Sveitarstjórnarmál - 01.03.1998, Qupperneq 42

FRÆÐSLUMAL
Fagþekking iðjuþjálfa
mikilvæg fyrir grunnskóla
Jói er spenntur og ánægður að
vera byrjaður í skóla. Hann er í 6
ára bekk með 20 öðrum börnum.
Bömin klippa, líma, lita og eru byrj-
uð að draga til stafs. Jói iinnur fljót-
lega að verkefnin hans eru ekki jafn
fín og hjá hinum. Hann nær ekki að
klippa eftir línum, lím klessist út um
allt og hann litar alltaf út fyrir. Jói
truflar skólafélaga sína vegna þess
að hann getur ekki verið kyrr. Hann
talar mikið og fær stöðugt áminn-
ingu frá kennara. Honum finnst
hann vera heimskur og vitlaus að
geta ekki gert eins og hinir. Jóa fer
að leiðast í skólanum og hann hættir
Hrefna Óskarsdóttir og
Anna Sigríður Jóns-
dóttir iðjuþjálfar
að reyna að gera vel. Hann reynir að
fela hvað hann á erfitt með því að
fíflast og láta kjánalega. Krakkamir
verða pirruð á honum og vilja ekki
hafa hann með í leikjum né við lær-
dóminn. Kennarinn skilur ekki af
hverju hann hagar sér svona og af
hverju svona skýr strákur getur ekki
lært einföldustu hluti. Akveðið er að
Jói fái stuðningskennslu sem hjálpar
honum en það dugar ekki til. Þegar
Jói er kominn í 9 ára bekk fer námið
að þyngjast, vandamálin aukast
verulega. Kennari og foreldrar Jóa
hittast og ræða erfiðleika hans í
skólanum sem einnig koma fram
Jafnvægis-, snerti- og stööuskyn eru undirstaöa skyn- og hreyfiþroska.
heima. Ákveðið er að leita til sér-
fræðinga eftir nánari greiningu. Það
kemur í ljós að Jói er misþroska og
þarf á iðjuþjálfun að halda.
Misþroska börn
Samkvæmt norrænum rannsókn-
um em um 10-15% bama með mis-
þroskaeinkenni og gera má ráð fyrir
að svipaðar tölur gildi hér á landi.
Þetta þýðir að 2-3 böm í hverjum
20 manna bekk em með þessi ein-
kenni. Að auki em um það bil 3-5
hreyfihömluð börn í hverjum ár-
gangi gmnnskólans.
Einkenni misþroska geta komið
fram á margvíslegan hátt og eru
ekki eins hjá öllum. Því þarf að
meta hvert barn fyrir sig og finna
úrræði sem hæfa hverju bami. Þama
getur iðjuþjálfi komið inn í skóla-
starfið. Hann prófar bamið og finn-
ur út á hvaða sviðum það á í erfið-
leikum. Síðan eru útbúnar tillögur
að æfingum út frá niðurstöðum
prófana og kennumm og foreldrum
veittar ráðleggingar um örvun og
þjálfun. I sumum tilfellum er nóg að
veita ráðgjöf og fræðslu en önnur
böm þurfa markvissa iðjuþjálfun í
ákveðinn tíma.
Hvaö gera iöjuþjálfar?
Markmið iðjuþjálfunar er að ýta
undir skyn- og hreyfiþroska bam-
anna og auka fæmi þeirra við nám
og leik. I iðjuþjálfun er lögð áhersla
á þjálfun grunnþátta í þroska mið-
taugakerfisins. Þessir þættir eru
jafnvægis-, snerti- og stöðuskyn.
Þeir eru undirstaða eðlilegs skyn-
og hreyfiþroska. Til þess að skipu-
lagning hreyfinga hjá börnum sé
góð verður líkamsvitund að vera í
lagi. Það er svo aftur háð eðlilegu
snerti- og stöðuskyni. Eðlileg sjón-
úrvinnsla er mikilvæg, t.d. til þess
að við getum hreyft okkur án þess
að rekast á hluti, teiknað einfalt strik
og kastað bolta á milli. Misþroska
böm eiga oft í erfiðleikum með fín-
hreyfingar. Það kemur fram í
„klaufaskap" við að teikna, klippa,
skrifa, hnýta slaufu og borða með
hníf og gaffli. I iðjuþjálfun em allir
36