Sveitarstjórnarmál - 01.03.1998, Qupperneq 12

AFMÆLI
Mikill mannfjöldi var viö formlega setningu hátíöarhaldanna á
Hóteltúni. Hér sést hluti gestanna.
íslands. Sama ár var Kvenfélagið Tíbrá stofnað, fyrsta
verkalýðsfélagið 1929 og einnig Ræktunarfélag Hafnar-
kauptúns sem beitti sér fyrir umfangsmikilli tún- og
garðrækt í landi Hafnarness sem Hafnarkauptún hafði
fengið til umráða að rniklu leyti. Nýræktin varð mikil-
vægur þáttur í áframhaldandi búsetuþróun á staðnum.
Þegar Bretar hemámu ísland árið 1940 komu þeir og
síðar Bandaríkjamenn sér upp bækistöð á Höfn, Homi
og Suðurfjörum þar sem meðal annars var flugvöllur.
Utflutningur á ísfiski hófst á stríðsárunum og var fiskur-
inn seldur háu verði í Bretlandi.
Byggöarlagið eflist
Árið 1946 var Hafnarhreppur stofnaður út úr Nesja-
hreppi. íbúar á Höfn vom þá liðlega 300. Vélbátaútgerð
Austfirðinga frá Homafirði dróst nú saman og var úr
sögunni innan fárra ára. Útgerðarfélagið Borgey hf. var
stofnað á upphafsári sveitarfélagsins og er í dag um-
svifamesti atvinnurekandi á staðnum.
Umfangsmiklar hafnarframkvæmdir hófust meðal
annars með því að sandi var dælt upp úr höfninni í fyrsta
skipti árið 1948. Ný innsigling var gerð sunnan við
Álaugarey og Krossey 1953.
Árið 1951 var Fiskiðjan hf. stofnuð og lét fyrirtækið
reisa fiskimjölsverksmiðju og lifrarbræðslu á Heppu.
Fljótlega eftir það hófst hraðfrysting á vegum kaupfé-
lagsins og sfld var söltuð í fyrsta skipti. Kaupfélagið yf-
irtók rekstur Fiskiðjunnar 1954 og varð leiðandi fyrir-
tæki á sviði fiskvinnslu næstu fjóra áratugi. Netaveiðar
urðu almennar og atvinnulíf efldist á ýmsan hátt en smá-
búskapur í Hafnarkauptúni dróst saman.
Árið 1956 var vatnsleiðsla lögð til Hafnar. Um svipað
leyti urðu humarveiðar almennar og sköpuðu mikla at-
vinnu yfir sumarmánuðina.
Hafnarkirkja var vígð 1966 en áður höfðu guðsþjón-
ustur verið haldnar í skólahúsinu og víðar. Sama ár var
Norrænir gestir frá vinabæjum Hornafjarðar settu svip sinn á
hátiöisdagana. Hér standa dansarar frá Samso í litríkum búning-
um tilbúnir aö stíga fjörugan þjóödans.
Hótel Höfn tekið í notkun. Hafnarbúar fengu rafmagn frá
Smyrlabjargaárvirkjun í Suðursveit 1969 og 1970 tók
Fiskimjölsverksmiðja Hornafjarðar hf. í notkun fiski-
mjölsverksmiðju í Óslandi. Fyrirtækið hóf sfldarsöltun á
Leiðarhöfða og Höfn varð fljótlega ein aðalsöltunarhöfn
landsins.
Upp úr 1970 var mikill uppgangur á Höfn og má nefna
til marks um það að árið 1973 voru 90 einbýlishús og
íbúðir í smíðum á staðnum. Frysting hófst í nýju frysti-
húsi kaupfélagsins 1974, sama ár og vegasamband
komst á á Skeiðarársandi og hringvegurinn varð að veru-
leika. Samgöngur milli Hafnar og Reykjavíkur stórbötn-
uðu við það og ferðamannastraumur jókst. Árið 1977 var
stofnað embætti sýslumanns í Austur-Skaftafellssýslu
með aðsetur á Höfn.
Síðustu tvo áratugi hefur byggðarlagið verið að taka á
sig mynd nútímalegs samfélags, með fjölbreytta atvinnu,
þjónustu og menntun í boði.
Hornafjöröur í sókn
Þann 12. júní 1994 varð sameining þriggja sveitarfé-
laga við Homafjörð að veruleika, Hafnar, Mýrahrepps
og Nesjahrepps. Sveitarfélaginu var valið nafn sem hefur
verið einkennisnafn héraðsins, Homafjörður eða Homa-
fjarðarbær eins og lögin kveða á um.
Sveitarfélögin þrjú stóðu á gömlum merg en yngst var
Höfn sem stofnað var sem sérstakt sveitarfélag út úr
Nesjahreppi árið 1946 eins og fyrr sagði og hlaut bæjar-
réttindi árið 1988. Nú búa á Höfn um 1.800 manns og
tæplega 2.200 í sveitarfélaginu öllu. Hinn 29. nóvember
sl. var síðan samþykkt í öllum sveitarfélögunum fjómm í
sýslunni að sameina þau í eitt frá upphafi næsta
kjörtímabils sveitarstjórna. Þetta eru, auk
Homafjarðarbæjar, Hofshreppur, Borgarhafnarhreppur
og Bæjarhreppur. Ibúatala hins nýja sveitarfélags verður
tæplega 2.500.
6