknavísindi boða nú, að flestar konur hagnist af því að taka inn hormón til að fyrirbyggja ýmsa kvilla á breytingaskeiðinu. en sú stefna var m.a. boðuð í Morgun- blaðinu nýlega. í þeirri grein er haft eftir Önnu Inger Eydal kven- sjúkdómafræðingi, búsettri í Sviþjóð, að helmingur banda- riskrar kvenna taki inn horrnón á breytingaskeiði og 15% sænskra kvenna. Þetta er nú ekki i sam- ræmi við það sem kemur fram i maí-hefti tímaritsins Newsweek, en þar er haft eftir bandarískum hormónasérfræðingi, Dr. Lila Nachtigall, að einungis 15% bandariskra kvenna taki hormón. Aðallega hvitar, vel menntaðar millistéttakonur. 9

x

Vera

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Vera
https://timarit.is/publication/858

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.